Trisodyum Fosfat Nedir, Nelerde Var, Zararlı mı?

     

    Raf ömrünü uzatmak, lezzetini arttırmak ve dokuyu geliştirmek için kullanılan gıda katkı maddelerinin güvenliği ile ilgili endişeler gün geçtikçe artmaktadır.

    Trisodyum fosfat; tahıllar, peynir, soda ve fırınlanmış ürünler gibi birçok işlenmiş ürün çeşidinde bulunan yaygın bir gıda katkı maddesidir.

    FDA güvenli olduğunu düşünürken, bazı kanıtlar trisodyum fosfat gibi fosfat içeriğine sahip katkı maddelerinin sağlığa zarar verebileceğini göstermektedir.

    Yazıda trisodyum fosfat katkı maddesi ile ilgili bilinmesi gerekenler anlatılmaktadır.

    Trisodyum Fosfat Nedir?

    Sodyum fosfat, fosfor kaynaklı gıda katkı maddelerinin bir grubunu ifade eder. Bu katkı maddeleri, fosfordan türetilmiş bir kimyasal bileşik olan sodyum (tuz) ve inorganik fosfatın farklı kombinasyonlarını birleştirerek yapılır.

    Fosfor, süt, fasulye, et, balık, yumurta, kümes hayvanları ve fındık gibi gıdalarda doğal olarak bulunan önemli bir mineraldir.

    Bu doğal fosfor türü, organik fosfor olarak bilinir ve diğer yaşamsal süreçlerin yanı sıra kemik sağlığı, hücresel onarım, kas kasılması ve sinir fonksiyonu için gereklidir.

    İnorganik fosfor, bir içerik maddesi olarak gıdalara eklenen trisodyum fosfat gibi fosfor türevi gıda katkı maddelerini içerir. Trisodyum fosfat, en yaygın sodyum fosfat katkı maddelerinden biridir ve çeşitli ürünlerde bulunur.

    Bu ve diğer fosfat katkı maddeleri, fast food ve diğer yüksek derecede işlenmiş ürünlerde rutin olarak kullanılır.

     

    Trisodyum Fosfat Neden Gıdalara Eklenir?

    Trisodyum fosfat ve diğer sodyum fosfat katkı maddeleri, gıda endüstrisinde birçok kullanıma sahiptir ve ticari olarak hazırlanmış birçok üründe bulunur.

    Asitliği azaltmak ve fırınlanmış ürünler ile etler gibi gıdalarda dokuyu geliştirmek için kullanılır. Aynı zamanda fırınlanmış eşyalarda mayalama maddesi olarak görev yaparlar, yani hamurun kabarmasına ve şeklini korumalarına yardımcı olurlar.

    Örneğin, trisodyum fosfat, bu ürünlerin kabarıklığını ve yüksekliğini artırma kabiliyetinden dolayı, fırın ya da marketten satın alınan ekmek, kek ve kek karışımlarında kullanılan popüler bir maddedir.

    Ayrıca, nemi korumak, raf ömrünü uzatmak ve bozulmayı önlemek için pastırma, sosis ve konserve ton balığı gibi et ve deniz ürünlerine sıklıkla eklenir.

    Ek olarak, sodyum fosfat katkı maddeleri, bu yiyeceklerin pH seviyelerini dengelemeye yardımcı olur ve yiyeceklerin daha hızlı bozulmasına neden olabilecek çok asidik veya alkali hale gelmelerini engeller.

    Ayrıca, sodyum fosfat katkı maddeleri kutulu patates püresi gibi ürünlerde kalınlaştırıcı maddeler olarak görev yapar, sodanın renginin koyulaşmasını önler ve işlenmiş peynir ürünlerindeki yağ ve suyun ayrışmasını önler.

     

    İlginizi Çekebilir  Yumurta Kabuğu Yenir mi? Yumurta Kabuğunun Faydaları

    trisodyum fosfat zararlı mı

     

    Trisodyum Fosfat Yemek Güvenli mi?

    Temizleme ve boya ürünlerinde belirli tiplerde sodyum fosfat kullanılmasına rağmen, bunlar gıda sınıfı sodyum fosfatla aynı değildir.

    Gıda sınıfı sodyum fosfat dünya çapında kullanılmaktadır, FDA ve Avrupa Birliği gibi büyük düzenleyici kurumlar tarafından güvenli kabul edilmektedir.

    Sodyum fosfat içeren az miktarda gıda tüketmek, büyük olasılıkla sağlığa zararlı değildir.

    Bununla birlikte, birçok insan hazır yiyecek, işlenmiş et ve paketlenmiş gıdaları günlük olarak tükettiği için, yüksek sodyum fosfat seviyelerinin vücuda zarar verebileceği endişesi bulunmaktadır.

    Süt ürünleri ve etler gibi gıdalarda doğal olarak bulunan organik fosfor, işlenmiş gıdalara eklenen inorganik fosfor (sodyum fosfat) türünden çok daha düşük ve daha yavaş emilim oranına sahiptir.

    Organik fosfor, inorganik fosfordan çok daha az emilebilir. Sindirim sistemi, organik fosforun sadece % 40-60’ını emer ve tahıl, kek, soda ve şarküteri gibi gıdalarda bulunan inorganik fosforun % 100’üne kadarı emilir.

    İnorganik fosfor, sindirim sistemi tarafından daha etkili bir şekilde emildiği için, vücudu organik fosfordan farklı bir şekilde etkiler.

    Sodyum fosfat katkı maddeleri içeren çok fazla gıda yemek, vücutta fosfat düzeylerini sağlıksız bir düzeye çıkarabilir.

    Çalışmalar, yüksek fosfat seviyelerini kalp hastalığı, azalmış kemik yoğunluğu, erken yaşlanma, böbrek sorunları ve hatta erken ölüm gibi durumlarla ilişkilendirmiştir.

     

    Fosfat Katkılarından Uzak Durması Gerekenler

    Çok fazla sodyum fosfat tüketmek, sağlık için iyi değildir ancak bunun küçük miktarları güvenli kabul edilir.

    Bununla birlikte, bazı tıbbi rahatsızlıkları olan kişiler trisodyum fosfat gibi sodyum fosfat katkı maddeleri içeren gıdalardan kaçınmalıdır.

     

    Böbrek Hastalığı veya Böbrek Yetmezliği Olan Kişiler

    Böbrekler sağlıklı ve normal işleyiş halindeyken, fazla fosfor da dahil olmak üzere atık ürünlerini kandan atarlar.

    Bununla birlikte, böbrekler, kronik böbrek hastalığı (KBH) veya böbrek yetmezliği olanlar gibi, tehlikeye düştüğünde, atık ürünleri uygun şekilde atma yeteneğini kaybederler.

    Böbrek yetmezliği ve ileri KBH olan kişiler, yüksek kan fosfor düzeylerini önlemek için tükettikleri fosfor miktarını sınırlandırmalıdır.

    Çok fazla fosfor tüketmek, kan damarlarına zarar vererek ve anormal kalsiyum birikmesine neden olarak halihazırda zarar görmüş böbreklere daha fazla zarar verebilir.

    Aslında, yüksek fosfor alımı, hemodiyalizde bir kan arıtma tedavisi olan böbrek yetmezliği olan kişilerde ölüm riskinin artmasına bağlıdır.

     

    Osteoporoz ve Osteopeni Olanlar

    Sodyum fosfat katkı maddeleri içeren gıdaları aşırı derecede tüketmek, kemik sağlığına zarar verebilir.

    Vücutta fosforun normal seviyelerinin korunması güçlü kemikler için gereklidir. Ancak, bu hassas dengeyi çok fazla veya çok az miktarda fosfor tüketerek bozmak, iskelet sistemine zarar verebilir.

    Örneğin, bir çalışmada, sodyum fosfatlı gıda katkı maddelerinden zengin bir beslenmenin, fosfat katkı maddelerindeki düşük bir beslenmeye kıyasla,% 23 oranında bir kemik mineralizasyonu inhibitörü olan fibroblast büyüme faktörü 23’ü (FGF23) arttırdığı bulunmuştur.

    147 premenopozal kadında yapılan bir başka çalışmada, fosfat katkı maddeleri içeren gıdaların alışılmışın dışında yüksek miktarda alınmasının, vücuttaki kalsiyum seviyelerini düzenleyen bir hormon olan yüksek düzeyde paratiroid hormonuna yol açtığı gösterilmiştir.

    Paratiroid hormonu, vücudun kalsiyum seviyesini dengelemek için kemiklerden kalsiyumu serbest bırakmaya zorlar.

    Anormal derecede yüksek düzeyde paratiroid hormonuna sahip olmak, kemiklerden fazla kalsiyum kaybına neden olarak kemik sağlığına zarar verebilir.

     

    İlginizi Çekebilir  Kahvaltıda Ne Yenmez? Kahvaltıda Uzak Durulması Gerekenler

    Kalp Sorunları Olan Kişiler

    Kalbiniz ayrıca sodyum fosfat katkı maddelerinin aşırı tüketimi nedeniyle zarar görebilir.

    Aslında, yüksek dolaşımdaki fosfor seviyeleri, böbrek hastalığı olan ve olmayan kişilerde kalp hastalığı riskini artırır.

    Vücutta çok fazla fosfor bulunması, kan damarlarının kalsifikasyonuna neden olarak, kalbe zarar verebilir.

    3015 genç yetişkinde yapılan büyük bir çalışmada, yüksek kan fosfat düzeylerinin artmış koroner arter kalsifikasyonu ve diğer kalp hastalığı risk faktörleri ile ilişkili olduğu bulunmuştur.

    Ek olarak, 3.9 mg / dL’den daha yüksek sodyum fosfat düzeylerine sahip olan katılımcılar, 15 yıl sonra, 3.3 mg / dL’nin altındaki düzeylere kıyasla, % 52 daha yüksek koroner arter kalsifikasyon riskine sahiptir.

     

    İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Olanlar

    İnorganik fosforun yüksek alımının hayvan çalışmalarında bağırsak iltihaplanmasını kötüleştirdiği gösterilmiştir.

    Hem insanlarda hem de farelerde yapılan çalışmalar, yüksek fosforun vücutta iltihaba neden olabileceğini bulmuştur.

    İnflamasyon, topluca inflamatuar bağırsak hastalığı veya IBD olarak anılan ülseratif kolit ve Crohn hastalığının köküdür.

    Son zamanlarda yapılan bir hayvan çalışması, inorganik fosfatla yüksek beslenmenin, inflamatuar bağırsak hastalığı ile ilişkili semptomları şiddetlendirdiğini düşündürmektedir.

    Düşük fosfatla beslenen sıçanlara kıyasla, fosfatla yüksek beslenen sıçanlar, daha fazla inflamatuar belirteç, bağırsak iltihabı ve kanlı dışkı gibi semptomlara sahipti.

     

    Fosfat Katkı Maddeleri Nasıl Azaltılır?

    Organik fosfor birçok gıdada doğal olarak bulunduğundan, tavsiye edilen miktarda fosforun sağlıklı ve dengeli bir beslenmeyle alınması zor değildir.

    Bununla birlikte, işlenmiş gıdaları çok fazla tüketiyorsanız, vücuttan daha fazla fosfor elde etme şansınız vardır, bu da sağlık için iyi değildir.

    Fosfor alımı, trisodyum fosfat gibi fosfor içeren gıda katkı maddelerinin artan tüketimi nedeniyle zamanla sürekli olarak artmıştır.

    Gıda katkı maddeleri şeklinde çok fazla fosfor tüketmekten kaçınmak için aşağıdakileri yiyeceklerin ve içeceklerin tüketimini azaltmaya çalışın:

    Soda

    Pastırma

    Sosis

    Şekerli kahvaltı gevrekleri

    Ticari olarak hazırlanmış kahvaltı barları

    Kek karışımları

    Konserve ton balığı

    Meyve aromalı içecekler

    Şekerli buzlu çaylar

    İşlenmiş ve fırınlanmış ürünler

    Dondurulmuş akşam yemeği

    Kutulu makarna ve peynir

    Hazır ve çabuk hazırlanan gıdalar

    Sütlü olmayan kremalar

    Aromalı sular

    Peynir sosları

    Yüksek seviyelerde sodyum fosfat katkı maddelerine ek olarak, işlenmiş gıdalar genellikle sağlık için iyi olmayan şeker, yağ, kalori ve koruyucu maddelerde yüksektir.

     

    Sonuç olarak;

    Trisodyum fosfat, işlenmiş gıdalara yaygın olarak eklenen bir inorganik fosfat katkısıdır.

    Az miktarda trisodyum fosfat tüketimi güvenlidir, günlük olarak fosfat katkı maddeleri açısından zengin gıdalar tüketmek sağlığa zarar verebilir.

    Yüksek fosfat seviyeleri, böbrek hastalığına, bağırsak iltihabına, azalmış kemik yoğunluğuna, kalp rahatsızlıklarına ve hatta erken ölüme neden olabilir.

    Trisodyum fosfat ve diğer fosfat katkı maddelerini içeren gıdaların sınırlandırılması özellikle böbrek hastalığı, kalp rahatsızlıkları, inflamatuar bağırsak hastalığı ve osteoporozlu kişiler için önemlidir.

    İşlenmiş gıdaları en aza indirgemek ve yumurta, balık, fasulye ve fındık gibi doğal fosfor kaynaklarına odaklanmak, vücudun gelişmesine yardımcı olmak için doğru miktarda fosfor almanızı sağlamaya yardımcı olabilir.

     

    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ