Trans Yağ Nedir, Trans Yağlar Hangileri? | diyetz

Trans Yağ Nedir, Trans Yağlar Hangileri?

 

Beslenme konusunda yaşanan bazı anlaşmazlıklar var. Ancak uzmanların ve insanların üzerinde hemfikir olduğu bir konu var ki, o da trans yağların sağlıksız olması… Neyse ki, insanların ve üreticilerin bilinçlenmesi ile bu yağların tüketimi son yıllarda azaldı.

Trans yağların sağlıksız olduğu konusunda hepimiz hemfikiriz. Fakat bu yağların neler olduğunu biliyor muyuz? Bu yazıda “trans yağ nedir”, “trans yağ nasıl elde edilir”, “trans yağların zararları” sorularının cevaplarını bulacaksınız.

 

 

Trans Yağ Nedir?

Trans yağ asitleri doymamış yağ türüdür. Doymuş bağlara sahip olmayan doymuş yağlardan farklı olarak, doymamış yağların kimyasal yapılarında en az bir çift bağ bulunur.

Bu çift bağ, “cis” veya “trans” konfigürasyonunda olabilir, bu da çift bağ etrafındaki hidrojen atomlarının pozisyonuyla ilgilidir.

Temel olarak … “cis” en yaygın yapı olan “aynı taraf” anlamına gelir. Fakat trans yağların zıt taraflarında hidrojen atomları vardır, bu bir problem olabilir.

Aslında, “ters tarafta”nın latincesi “trans” tır dolayısıyla yağın adı trans yağdır. Bu kimyasal yapının çok sayıda sağlık sorununa neden olduğu düşünülmektedir.

 

trans yağ nedir

 

Doğal ve Yapay Trans Yağlar

Doğal trans yağlar geviş getiren hayvanlardan gelen yağlardır (sığır, koyun ve keçi gibi) et ve süt yemeye başladığımızdan bu yana insan beslenmesinin bir parçası olmuştur. “Ruminant trans yağlar” olarak da bilinir, tamamen doğaldır, hayvanların karnındaki bakteriler otları sindirdiğinde oluşur.

Bu doğal yağlar süt ürünleri yağının % 2-5’ini, sığır eti ve kuzu yağının % 3-9’unu oluşturur. Ancak, süt ve et yiyenlerin kaygılanmasına gerek yok. Çeşitli inceleme çalışmaları, geviş getiren hayvanlardan elde edilen yağların ılımlı bir şekilde tüketilmesinin zararlı olmadığı sonucuna varmıştır.

Bunlar arasındaki en iyi bilinen trans yağ, birçok uzman tarafından yararlı olduğu düşünülen ve çoğunlukla takviye olarak alınan konjuge linoleik asittir (CLA). Son derece sağlıklıdır ve kalp hastalığı riskinin azalması ile bağlantılıdır, yayılan ineklerden elde edilen süt yağında yüksek miktarlarda bulunur.

 Yukarıda doğal yağlar için belirtilen olumlu şeyler yapay trans yağlar için söylenemez, bunlar endüstriyel yağlardır veya “hidrojene yağlar” olarak bilinir. 

 

Yapay trans yağlar nasıl elde edilir?

Bu yağlar hidrojen moleküllerini bitkisel yağlara pompalayarak oluşur. Bu, yağın kimyasal yapısını değiştirerek bir sıvıyı katı madde haline getirir. Bu süreç, yüksek basınç, hidrojen gazı, bir metal katalizörü içerir ve oldukça kötüdür.

Hidrojene olduktan sonra, bitkisel yağlar daha uzun bir raf ömrüne sahip olur ve doymuş yağlara benzer bir tutarlılıkla oda sıcaklığında katıdırlar.

 

 

Trans Yağların Zararları

 

Kalp hastalıkları riskini artırır

Geçtiğimiz son on yıl içinde, bu konu üzerine yapılan çok sayıda klinik çalışma var. Bu klinik çalışmalarda, insanlara diğer yağlar veya karbonhidratlar yerine trans yağlar (hidrojene bitkisel yağlardan) verildi.

Sağlık üzerindeki etkileri, kolesterol veya etrafında kolesterol taşıyan lipoproteinler gibi kalp hastalığı için bilinen risk faktörlerine bakılarak değerlendirildi.

Karbonhidratlar trans yağ ile değiştirildiğinde (kalorinin % 1’i) önemli ölçüde LDL (kötü) kolesterol arttı ancak HDL (iyi) kolesterolde değişiklik olmadı.

Benzer şekilde, beslenmedeki diğer yağların trans yağlarla değiştirilmesi total / HDL kolesterol oranını önemli derecede artırdı ve kalp hastalığının her iki önemli risk faktörü olan lipoproteinleri (ApoB / ApoA1 oranı) olumsuz biçimde etkiledi.

 

 

İnsülin duyarlılığı ve Tip 2 diyabet

Bu sağlıksız yağlar ile diyabet riski arasındaki ilişki tamamen açık değildir. 80.000’den fazla kadın ile yapılmış geniş bir araştırma, en fazla bu sağlıksız yağdan tüketenlerde diyabet riskinin % 40 daha fazla olduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte, iki benzer çalışma, bu yağlar ile şeker hastalığı arasında herhangi bir ilişki bulamamıştır.

İnsanlarda yapılan birçok kontrollü çalışma, bu sağlıksız yağların insülin direnci ve kan şekeri seviyeleri gibi önemli diyabet risk faktörleri ile ilişkisine baktı. Ne yazık ki, sonuçlar tutarsızlık göstermiştir. Bazı çalışmalar zararlı olduğunu belirtmiş, bazıları ise hiçbir etki göstermediğini söylemiştir.

Bununla birlikte, birçok hayvan çalışmasında, trans yağların fazla tüketilmesinin, insülin ve glukoz fonksiyonu üzerinde olumsuz etkilere neden olduğu bulunmuştur.

 

 

İnflamasyon

Aşırı iltihaplanmanın birçok kronik hastalığı tetiklediği bilinmektedir. Buna kalp hastalığı, metabolik sendrom, diyabet, artrit ve çok sayıda başka hastalıklar da dahildir.

Bu sağlıksız yağlar ve iltihap arasındaki ilişkiyi araştıran klinik çalışmalar yapılmıştır. İki çalışma, trans yağların yerine diğer yağları kullandı, IL-6 ve TNF alfa gibi inflamatuar belirteçleri arttırdığını buldu. Üçüncü çalışma, margarin ile değiştirdi ve hiçbir fark olmadığını buldu.

Gözlemsel çalışmalarda, trans yağlar C-Reaktif Protein de dahil olmak üzere inflamatuar belirteçlerin arttığını, bunun özellikle vücut yağı çok fazla olan kişilerde görüldüğünü belirtmiştir.

Kanıtlara bakıldığında, bu yağ asitlerinin iltihaplanmanın önemli bir tetikleyicisi olduğu görülmektedir ve bunun da potansiyel olarak her türlü soruna yol açabileceği açıktır.

 

 

Kan damarları ve kanser

Bu sağlıksız yağların, endotel olarak bilinen kan damarlarının iç astarına zarar verdiği düşünülmektedir. 4 haftalık bir çalışmada doymuş yağlar trans yağlarla değiştirildiğinde, HDL kolesterol % 21 oranında düştü ve arterlerin genişlemesi yeteneği % 29 oranında bozuldu.

Ne yazık ki, bu sağlıksız yağlar ve kanser arasındaki ilişkiyi inceleyen çok az çalışma var. “Hemşirelerin Sağlık Çalışmasında”, trans yağların menopoz öncesi alınması, menopozdan sonra meme kanseri riskinde artış ile ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte, iki gözden geçirme çalışması, kanser bağlantısının çok zayıf olduğu sonucuna varmıştır.

 

 

Trans Yağ Tüketimi Nasıl Önlenir?

Bu sağlıksız yağlar birçok işlenmiş gıdada hâlâ mevcuttur. Bu yağlardan kaçınmak için, yiyeceklerin etiketlerini dikkatli okuyun. Maddeler listesinde “hidrojene” veya “kısmen hidrojene” yazılı kelimeler bulunan gıdaları almamaya çalışın.

Maalesef, etiketleri okumak, her durumda yeterli değildir. İşlenmiş bazı gıdalar (normal bitkisel yağlar gibi), etiket veya içerik listesi üzerinde herhangi bir belirti olmaksızın trans yağ içerebilir.

Bundan kaçınmak için yapabileceğiniz en iyi şey işlenmiş gıdaları tamamen hayatınızdan çıkarmaktır. Margarin yerine gerçek tereyağı alın, bitkisel yağlar yerine zeytinyağı ve fast food yerine evde pişirilen yemekleri yiyin. 

 

İlginizi Çekebilir  Susamın Faydaları, Zararları ve Besin Değeri

 

trans yağ ne demektir, trans yağ asitleri nelerdir, trans yağ asidi nedir, trans yağ doymuş yağ mıdır, etkileri, trans yağ faydaları, trans yağ yararları, özellikleri, trans yağ sağlıklımı, vücuda zararları nelerdir, 

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ