Sumak Nedir, Neye İyi Gelir? Yararları ve Zararları

    Sumak Nedir, Neye İyi Gelir? Yararları ve Zararları

    Tanecikli ve canlı kırmızı rengiyle sumak, yemeklere lezzet ve renk katmasının yanı sıra, pek çok yarara sahiptir.

    Zengin polifenol ve flavonoid içeriği sayesinde, kolesterolü düşürme, kan şekerini stabilize etme ve hatta kemik kaybını azaltmaya yardımcı olur. 

    “Sumak ne demek”, “sumağın yararları nelerdir”, “sumak neye yarar”, “sumak nasıl tüketilir”, “sumak neye kullanılır?” İşte soruların cevapları…

    Sumak Ne İşe Yarar?

    Sumak, Rhus cinsine ya da Anacardiaceae familyasına ait olan çiçekli bitkiyi ifade eder. Bu bitkilerin  çoğu, küçük çalılar olarak bilinen parlak kırmızı meyveler üreten sumak ağaçlarından oluşur.

    Bu bitkiler dünya çapında yetiştirilmektedir ancak özellikle Doğu Asya, Afrika ve Kuzey Amerika’da yaygındır.

    Sumak baharatı, spesifik bir tür olan sumak bitkisi Rhus coriaria’nın kurutulmuş ve öğütülmüş meyvelerinden elde edilir.

    Geleneksel Orta Doğu mutfağında et yemeklerinden salatalara kadar her şeyde kullanılır.

    Genellikle limon gibi biraz keskin ve hafif meyveli olarak tarif edilen eşsiz bir tada sahiptir. Yemeklere ayrı bir tat getirmenin yanı sıra, etkileyici faydalar da sunar.

    Sumak Besin Değeri

    Diğer şifalı otlar ve baharatlar gibi, sumak baharatının da kalorisi düşüktür ancak C vitamini bakımından yüksektir ve hastalıklarla savaşmaya ve sağlığı optimize etmeye yardımcı olmak için önemli antioksidanlar sağlar.

    Sumak özellikle, gallik asit, metil gallat, kaempferol ve kuersetin gibi polifenoller ve flavonoidler bakımından yüksektir. Ayrıca antioksidan görevi gören ve hatta antikanser özelliklerine sahip olabilen tanenler içerir.

    Sumağın tıbbi özellikleri, yaygın olarak yetiştirildiği Güney Asya ve Orta Doğu gibi bölgelerde binlerce yıldır bilinmektedir.

    Bütünsel tıpta, astımdan ishale ve soğuk algınlığına kadar çeşitli rahatsızlıkları tedavi etmek için kullanılmıştır. Bazen uygun eliminasyon ve detoksifikasyonu desteklemek için doğal bir idrar söktürücü olarak da kullanılır.

    Sumağın Yararları Nelerdir?

    Kan şekerini düzenler

    Yüksek kan şekeri, sağlığı olumsuz etkiler. Kısa vadede yorgunluk, baş ağrısı, sık idrara çıkma ve susuzluk gibi semptomlara neden olabilir.

    Yüksek kan şekeri seviyelerinin sürmesi, sinir hasarı, böbrek sorunları ve bozulmuş yara iyileşmesi gibi daha ciddi sonuçlara neden olur.

    Bazı araştırmalar, sumağın normal kan şekeri seviyelerinin korunmasına yardımcı olabileceğini göstermektedir. Bir çalışmada, diyabetli 41 kişiye üç aylık bir süre için üç gram sumak veya günlük bir plasebo verildi.

    Çalışmanın sonunda sumağın kan şekeri seviyesini % 13 azalttığı ve hatta genel kan şekeri kontrolünde bir iyileşmeye yol açtığı tespit edildi.

    Ayrıca, insülin direncini de önlemeye yardımcı olur. İnsülin, şekerin kan dolaşımından dokulara taşınmasından sorumlu olan hormondur, dolayısıyla kan şekeri seviyeleri sürekli yüksek olduğunda, insülin seviyeleri yükselir.

    Bu, vücudun etkilerine karşı dirençli olmasına ve kan şekeri kontrolünün bozulmasına neden olur.

    Tıp Bilimleri Araştırma Dergisi’nde yayınlanan bir çalışmaya göre, sumak insülin direncini azaltmak ve kan şekerini stabilize etmek için insülin düzeylerini düşürmede etkilidir.

    Kolesterolü düşürür

    Yüksek kolesterol, kalp hastalığı için en büyük risk faktörlerinden biridir. Kolesterol, arterlerin içinde birikerek daralma ve sertleşmeye neden olur, kalp kasına baskı yapar ve kan akışını zorlaştırır.

    Araştırmalar çoğunlukla hayvan modelleriyle sınırlı olmakla birlikte, çalışmalar sumağın kalp hastalığı riskini azaltmak için kolesterolü düşürerek kalp sağlığına fayda sağladığını göstermektedir.

    İran’daki Tahran Tıp Bilimleri Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmaya göre sumak, yüksek kolesterol ile beslenen sıçanlarda hem trigliserid hem de kolesterol seviyelerini düşürmeyi başardı. 

    Hastalıklarla savaşan antioksidanlar bakımından yüksektir

    Antioksidanlar, hücre hasarını önlemek ve kronik hastalığa karşı korumak için serbest radikallerle savaşmaya yardımcı olan güçlü bileşiklerdir.

    Bazı araştırmalar, antioksidanların kalp hastalığı, diyabet ve kanser gibi ciddi rahatsızlıkların riskini azaltabileceğini düşündürmektedir.

    Sumak, serbest radikalleri etkisiz hale getirmeye ve vücudu sağlıklı tutmaya yardımcı olan konsantre bir antioksidan kaynağıdır.

    2015 yılında yapılan hayvan modelli çalışma, sumağın, antioksidan içeriği sayesinde, sıçanlarda diyabet komplikasyonlarını azaltmada etkili olduğunu gösterdi. 

    Kemik kaybını azaltır

    Osteoporoz, kemik kaybının neden olduğu zayıf, kırılgan kemikler ve artmış kırık riski ile karakterize edilen yaygın bir durumdur.

    Osteoporoz riski yaşla birlikte artmaktadır ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, 65 yaşın üstündeki kadınların yaklaşık yüzde 25’inin femur, boyun ve lomber omurgada osteoporoz olduğunu tahmin etmektedir.

    Uygulamalı Ağız Bilimleri Dergisi’nde yayınlanan 2015 yılında yapılan bir hayvan çalışmasında, sıçanlara sumak ekstresi uygulanmasının, kemik metabolizmasında rol oynayan bazı spesifik proteinlerin dengesini değiştirdiğini ve kemik kaybının azaldığını gösterdi.

    Kas ağrısını giderir

    Bir çalışma, sumak baharatı ile aynı bitkiden elde edilen sumak suyunun, sağlıklı yetişkinlerde aerobik egzersiz sırasında kas ağrısını azaltmaya yardımcı olduğunu gösterdi.

    Zengin antioksidan içeriği nedeniyle, ağrıyı rahatlattığı gibi  inflamasyonu azaltmaya da yardımcı olur.

    İnflamasyon sadece hastalık gelişimine katkıda bulunmakla kalmaz, birçok otoimmün ortamda merkezi bir rol oynar.

    Sindirime yardımcı olur

    Sumak, mide rahatsızlığı, asit reflü, kabızlık, ateşli semptomlar ve düzensiz bağırsak hareketleri gibi yaygın sindirim bozukluklarının tedavisinde faydalıdır.

    Kanserle savaşır

    Bazı çalışmalar sumak bitkisinin kanser önleyici özelliklere sahip olduğunu göstermiştir. Sigara içenler, kemoterapi ve radyasyon tedavisinin bir kombinasyonunu kullanarak akciğer kanseri geliştirme riskini azaltabilir.

    Meme kanserinin tedavisi sırasında sağlıklı hücreleri koruduğu varsayılmaktadır. Sonuç olarak sumak, kanser kemoterapisi için umut verici bir kemoterapötik ajan olarak kabul edilmektedir.

    Kadın sağlığı için faydalıdır

    Sumak suyu, sumak çayı, sumak kabuğu geleneksel

    olarak kadın hastalıklarını tedavi etmek için kullanılır. Sumak aşırı vajinal akıntılarda da haricen uygulanır. Ayrıca anne sütünü de artırır. Östrojen gibi davranarak adet bozukluklarını, krampları ve ağrıyı tedavi etmeye yardımcı olur.

    Yaygın solunum ve sindirim sorunlarını hafifletir

    Sumak, göğüs ve solunum sorunlarını tedavi etmek için yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlara çok uzun süre öksürük, göğüs tıkanıklığı ve bronşit dahildir.

    Bu, bilimsel olarak işe yaradığı kanıtlanmış güçlü uçucu yağlarından (timol, karvakrol, Borneo ve geraniol) kaynaklanmaktadır.

    Sumak, çeşitli yaygın sindirim sorunlarını tedavi edebilir. Bunlara kabızlık, düzensiz bağırsak hareketleri, asit reflü ve mide rahatsızlığı dahildir.

    sumak neye kullanılır

    Sumak Geleneksel Kullanımları

    – Yapraklar ve tohumlar büzücü, idrar söktürücü ve toniktir.

    – Dizanteri, hemoptizi ve konjonktivit tedavisinde kullanılır.

    – Tohumları iştahı arttırmak için yemekten önce yenir.

    – Lipid düşürücü etkiler için geleneksel olarak kullanılır ve ayrıca klinik olarak araştırılmıştır.

    – Meyveler tanenlerden oluşur ve büzücüdür.

    – Toz meyveler ishal için bir tedavi olarak yenir.

    – Bu bitki ishal, dizanteri, ülser, hemoroid, hemoraji, yara iyileşmesi, hematemez, hemoptizi, beyaz, boğaz ağrısı, oftalmi, konjonktivit, diürez, hayvan ısırıkları, zehir, ağrı ve karaciğer hastalıklarının tedavisinde kullanılmıştır.

    – Geleneksel tıp pratisyenleri ayrıca kolesterolü düşürmek için, boğaz ağrısı tedavisinde ve abortif olarak sumak kullanmışlardır.

    – Kabuğunun tozu dişleri temizlemede etkilidir.

    – Kabuk infüzyonu viral göz enfeksiyonlarının başlangıcında faydalıdır.

    – Kabuk suda ezilir ve burun kanamasının ilk yardım tedavisi için alna uygulanır.

    – Haşlanmış yumurtanın üzerine toz meyveler serpilerek ishal tedavisi için yenir.

    – Meyvelerin kaynatılması karaciğer hastalığı, ishal ve üriner sistem bozukluklarının tedavisi için ağızdan uygulanır.

    – Gıda alımından önce tüketilen tohumlar açlığa neden olur.

    Sumağın Zararları Nelerdir?

    Sumak baharatının zehirli sarmaşıkla yakından ilişkili bir bitki olan zehirli sumaktan farklı olduğunu unutmayın.

    Zehirli sumak, cildi tahriş edebilen ve hatta ölümcül olabilecek ciddi yan etkilere neden olabilen, urushiol adı verilen bir bileşik içerir.

    Diğer taraftan sumak baharatı, farklı bir bitki türüne aittir ve çoğu insan tarafından güvenle tüketilebilir.

    Sumak tüketiminin olumsuz yan etkileri çok nadir olmakla birlikte mümkündür.

    Aynı zamanda, kaju ve mango ile aynı bitki ailesine aittir, bu nedenle, bu bileşenlerden herhangi birine bir besin alerjiniz varsa, sumak baharatını denemeden önce doktorunuza danışın.

    Sumak yedikten sonra kaşıntı, şişme veya kurdeşen gibi herhangi bir olumsuz belirtiyle karşılaşırsanız, kullanmayı bırakın.

    Kan şekeri veya kolesterol seviyelerini düşürmek için herhangi bir ilaç alıyorsanız, tüketiminize dikkat edin. Sumak kan şekerini düşürdüğü ve kolesterolü azalttığı için, bu ilaçlarla etkileşime girebilir.

    Sonuç olarak;

    Bu güçlü baharat, Rhus coriaria’nın kurutulmuş ve öğütülmüş meyvelerinden yapılır ve Orta Doğu mutfağında yaygın bir malzemedir.

    Sumak, et ve balık yemekleri ile yakışan keskin, hafif meyveli bir tada sahiptir, bu nedenle bazı tariflerde limon suyu ve karabiber kombinasyonu genellikle sumak yerine kullanılır.

    Zengin antioksidan içeriği nedeniyle, sumak baharatının sağlık yararları arasında kolesterol seviyelerinin düşmesi, kan şekerinin düşmesi, kemik kaybının azalması ve kas ağrısından kurtulma yer alır.

    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ