Selenyum Nedir, Ne İşe Yarar, Faydaları Nelerdir?

 

 

Selenyum besin sağlığınız için hayati önem taşımaktadır. Selenyum önemli bir mineraldir ve besinler yoluyla elde edilmelidir.

 

Sadece küçük miktarlarda ihtiyaç duyulur ancak metabolizma ve tiroid fonksiyonu gibi vücudun bazı süreçlerinde önemli rol oynar.

 

Bu yazıda selenyumun, sağlığa olan faydaları bilimsel kanıtlara dayanarak özetlenmektedir.

 

 

Güçlü bir antioksidan olarak davranır

Antioksidanlar gıdalarda serbest radikallere bağlı hücre hasarını önleyen bileşiklerdir. Serbest radikaller, günlük olarak vücudunuzda meydana gelen metabolizma gibi süreçlerin normal yan ürünleridir.

 

Sıklıkla kötü olarak düşünülürler ancak serbest radikaller aslında sağlık için gereklidir. Vücudun hastalıktan korunması da dahil olmak üzere önemli görevleri yerine getirirler.

 

Ancak, sigara, alkol kullanımı ve stres gibi şeyler aşırı miktarda serbest radikal oluşturabilir. Bu oksidatif strese yol açar, bu da sağlıklı hücrelere zarar verir.

 

Oksidatif stres, kalp rahatsızlığı, Alzheimer hastalığı ve kanser gibi kronik hastalıkların yanı sıra erken yaşlanma ve inme riski ile ilişkilendirilmiştir.

 

 

 

Selenyum gibi antioksidanlar, serbest radikal sayılarını kontrol altında tutarak oksidatif stresin azalmasına yardımcı olurlar.

 

Aşırı serbest radikalleri nötralize ederek ve hücreleri oksidatif stresin neden olduğu zararlardan koruyarak çalışırlar.

 

 

Bazı Kanserlerin Riskini Azaltabilir

Selenyum, vücuttaki oksidatif stresin azalmasına ek olarak, bazı kanserlerin riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

 

Bu, selenyumun DNA hasarını ve oksidatif stresini azaltma, bağışıklık sistemini güçlendirme ve kanser hücrelerini yok etme kabiliyetine atfedilmiştir.

 

350.000’den fazla insanın katıldığı 69 çalışmanın gözden geçirilmesi, meme, akciğer, kolon ve prostat kanserleri de dahil olmak üzere belirli kanser türlerine karşı yüksek kan selenyum düzeyine sahip olduğunu ortaya koydu.

 

Bu etkinin yalnızca takviyeleri değil, gıdalar yoluyla elde edilen selenyumla ilişkili olduğunu belirtmek gerekir. Ancak, bazı araştırmalar, selenyum takviyesi ile radyasyon tedavisi gören kişilerin yan etkilerini azaltabileceğini öne sürüyor.

 

Örneğin, bir çalışmada oral selenyum takviyelerinin servikal ve uteris kanserli kadınlarda genel yaşam kalitesini ve radyasyona bağlı ishali azalttığını bulundu.

 

 

Kalp hastalığına karşı korur

Düşük selenyum düzeyleri, artmış koroner arter hastalığı riski ile ilişkili olduğundan, selenyum açısından zengin bir beslenme, kalbinizin sağlıklı kalmasına yardımcı olur.

 

25 gözlemsel çalışmanın bir analizinde, kan selenyum düzeylerinde % 50’lik bir artış koroner arter hastalığında % 24’lük bir azalma ile ilişkilendirildi.

 

Selenyum ayrıca kalp hastalığının ana risk faktörlerinden biri olan vücuttaki iltihap belirteçlerini düşürür. Örneğin, koroner kalp hastalığı bulunan 433.000’den fazla kişiyi de içeren 16 kontrollü çalışmanın gözden geçirilmesi, selenyum takviyesinin alınmasının, inflamatuar belirteç CRP düzeylerini azalttığını gösterdi.

 

Ek olarak, güçlü bir antioksidan olan glutatyon peroksidaz düzeylerini arttırdı.

 

Bu, selenyumun vücuttaki iltihaplanmayı ve oksidatif stresi azaltarak daha düşük kalp hastalığı riskine yardımcı olabileceğini gösteriyor. Oksidatif stres ve inflamasyon, ateroskleroza veya arterlerde plak oluşumuna bağlıdır.

 

Ateroskleroz, inme, kalp krizi ve koroner arter hastalığı gibi tehlikeli sağlık sorunlarına yol açabilir.

 

Selenyumdan zengin besinlerle beslenme, oksidatif stres seviyesini ve inflamasyon seviyesini minimuma indirmek için mükemmel bir yoldur.

 

 

Zihinsel düşüşü önlemeye yardımcı olur

Alzheimer hastalığı, hafıza kaybına neden olan ve düşünce ve davranışları olumsuz etkileyen yıkıcı bir durumdur. Alzheimer hastalığı olan insanların sayısı gün geçtikçe artıyor. Bu nedenle, bu dejeneratif hastalığı önlemenin yollarını bulmak zorunludur.

 

Oksidatif stresin, Parkinson, multipl skleroz ve Alzheimer hastalığı gibi nörolojik hastalıkların hem başlangıç ​​hem de ilerlemesine katkıda bulunduğu düşünülmektedir.

 

Birçok çalışma, Alzheimer hastalığı olan hastaların kanda daha düşük selenyum seviyesine sahip olduğunu fark etmiştir.

 

Buna ek olarak, bazı çalışmalar, gıda ve takviyelerden alınan selenyumun Alzheimer olan hastalarda hafızayı iyileştirebileceğini göstermiştir.

 

Küçük bir çalışma, hafif bir bilişsel bozukluğu olan hastalarda günde selenyum bakımından zengin bir Brezilya fıstığının ilave olarak tüketilmesinin, sözel akıcılık ve diğer zihinsel işlevleri geliştirdiğini bulmuştur.

 

Üstelik, deniz ürünü ve fındık gibi yüksek selenyum gıdaların bolca tüketildiği Akdeniz diyetinde Alzheimer hastalığının gelişme riski daha düşüktür.

 

 

Tiroid sağlığı İçin önemlidir

Selenyum tiroid bezinin düzgün işleyişi için önemlidir. Tiroit dokusu, insan vücudundaki diğer organlardan daha yüksek miktarda selenyum içerir.

 

Bu güçlü mineral tiroidin oksidatif hasara karşı korunmasına yardımcı olur ve aynı zamanda tiroid hormonlarının üretiminde önemli rol oynar.

 

Sağlıklı bir tiroid bezi önemlidir çünkü metabolizmayı düzenler ve vücudun büyüme ve gelişmesini kontrol eder.

 

Selenyum eksikliği, bağışıklık sisteminin tiroid bezine saldırdığı bir hipotiroidizm türü olan Hashimoto tiroiditi gibi tiroid koşullarıyla ilişkilidir.

 

6,000’den fazla insanın gözlemsel çalışması, düşük selenyum düzeylerinin otoimmün tiroidit ve hipotiroidizm riski ile ilişkili olduğunu bulmuştur.

 

Ayrıca, bazı çalışmalar selenyum takviyelerinin Hashimoto hastalığı teşhisi konmuş kişilere fayda sağlayabileceğini göstermiştir.

 

Bir derleme, selenyum takviyelerinin üç ay süreyle alınmasının daha düşük tiroid antikorlarına yol açtığını bulmuştur. Ayrıca Hashimoto hastalığı olan hastalarda ruh hali ve genel iyilik halinde iyileşmelere yol açmıştır.

 

Ancak, Hashimoto hastalığı olanlara selenyum takviyeleri tavsiye edilmeden önce daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

 

 

Bağışıklığı artırır

Bağışıklık sistemi potansiyel tehditleri tespit ederek ve bunlarla mücadele ederek vücudunuzu sağlıklı tutar. Bunlara bakteriler, virüsler ve parazitler dahildir.

 

Selenyum, bağışıklık sisteminin sağlığında önemli bir rol oynamaktadır. Bu antioksidan, vücudun oksidatif stresini azaltarak inflamasyonu azaltır ve bağışıklığı güçlendirir.

 

Çalışmalar, kan seviyelerinde selenyum artışının, artmış bağışıklık cevabı ile ilişkili olduğunu göstermiştir.

 

Öte yandan, selenyum eksikliğinin bağışıklık hücrelerini olumsuz etkilediği belirtilmiştir ve daha yavaş bir bağışıklık tepkisine neden olabilir.

 

Çalışmalar, HIV’li hastalarda eksikliği, HIV hastalarında ölüm ve hastalığın ilerlemesi riskiyle ilişkilendirirken, takviyelerin daha az hastaneye yatışa ve bu hastalar için semptomlarda bir iyileşmeye neden olduğu gösterilmiştir.

 

Ayrıca, selenyum takviyeleri influenza, tüberküloz ve hepatit C hastalarında bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olabilir.

 

 

Astım belirtilerini azaltmaya yardım edebilir

Astım, akciğerlerin içinde ve dışında hava taşıyan hava yollarını etkileyen kronik bir hastalıktır.

 

Astım hastalarında hava yolu iltihaplanır ve daralmaya başlar ve hırıltılı solunum, nefes darlığı, göğüs sıkışması ve öksürük gibi belirtilere neden olur.

 

Astım, vücuttaki artmış oksidatif stres ve inflamasyon seviyeleri ile ilişkilidir. Selenyumun vücuttaki iltihaplanmayı azaltma kabiliyetinden dolayı, bazı çalışmalar bu maddenin astıma bağlı semptomları azaltmada etkili olabileceğini öne sürüyor.

 

Araştırmalar, astımı olan kişilerin kan seviyelerinde daha düşük selenyum bulunduğunu belirtmektedir.

 

Aslında, bir çalışma, daha yüksek seviyedeki kan selenyumlu astımlı hastaların, düşük seviyedeki hastalardan daha iyi akciğer fonksiyonuna sahip olduğunu göstermiştir.

 

Selenyum takviyeleri ayrıca astıma bağlı semptomları azaltmak için faydalı olabilir.

 

Örneğin, bir çalışma, astım hastalarına günde 200 mcg selenyum verdiklerinde, bulgularını kontrol altına almak için kullanılan kortikosteroid ilaçların kullanımının azaldığını buldular.

 

Bununla birlikte, bu alandaki araştırmalar çelişkili ve astımın gelişiminde ve tedavisinde rolünün tam olarak anlaşılması için daha büyük çalışmalara ihtiyaç var.

 

 

Selenyumun En İyi Besin Kaynakları

Neyse ki, selenyumdan zengin çok sayıda sağlıklı gıda var.

 

Aşağıdaki gıdalar selenyumun büyük kaynaklarıdır:

 

  • Brezilya fındığı:  RDI’nin % 137’si bir fındıkta (5 gram)
  • Halibut: RDI’nin % 6’sı (159 gram)
  • Sarı yüzgeçli orkinos: 85 gram RDI’nin % 77’si,
  • İstiridye: 85 gram RDI’nin % 77’si,
  • Ayçiçeği tohumları: RDI’nin % 62’si (56 gram)
  • Shiitake mantarları: 1 fincan (145 gram) içinde RDI’nin % 51’i
  • Tavuk: RDI’nin% 50’si (140 gram)
  • Yumurta: 2 büyük yumurtada (100 gram) RDI’nin % 44’ü
  • Sardalya: 4 sardalyada % 36 (48 gram)
  • Bitki bazlı gıdalardaki selenyum miktarı, yetiştirildikleri topraktaki selenyum içeriğine bağlı olarak değişir.

 

Örneğin, bir çalışma, Brezilya cevizindeki selenyum konsantrasyonunun bölgelere göre değiştiğini gösteriyor. Bir bölgedeki tek bir Brezilya fıtığı tavsiye edilen alımın % 288’ini sağladı, diğerleri ise sadece % 11’ini sağladı.

 

 

Aşırı selenyum alınmasının tehlikeleri

Selenyum sağlık için gerekli olmakla birlikte, aşırı alım çok tehlikeli olabilir. Aslında, yüksek dozda selenyum tüketimi toksik ve hatta ölümcül olabilir.

 

Selenyum toksisitesi nadir ise de, günde önerilen 55 mcg miktarına yakın tüketmek ve günde tolere edilebilecek maksimum 400 mcg üst sınırını asla aşmamak gerekir.

 

Brezilya fındığı çok yüksek miktarda selenyum içerir. Çok fazla tüketilmesi selenyum toksisitesine neden olabilir.

 

Ancak toksisite, selenyum içeren gıdaları tüketmek yerine takviyelerini kullanarak oluşması daha olasıdır.

 

Selenyum toksisitesinin belirtileri şunları içerir:

 

  • Saç kaybı
  • Baş dönmesi
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Titremeler
  • Kas ağrısı

 

Ağır vakalarda, akut selenyum toksisitesi ciddi bağırsak ve nörolojik semptomlara, kalp krizine, böbrek yetmezliğine neden olabilir ve ölümle sonuçlanabilir.

 

Sonuç olarak;

Selenyum, vücudun düzgün çalışması için gerekli olan güçlü bir mineraldir.

 

Metabolizma ve tiroid fonksiyonlarında kritik bir rol oynamaktadır. Ayrıca vücudun oksidatif stres kaynaklı hasarlardan korunmasına yardımcı olur.

 

Selenyum sadece sağlık için gerekli değildir, aynı zamanda bağışıklık sistemini artırmaya, yaşla ilişkili zihinsel düşüşü yavaşlatmaya ve hatta kalp rahatsızlığı riskini azaltmaya yardımcı olur.

 

Bu mikrobesin, istiridyeden mantara kadar çok çeşitli yiyeceklerde bulunabilir.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: