Potasyum Eksikliği (Hipokalemi) Nedir, Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi

Hipokalemi dediğimde, bu terim size bir şey ifade etmez belki ama potasyum eksikliği deyince kafanızda birtakım bilgiler canlanmaya başlar.

“Çoğu zaman potasyum der geçeriz, eksik olsa ne olur, fazla olsa ne olur?” diye çok da önemsemeyiz. Biz böyle diyoruz da vücudumuz acaba ne diyor?

Potasyum, vücudumuzda birçok rolü olan vazgeçilmez bir mineral. Kas kasılmalarını düzenler, sinirsel işlevleri sağlıklı şekilde sürdürür ve sıvı dengesini sağlar.

Bu kadar önemli bir minerali besinlerden yeterince alabiliyor muyuz acaba? Sorunun cevabı kişiden kişiye değişse de, çoğu kişi besinlerden yeterli potasyum alamıyor ve potasyum düşüklüğü yaşıyor. Bunun en önemli nedeni işlenmiş yiyeceklerin günümüzde aşırı şekilde tüketilmesi.

Potasyum eksikliği veya hipokalemi litre başına 3.5 mmol altında kan potasyum seviyesi ile belirleniyor.

Vücudun aniden çok miktarda sıvı kaybetmesi durumunda ortaya çıkıyor. Genel belirtiler arasında kronik kusma, ishal, aşırı terleme ve kan kaybı bulunuyor.

Şimdi kafamızda bazı soru işaretleri oluşmaya başladı. Örneğin;

  • Potasyum eksikliğinin nedenleri neler? 
  • Potasyum eksikliğinde hangi hastalıklar görülür? 
  • Potasyum düşüklüğünün belirtileri nelerdir? 

Merak ettiğiniz soruları yazımızda cevaplayalım.

Hipokalemi nedir?

Hipokalemi ya da bizim bildiğimiz adıyla potasyum eksikliği, kandaki potasyum seviyelerinin çok düşük olması anlamına gelir. Vücudun potasyum seviyesini böbrekler kontrol eder, idrar veya ter yoluyla da atılmasını sağlar.

Hafif potasyum eksikliğinde pek belirti görülmez fakat bazı durumlarda aritmi ve ciddi kas güçsüzlüğüne neden olur. Bu belirtiler potasyum eksikliği tedavisi ile giderilir.

müshil ilacı zararları

Potasyum eksikliği neden olur?

İdrar, ter veya bağırsak hareketleriyle çok fazla potasyum kaybedebiliriz. Yiyeceklerden yeterli miktarda potasyum alamazsak ve magnezyum seviyeleri de düşükse, potasyum eksikliği oluşabilir. 

Bazen de başka durumlardan ve bazı ilaçların yan etkisi olarak ortaya çıkar. Potasyum eksikliğine neden olabilecek durumlar şunlar:

  • Bartter sendromu, tuz ve potasyum dengesizliğine neden olan nadir bir genetik böbrek bozukluğu
  • Gitelman sendromu, vücutta iyon dengesizliğine neden olan nadir bir genetik böbrek bozukluğu
  • Liddle sendromu, potasyum eksikliğine neden olan nadir bir hastalık
  • Cushing sendromu, kortizole uzun süre maruz kalma nedeniyle nadir görülen bir durum
  • Diüretik kullanımı
  • Uzun süre laksatif kullanmak
  • Yüksek doz penisilin
  • Diyabetik ketoasidoz
  • Magnezyum eksikliği
  • Adrenal bez sorunları
  • Yetersiz beslenme
  • Zayıf emilim
  • Hipertiroidizm
  • Kalp krizi gibi katekolamin dalgalanması
  • KOAH ve astım için kullanılan insülin ve beta 2 agonistleri gibi ilaçlar
  • Baryum zehirlenmesi
  • Genetik olarak potasyumun eksik olması

potasyum noksanlığı

Potasyum eksikliği belirtileri nelerdir?

Vücutta potasyum seviyeleri düşerse, bu durum birtakım belirtilerle kendini gösterir. Potasyum eksikliği oluştuğunda görülebilecek semptomlar şöyle:

  • Halsizlik ve yorgunluk: Halsizlik ve yorgunluk potasyum eksikliğinde görülen ilk belirtidir. Kas kasılmalarını düzenleyen bir mineral olduğu için kaslar zayıf çalışır.
  • Kas krampları ve spazmlar: Kas krampları, kasların ani ve kontrolsüz kasılması anlamına gelir ve kandaki potasyum seviyeleri düşük olduğunda ortaya çıkar.
  • Sindirim problemleri: Sindirim problemlerinin birçok nedeni olabilir, bunlardan biri de potasyum eksikliğidir. Potasyum, beynin sindirim sisteminde bulunan kaslara sinyal iletir. Bu sinyaller sindirim sistemindeki kasılmaları harekete geçirir ve sindirilebilsin diye besinleri uyarır. Kandaki potasyum seviyeleri düşük olduğunda, beyin sinyalleri etkin şekilde iletemez. Yiyeceklerin hareketi yavaşlar, şişkinlik ve kabızlık gibi sindirim problemleri meydana gelir. 
  • Kalp çarpıntısı: Kalbinizin bir anda daha hızlı attığını hissettiniz mi? Bu his kalp çarpıntısıdır ve nedenlerinden biri de potasyum eksikliğidir. Kalp hücrelerindeki ve dışındaki potasyum akışı, kalp atışını düzenlemeye yardımcı olur. Kandaki potasyum seviyesi düşükse, bu akış değişerek, kalp çarpıntısı meydana gelir. 
  • Kas ağrısı ve sertlik: Potasyum, kaslara kan akışını düzenler. Potasyum eksikliğinde, kan damarları daralabilir ve kaslara kan akışı kısıtlanır. Yani kaslara daha az oksijen gider, bu da onların parçalanmasına ve bozulmasına neden olur. Sonuç olarak kas sertliği ve ağrı gibi belirtiler ortaya çıkar.
  • Karıncalanma ve uyuşma: Kandaki potasyum seviyeleri düştüğünde, sinir sinyalleri zayıflayarak, karıncalanma ve uyuşma olabilir.
  • Solunum zorluğu: Ciddi bir potasyum eksikliği nefes almada zorluk yaşanmasına neden olur. Bunun sebebi, potasyumun akciğerleri genleşmesi için uyaran sinyalleri iletmesidir. Kandaki potasyum seviyeleri ciddi oranda düşük olduğunda, ciğerler düzgün şekilde genişleyip daralmaz. Bu, nefes darlığına neden olur.
  • Ruhsal değişiklikler: Potasyum eksikliği, ruhsal ve zihinsel yorgunluğa neden olur. Kandaki potasyum seviyeleri düşük olduğunda, beyin sinyalleri bozulabilir.

Potasyum Eksikliği Tedavisi

zma takviye

Potasyum takviyesi almak gerekir mi?

  • Reçetesiz potasyum hapı almanız tavsiye edilmez.
  • Çalışmalar yüksek dozda potasyum almanın, bağırsaklara zarar verebileceğini hatta ölümcül şekilde anormal kalp atımına yol açabileceğini göstermiştir.
  • Çok fazla potasyum almak, kanda fazla miktarların birikmesine neden olur, bu durum hiperkalemi olarak bilinir. Hiperkalemi yani potasyum yüksekliği ciddi kalp rahatsızlıklarına neden olabilen aritmi veya düzensiz kalp atışının sebebidir.
  • Ancak doktor tavsiyesi ile daha yüksek dozda potasyum takviyesi alınabilir.

Potasyum açısından zengin yiyecekler yemek

Potasyum açısından zengin beslenme, vücuttaki potasyum eksikliğini önleyecek ve hatta tedavi edecektir. Doktor nasıl beslenmeniz gerektiği konusunda sizi yönlendirecektir. 

Bunu desteklemek açısından potasyum içeren besinleri bilmekte fayda var. Potasyum içeriği yüksek besinler şunlar:

  • Avokado
  • Muz
  • İncir
  • Kivi
  • Portakal
  • Ispanak
  • Domates
  • Süt
  • Bezelye ve fasulye
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ