Pellegra Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

    Pellegra Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

    Pellegra hastalığı, B3 vitamini olarak da bilinen düşük niasin düzeylerinin neden olduğu bir hastalıktır. Demans, ishal ve dermatit ile kendini gösterir. Tedavi edilmezse, ölümcül olabilir.

    Eskiden daha yaygın görülen bir hastalık olsa da, günümüzde gelişmekte olan  birçok ülkede hala bu sorun yaşanmaktadır.

    Vücudu, B3 vitamini niasini doğru şekilde emmeyen insanları da etkiler.

    Pellagra Hastalığı Nedir?

    Pellagra, vücutta yeterli niasin (B3 vitamini) veya triptofan olmadığında gelişen bir durumdur. Triptofan vücudun işlemesine ve niasin kullanmasına yardımcı olur.

    Bazı durumlarda niasin eksikliği, kişinin besinlerden yeterince niasin veya triptofan alamamasından dolayı gelişir. Buna birincil pellagra denir.

    Diğer durumlarda, besinlerden yeterli niasin alınsa da pellagra oluşur ancak vücut herhangi bir nedenle onu kullanamaz. Buna ikincil pellagra denir.

    Niasin eksikliği, diğer birçok rahatsızlıkla kolayca karıştırılabilen hafif semptomlarla başlasa da, çok belirgin ve hatta ölümcül semptomlara ilerleyebilir. Pellagranın en görünür belirtisi, karakteristik dermatittir.

    Çoğu pellagra vakası, eksikliğin uygun şekilde tedavisi ve duruma neden olan herhangi bir ilgili sorunla iyileştirilebilir.

    Bununla birlikte, bazı kişilerde pigmente olmayan cilt veya nörolojik problemler dahil olmak üzere eksiklikten kaynaklanan kalıcı problemler vardır.

    Pellagra çoğunlukla yetişkinlerde meydana gelir. Gelişmekte olan ülkelerde bile çocuklarda ve bebeklerde nadir olur. Eksiklik genellikle kan veya idrar testleri ve fizik muayene ile teşhis edilebilir.

    Çoğu durumda, pellagra, yeterli beslenme, yüksek proteinli bir diyet veya niasin takviyesi alarak önlenebilir. 

    Pellegra Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

    Hastalığın ana belirtileri dermatit, demans ve ishaldir. Bunun nedeni, niasin eksikliğinin, cilt ya da gastrointestinal sistem gibi yüksek hücre devir hızı oranlarına sahip vücut kısımlarını etkilemesidir.

    Bu hastalık sonucu oluşan dermatit genellikle yüz, dudak, ayak veya ellerde kızarıklığa neden olur. Bazı insanlarda, dermatit boynun etrafında, çift kolye olarak bilinen bir semptom oluşturur.

    Buna ek olarak dermatitin belirtileri şunlardır:

    – Kırmızı tuhaf bir cilt

    – Kırmızıdan kahverengiye dönüşen renk değişikliği alanları

    – Kalın, kabuklu, pullu veya çatlamış cilt

    – Kaşıntılı, yakıcı cilt lekeleri

    Bazı durumlarda, bu hastalığın nörolojik belirtileri erken ortaya çıkar ancak bunları tanımlamak çoğu zaman zordur. Hastalık ilerledikçe, olası demans belirtileri şunları içerir:

    – İlgisizlik

    – Depresyon

    – Karışıklık, sinirlilik veya ruh hali değişiklikleri

    – Baş ağrısı

    – Huzursuzluk veya endişe

    – Oryantasyon bozukluğu veya sanrıları

    Diğer olası belirtileri şunlardır:

    – Dudak, dil veya diş etlerinde yaralar

    – İştah azalması

    – Yemek yeme problemi

    – Mide bulantısı ve kusma

    niasin ne işe yarar

    Pellegra Hastalığının Sebepleri Nelerdir?

    Birincil ve ikincil olmak üzere iki tipi vardır.

    Birincil pellegraya, niasin veya triptofanın besinlerden az alınması neden olur. Triptofan vücutta niasine dönüştürülebilir, bu nedenle yeterli miktarda alınırsa, niasin eksikliğine neden olmaz.

    Hastalığın bu tipi, mısırın temel gıda olarak kullanıldığı, gelişmekte olan ülkelerde yaygın görülür. Mısır, uygun şekilde hazırlanmadıkça insanlarda sindirilemeyen ve emilemeyen bir niasin olan niacytin içerir.

    Vücut niasini ememediği zaman ikincil pellegra oluşur. Vücudun niasini emmesini engelleyebilecek şeyler şunlardır:

    – Alkol

    – Yeme bozuklukları

    – Anti-konvülsiyonlar ve immünsüpresif ilaçlar dahil olmak üzere bazı ilaçlar

    – Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi gastrointestinal hastalıklar

    – Siroz

    – Karsinoid tümörler

    – Hartnup hastalığı

    Pellegra Hastalığının Risk Faktörleri

    Pellagranın nedeni, türe bağlıdır. Birincil pellagrası olan insanlar için, hastalığın nedeni yeterince niasin (B3 vitamini veya nikotinik asit olarak da adlandırılır) veya triptofan alamamaktır. Risk faktörleri şunlardır:

    – Niasin ve / veya triptofan bakımından düşük beslenme

    – İştahsızlık ve yetersiz beslenme

    – Gelişmekte olan bir ülkede yaşamak

    – Uygun olmayan şekilde üretilen mısırla beslenme.

    İkincil pellagra, vücudun niasini emmesini veya kullanmasını engelleyen sorunlardan kaynaklanır.  İkincil pellagra için risk faktörleri şunlardır:

    – Uzun süreli alkolizm

    – Yasadışı uyuşturuculara bağımlılık

    – Diğer hastalıkların neden olduğu malabsorpsiyon sorunları

    – Kötü beslenme

    Pellegra Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

    Bu hastalığın teşhis edilmesi zor olabilir çünkü birçok belirtiye neden olur. Ayrıca niasin eksikliğini teşhis etmek için de özel bir test yoktur.

    Bunun yerine, doktor, herhangi bir gastrointestinal problemi, döküntüleri veya ruhsal durumdaki değişiklikleri kontrol ederek başlayacaktır. Ayrıca idrar testi de yapabilir.

    Birçok durumda, pellegra tanısı, belirtilerin niasin takviyelerine yanıt verip vermediğini belirlemeyi içerir.

    Pellegra Tedavisi Nasıl Yapılır?

    Birincil pellegra, beslenme değişikliği ve bir niasin veya nikotinamid takviyesi ile tedavi edilir. Ayrıca intravenöz olarak verilmesi gerekebilir. Nikotinamid, başka bir B3 vitamini formudur.

    Erken tedavi ile birçok insan tam bir iyileşme sağlar ve tedaviye başladıktan birkaç gün sonra daha iyi hissetmeye başlar.

    Cilt iyileşmesi birkaç ay sürebilir. Ancak, birincil pellegra tedavi edilmezse, genellikle dört veya beş yıl sonra ölüme neden olur.

    İkincil pellegra tedavisi genellikle altta yatan nedenin tedavisine odaklanır. Bununla birlikte, bazı vakalar da niasin veya nikotinamidin oral veya intravenöz olarak alınmasına iyi cevap verir.

    Pellegra Tedavisi için Doğal Çözümler

    Birincil pellagra vakaları genellikle basit ve doğal yöntemlerle tedavi edilebilir.

    İkincil pellagra vakaları, diğer sağlık koşullarının dahil olması nedeniyle bir sağlık uzmanı tarafından dikkatle izlenmelidir. Her iki pellegra durumunda da, doktor tarafından resmi bir tanı koymadan evde tedavi etmeye çalışmayın.

    Pellegra için doğal tedavi seçenekleri şunlardır:

    Niasin takviyesi kullanın

    Birincil pellagra, genellikle sadece niasin takviyesi alarak tedavi edilebilir. Çoğu durumda, ikincil pellagra da niasin takviyesi ile tedavi edilir ancak eksikliğinize neden olan durum için de tedaviye ihtiyaç olabilir.

    Niasin için uygun dozu belirlemek için doktordan tavsiye alın.

    Niasin ve triptofan açısından zengin beslenin

    Besinlerden yeterince niasin almak için, aşağıdakiler dahil bol miktarda niasin açısından zengin yiyecekler yiyin:

    – Süt

    – Yumurta

    – Mantar

    – Karaciğer

    – Bezelye

    – Ay çekirdeği

    – Avokado

    – Pirinç

    – Ekmek ve tahıl dahil zenginleştirilmiş tahıllar

    – Bakliyat

    – Yer fıstığı

    – Balık

    – Kümes hayvanları

    – Yağsız et

    – Yapraklı yeşillikler

    Triptofan bakımından zengin yiyecekler ise şunlardır:

    – Çekirdekler ve sert kabuklu yemişler (özellikle kabak ve kabak çekirdeği, chia çekirdeği ve susam veya ayçiçeği çekirdeği)

    – Parmesan, kaşar, mozzarella gibi peynirler

    – Yağsız sığır eti, keçi ve dana eti

    – Tavuk ve hindi

    – Somon, alabalık, ton balığı ve diğer balıklar

    – Kabuklu deniz ürünleri

    – Pişmemiş yulaf, karabuğday ve buğday kepeği

    – Fasulye ve mercimek

    – Yumurta

    ishal olunca yapılması gerekenler

    İshali kontrol altına alın

    Pellagraya bağlı ishal varsa, ishali durdurmanın doğal yolları şunlardır:

    – Kaybettiğiniz sıvı ve elektrolitleri değiştirmek için su, çay gibi sıvılar tüketin.

    – Bir veya iki gün BRAT diyeti uygulayın: Muz, pirinç, elma püresi ve kızarmış ekmek

    – İshal geçene kadar hafif, sindirimi kolay yiyeceklere geçin.

    – Yavaş yavaş tam tahıllar, meyve ve sebzelerden daha fazla miktarda lif ekleyin. 

    – İshali daha da kötüleştirebilecek gıdalardan kaçının. İshali tetikleyebilecek yiyecekler şunlardır:

    • Süt ürünleri
    • İşlenmiş katı ve sıvı yağlar
    • Şeker veya tatlandırıcılar
    • Kafein
    • Gazlı veya şekerli içecekler
    • Alkol

    Cildi koruyun

    Niasin veya nikotinamid takviyeleri aldıktan sonra, birkaç gün içinde kişi kendini daha iyi hissetmeye başlayacaktır.

    Bununla birlikte, cildin tamamen iyileşmesi birkaç ay sürebilir ve bazı kişilerin etkilenen ciltlerinde kalıcı pigment (renk) kaybı olabilir. Cildin iyileşmesi için, aşağıdaki ipuçlarını izleyin:

    – Dışarı çıktığınızda güneş kremi kullanın.

    – Cildinizi güneşten koruyan giysiler giyin.

    Pellagra en kötü durumdayken (tedavi semptomları iyileştirmeye başlamadan önce) güneşe maruz kalmaktan kaçının.

    – Etkilenen tüm cilde günde en az bir kez nemlendirici uygulayın.

    – Sert kimyasallar veya tahriş edici katkı maddeleri içeren nemlendiriciler, sabunlar, güneş kremleri ve diğer cilt bakım ürünlerinden kaçının.

    – Sıcak duş veya banyo, duşta çok fazla zaman geçirmek, klorlu suda yüzmek, tahriş edici kimyasallarla makyaj yapmak, etkilenen cilde parfüm veya deodorant kullanmak gibi hasarlı veya ağrılı cildi tahriş edebilecek diğer şeylerden kaçının.

    – Enfeksiyon belirtilerine dikkat edin. 

    Pellegra Tedavisi Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

    Pellagrayı kendi kendinize teşhis etmeye çalışmayın. Bu durum, diğer birçok sağlık durumuyla aynı belirti ve semptomları paylaşır.

    Düzgün tedavi edilmezse, niasin eksikliği bunamaya, kalıcı cilt değişikliklerine, kalıcı sinir hasarına ve ölüme neden olabilir.

    Ciddi yan etkilere ve ilaç etkileşimlerine neden olabileceğinden, bir doktorun rehberliği olmadan 2.000 miligram veya daha yüksek niasin takviyesi dozları almayın.

    Etkileşime girebileceğinden aşağıdakilerle niasin takviyesi almayın:

    – Alkol

    – Gut ilaçları

    – Kan basıncı ilaçları veya ilgili bitkiler ve takviyeler

    – Diyabet veya kolesterol için ilaçlar

    – Çinko veya krom

    – Karaciğer tarafından işlenen veya karaciğer hasarına (hepatotoksisite) neden olabilecek her türlü ilaç, bitki veya takviye

    – Hamileyseniz reçeteli niasin almayın.

    – Alkolizm veya metabolik bir sorun gibi başka bir durumdan kaynaklanan pellagra varsa, bunun için yardım almak çok önemlidir.

    Uygun bakım olmadan, uzun vadeli pellegra komplikasyonları (ölüm dahil) ve ana sağlık sorunuyla ilişkili diğer sağlık riskleri meydana gelebilir. 

    Sonuç olarak;

    Pellegra, niasin eksikliğidir ve gelişmiş ülkelerde nadirdir. Pellegra ishal, dermatit, demans ve hatta ölüme neden olabilir.

    Erken tedavi edildiğinde çoğu insanda tam bir iyileşme görülür.

    Çoğu durumda, günde 20 ila 30 miligramlık bir niasin veya nikotinamid takviyesi ile tedavi edilebilir. Bununla birlikte, bazı kişilerde eksikliğe neden olan sağlık koşulları vardır. Bu kişilerin eksikliğin giderilmesi için başka tedavilere ihtiyacı olabilir.

    Pellegrayı önlemek genellikle protein açısından zengin, dengeli beslenmek gerekir. 

    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ