Obesogen Nedir, Ne İşe Yarar? En Yaygın Obesogenler Neler?

    Obesogen Nedir, Ne İşe Yarar? En Yaygın Obesogenler Neler?

    Obesogenler, obeziteye katkıda bulunduğu düşünülen yapay kimyasallardır. Çeşitli gıda kapları, biberonlar, oyuncaklar, plastikler, tencere setleri ve kozmetiklerde bulunur.

    Bu kimyasallar vücuda girdiğinde, normal fonksiyonlarını bozabilir ve yağ kazanımını artırabilir.

    Obesogen olarak 20’den fazla kimyasal tanımlanmıştır.

    Obesogenler Nedir?

    Obesogenler, çeşitli yiyecek kaplarında, tencere ve plastiklerde bulunan yapay kimyasallardır. Endokrin bozucu kimyasalların bir alt kümesi olarak biliniyorlar.

    Bu kimyasalların kilo alımında rol oynadığı belirtilmektedir.

    Obesogen olarak tanımlanan 20’den fazla kimyasal vardır. Bu terim, erken gelişim sırasında bu kimyasallara maruz kalanların normal metabolik süreçlerini bozması ve kişinin yaşam süresi boyunca kilo almaya yatkınlığını artırması anlamında kullanılır.

    Obesogenler doğrudan obeziteye neden olmaz ancak özellikle geliştirme sırasında kimyasallara maruz kalırsanız, kilo almaya karşı duyarlılığınızı artırır.

    Araştırmalar, obesogenler, yağ hücresi gelişimi programlamasını değiştirerek, yağ dokusunda enerji depolamasını artırarak ve nöroendokrin iştah ve tokluk kontrolüne müdahale ederek obeziteyi teşvik ettiğini göstermektedir. Başka bir deyişle, vücudun açlık ve tokluk duygularını düzenleme şeklini değiştirirler. 

    Obesogenler Nasıl Çalışır?

    Obesojenler, hormonlara müdahale edebilen bir endokrin bozucu madde kategorisidir.

    Bazı endokrin bozucular, hem kadınlarda hem de erkeklerde zararlı etkilere neden olabilecek östrojen reseptörlerini aktive ederek etkilerini gösterirler. 

    Östrojen reseptörlerinin “rastgele” olduğu düşünülür, yani uzaktan östrojen gibi görünen herhangi bir şeye bağlanacakları anlamına gelir. 

    Bazı obesogenler obezite ile bağlantılı olmakla kalmaz aynı zamanda doğum kusurları, kızlarda erken ergenlik, erkeklerde “kısırlaşma”, göğüs kanseri ve diğer bozukluklara da neden olur.

    Ne yazık ki, bu etkilerin çoğu rahimde gerçekleşir.

    Örneğin, hamile kadınlar bu kimyasallara maruz kaldığında, çocuklarının hayatının ilerleyen dönemlerinde obez olma riski artabilir.

    İşte şu an evinizde bulunabilecek 5 obezojenik kimyasal…

    Obesogenler Nelerdir?

    bpa içermeyen plastikler

    Bisfenol-A (BPA)

    Bisfenol-A (BPA), biberonlar, plastik gıda ve içecek kutuları gibi metal gıda kutuları gibi pek çok üründe bulunan sentetik bir bileşiktir.

    On yıllar boyunca ticari kullanımda olmuştur ancak son çalışmalar, yüksek düzeylerin hem laboratuvar hayvanlarına hem de insanlara zarar verebileceğini göstermiştir.

    BPA’nın yapısı östrojen dişi seks hormonunun en önemli formu olan estradiolü andırıyor. Sonuç olarak, BPA vücuttaki östrojen reseptörlerine bağlanıyor.

    BPA’ya karşı en fazla duyarlılığın olduğu yer rahimdir. Çoklu çalışmalar BPA maruziyetini hem laboratuvarda hem de insanlarda kilo artışı ve obezite ile ilişkilendirmiştir.

    BPA’ya maruz kalma insülin direnci, kalp rahatsızlığı, diyabet, nörolojik bozukluklar, tiroid işlev bozukluğu, kanser, genital malformasyonlar ve daha fazlası ile bağlantılıdır.

    Tüm bilim insanları, BPA’nın yüksek seviyelerde zarara neden olduğunu kabul ederken, gıda açısından düşük seviyelerde zararlı olup olmadığı konusunda hala tartışmalar devam etmektedir.

    Ftalatlar

    Ftalatlar, plastiklerin yumuşak ve esnek olmasını sağlayan kimyasal maddelerdir.

    Gıda kutuları, oyuncaklar, güzellik ürünleri, ilaçlar, duş perdeleri ve boya dahil olmak üzere çeşitli ürünlerde bulunur. Bu kimyasallar plastiklerden kolayca sızabilir ve gıdaları, suyu ve hatta nefes aldığımız havayı kirletebilir.

    İsveç’te yapılan bir araştırma, çocukların havadaki fitalatları plastik zeminden cilt ve solunum yoluyla emebildiğini bulmuştur.

    BPA gibi, ftalatlar da vücudumuzdaki hormonal dengeyi etkileyen endokrin bozuculardır.

    Ftalatlar, metabolizmaya karışan PPARlar olarak adlandırılan hormon reseptörlerini etkileyerek kilo artışına duyarlılığın artmasına katkıda bulunabilir.

    İnsanlar üzerindeki çalışmalar, vücudun ftalat düzeylerinin obezite, bel çevresinin kalınlaşması ve insülin direnci ile ilişkili olduğunu göstermiştir.

    Özellikle erkekler bu maddelere karşı daha hassastır. Araştırmalar, rahimdeki ftalat maruziyetinin genital malformasyonlar, inmemiş testisler ve düşük testosteron seviyelerine yol açtığını gösteriyor.

    Bir çalışmada kandaki ftalat metabolitlerinin tip 2 diyabet ile ilişkili olduğu bulundu.

    bpa zararlı mı

    Atrazin

    Atrazin, en çok kullanılan herbisitlerden biridir. Atrazin de bir endokrin bozucudur ve çeşitli çalışmalar, maruziyetin insanlardaki doğum kusurlarıyla ilgili olduğunu göstermektedir.

    Sıçanlarda mitokondriye zarar verdiği, metabolik hızı düşürdüğü ve abdominal obeziteyi arttırdığı belirlenmiştir.

    Organotinler

    Organotinler çeşitli endüstriyel amaçlar için kullanılan suni kimyasalların bir sınıfıdır. Bunlardan birine tribütiltin (TBT) denir.

    Bir mantar ilacı olarak kullanılır ve gemide deniz organizmalarının büyümesini önlemek için teknelere ve gemilere uygulanır.

    Ahşap koruyucular ve bazı endüstriyel su sistemleri için de kullanılır. Birçok göl ve kıyı suları tribütiltinle kontamine olmuştur.

    Tribütiltin, deniz organizmalarına zararlıdır ve çeşitli düzenleyici makamlar tarafından yasaklanmıştır.

    Bazı bilim insanları, tribütiltin ve diğer organotin bileşimlerinin, yağ hücrelerinin sayısını arttırarak insanlarda oburluğa katkıda bulunan endokrin bozucular olarak işlev görebileceğini düşünüyor.

    Bir test tüp çalışmasında, tributiltin, yağ hücrelerinin hızla büyümesine neden oldu ve leptin üretimini azalttığı bulundu.

    Farelerde yapılan bir başka çalışmada 45 gün süreyle tribütiltin maruziyeti kilo almaya ve yağlı karaciğer hastalığına neden oldu.

    Ayrıca, rahimdeki tributiltin maruziyetinin, yağ kazanımına neden olabilecek yağ hücrelerinin sayısını artırabileceğine dair kanıtlar da bulunmaktadır.

    Perflorooktanoik asit (PFOA)

    Perfluorooktanoik asit (PFOA), çeşitli amaçlarla kullanılan sentetik bir bileşiktir. Teflon ile yapışkan olmayan tencerenin bir unsurudur.

    Tiroid bozuklukları, düşük doğum ağırlığı ve kronik böbrek hastalığı gibi çeşitli hastalıklarla ilişkilendirilmiştir.

    Farelerde yapılan bir çalışmada, gelişme sırasındaki PFOA’ya maruz kalma, insülin, leptin ve vücut ağırlığının hayat boyu artmasına yol açtı.

    Bununla birlikte, PFOA’ların gerçekten insanlarda obeziteye katkıda bulunup bulunmadığı zamanla görülecektir.

    Poliklorlu Bifeniller (PCB’ler)

    PCB’ler, kağıtta pigmentler, boyalarda plastikleştiriciler, plastikler ve kauçuk ürünler ve elektrikli ekipman dahil olmak üzere yüzlerce endüstriyel ve ticari uygulamada kullanılan insan yapımı kimyasallardır. 

    Yapraklarda, bitkilerde ve besin mahsullerinde birikebilirler, balıkların ve diğer küçük organizmaların vücutlarına alınırlar. Bir ortama girdikten sonra kolayca parçalanmazlar.

    Current Pharmaceutical Biotechnology’de yayınlanan araştırmaya göre, PCB’lerin obezite, insülin direnci, tip 2 diyabet ve metabolik sendrom gelişimini etkilediği gösterilmiştir.

    Sigara Dumanı

    Sigara dumanına maruz kalma, obezite dahil birçok sağlık sorununun sebebidir. Aslında, insan fetal gelişimi ile obezite arasındaki en eski bağlantılardan biri, uterus içindeyken sigara dumanına maruz kalma üzerine yapılan çalışmalardan ortaya çıktı.

    Sigara içen annelerden doğan bebekler genellikle zayıftır ancak bebeklik ve çocukluk döneminde daha fazla kilo alarak gelişip büyüdükçe bunu “telafi etme” eğilimindedir.

    20000’den fazla Japon yetişkin üzerinde ülke çapında yapılan bir anket, günde içilen sigara sayısı ile obezite arasında pozitif bir ilişki olduğunu buldu.

    Obesogenlerle Temas Nasıl En Aza İndirilir?

    Birçok endokrin bozucu kimyasal var ve hepsinden bahsetmek uzun zaman alır. Onları tamamen önlemek imkansızdır çünkü tam anlamıyla her yerde bulunurlar.

    Bununla birlikte, maruziyeti önemli ölçüde azaltmak ve daha sonraki komplikasyon riskini en aza indirgemek için yapabileceğiniz bazı basit şeyler vardır.

    – Plastik kaplarda saklanan gıdalar ve içeceklerden kaçının.

    Plastik yerine paslanmaz çelik veya kaliteli alüminyum su şişeleri kullanın.

    Bebeğinizi plastik biberonlarla beslemeyin. Onun yerine cam şişeler kullanın.

    Yapışmayan tencere yerine, döküm demir veya paslanmaz çelik kullanın.

    Organik, doğal kozmetik malzemeleri kullanın.

    – Plastikleri mikrodalgada kullanmayın.

    – “Kokusuz” ürünler kullanın.

    – Leke tutmayan veya alev geciktirici halı veya mobilya satın almayın.

    – Mümkün olduğunca taze yiyecekler (meyve ve sebzeler dahil) yiyin.

    Sonuç olarak;

    Obesogenler, çeşitli yiyecek kaplarında, tencere, plastik, kozmetik ve içme suyunda bulunan yapay kimyasallardır. Endokrin bozucu kimyasalların bir alt kümesi olarak bilinirler, kilo alımı ve obezite ile bağlantılılar.

    En yaygın obesogenler arasında ftalatlar, BPA, PCB’ler, ATZ’ler, TBT’ler, PFOA’lar ve sigara dumanı bulunur.

    Çevresel obesogenlere maruziyeti azaltmak için, plastik kullanmaktan kaçının, plastik yiyecekler satın almayın, kaliteli bir su filtresi alın, “kokusuz” ürünler kullanın ve mümkün olduğunca taze yiyecekler yiyin.

    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ