Mikroplastikler Sağlığınızı Tehdit mi Ediyor?

 

 

Çoğu insan her gün plastik kullanıyor.

 

Ancak, bu malzeme genellikle biyolojik olarak bozunur bir formda değildir. Zamanla, çevreye zararlı olabilecek mikroplastik adı verilen küçük parçalara ayrılır.

 

Dahası, son çalışmalar mikroplastiklerin özellikle deniz ürünlerinde, gıdada yaygın olarak bulunduğunu göstermektedir.

 

Yine de, bu mikroplastiklerin insan sağlığını etkileyip etkilemediği belirsizdir.

 

Bu yazıda mikroplastiklerin sağlığınıza bir tehdit olup olmadığı anlatılacaktır.

 

 

Mikroplastik Nedir?

 

Mikroplastikler, çevrede bulunan küçük plastik parçalarıdır.

 

Çapı 5 mm’den küçük plastik parçacıkları olarak tanımlanırlar.

 

 

 

 

Diş macunu ve eksfolyantlara eklenen mikro boyuttaki plastik boncuklar gibi küçük plastikler olarak üretilirler veya daha büyük plastikler ortamda parçalandığında oluşurlar.

 

Mikroplastikler okyanuslarda, nehirlerde ve toprakta yaygındır ve sıklıkla hayvanlar tarafından tüketilir.

 

1970’lerde yapılan bir dizi çalışma, okyanuslardaki mikroplastik düzeylerini araştırmaya başlamış ve ABD kıyılarındaki Atlantik Okyanusu’nda yüksek seviyeler bulmuştur.

 

Bu günlerde dünyanın artan plastik kullanımı nedeniyle, nehirlerde ve okyanuslarda çok daha fazla plastik var.

 

Her yıl yaklaşık 8.8 milyon ton (8 milyon metrik ton) plastik atık okyanusa girmektedir.

 

Bu plastiğin 276.000 tonu (250.000 metrik ton), şu anda denizde yüzmekte, geri kalanı büyük olasılıkla batmış veya kıyıda yüzmektedir.

 

 

Gıdada Mikroplastikler

 

Mikroplastikler birçok farklı ortamda giderek daha fazla bulunmaya başladı ve yiyecekler istisna değildir.

 

Yakın zamanda yapılan bir çalışmada 15 farklı deniz tuzu markası incelenmiş ve her kiloda 273 mikroplastik partikül (kilogram başına 600 parçacık) tuz bulunmuştur.

 

Gıdalardaki en yaygın mikroplastik kaynağı deniz ürünleridir.

 

Mikroplastikler özellikle deniz suyunda yaygın olduğu için, balıklar ve diğer deniz organizmaları tarafından tüketilmektedir.

 

Son zamanlarda yapılan çalışmalar, bazı balıkların gıda için plastik ürettiğini, bunun da balık karaciğerlerinde biriken toksik kimyasallara yol açabileceğini göstermiştir.

 

Son zamanlarda yapılan bir çalışmada, mikroplastiklerin derin deniz canlılarında bile mevcut olduğu ve mikroplastiklerin en uzak türleri bile etkilediğini düşündürmektedir.

 

Dahası, midye ve istiridye gibi diğer birçok türden canlı çok daha yüksek mikroplastik kirlenme riski taşır.

 

Yakın zamanda yapılan bir çalışmada, insan tüketimi için yakalanan midye ve istiridye ürünlerinin, her bir gramda 0.36-0.47 mikroplastik partikülü olduğu ve kabuklu deniz hayvanlarının yılda 11.000 mikroplastik partikülüne kadar yiyebileceği anlaşılmıştır.

 

 

Mikroplastikler Sağlığınızı Etkiliyor mu?

 

Her ne kadar bazı çalışmalar gıdalarda mikroplastik bulunduğunu gösterse de, sağlığınız üzerinde ne gibi etkileri olabileceği hala net değildir.

 

Şimdiye kadar, mikroplastiklerin insan sağlığını ve hastalığını nasıl etkilediğini inceleyen çok az çalışma var.

 

Plastiği esnek hale getirmek için kullanılan bir tür kimyasal olan ftalatların, göğüs kanseri hücrelerinin büyümesini arttırdığı gösterilmiştir.

 

Ancak, bu araştırma bir petri kabında gerçekleştirilmiştir, bu yüzden sonuçlar insanlara genellenemez.

 

Son zamanlarda yapılan bir çalışma, mikroplastiklerin laboratuvar farelerinde etkilerini incelemiştir.

 

Farelere verildiğinde, mikroplastikler karaciğerde, böbreklerde ve bağırsaklarda birikmiş ve karaciğerde artan oksidatif stres molekülleri seviyelerini biriktirmiştir.

 

Ayrıca beyne toksik olabilen bir molekülün seviyesini artırdılar.

 

Mikroplastikler dahil mikropartiküllerin bağırsaklardan kan içerisine ve potansiyel olarak diğer organlara geçtiği gösterilmiştir.

 

Mikroplastikler insanlarda da bulunmuştur. Bir çalışmada, incelenen insan akciğerlerinin % 87’sinde plastik lifler bulundu.

 

Araştırmacılar bunun, havada bulunan mikroplastiklere bağlı olabileceğini öne sürdüler.

 

Bazı çalışmalar, havadaki mikroplastiklerin, akciğer hücrelerinin enflamatuar kimyasallar üretmesine neden olabileceğini göstermiştir.

 

Bununla birlikte, bu sadece test tüpü çalışmalarında gösterilmiştir.

 

Bisfenol A (BPA) , gıdalarda bulunan en çok çalışılan plastiklerden biridir. Genellikle plastik ambalajlarda veya gıda saklama kaplarında bulunur ve yiyeceklere sızabilir.

 

Bazı kanıtlar, BPA’nın özellikle kadınlarda üreme hormonlarına müdahale edebileceğini göstermiştir.

 

 

Gıdadaki Mikroplastiklerin Önlenmesi

 

Mikroplastikler birçok farklı insan için besin kaynaklarının içinde bulunur. Ancak, insan sağlığını nasıl etkiledikleri hala belli değil.

 

Gıda zincirindeki en yüksek mikroplastik konsantrasyonları balıklarda, özellikle kabuklularda görülür.

 

Mikroplastiklerin sağlığı nasıl etkilediği hakkında pek az şey bilindiğinden, kabuklu deniz hayvanlarından tamamen kaçınmak gerekli değildir.

 

Ancak bilinen ve güvenli kaynaklardan yüksek kaliteli kabuklu deniz mahsülleri almak faydalı olabilir.

 

Ek olarak, bazı plastikler gıdalara gıdalardan sızabilir.

 

Plastik gıda ambalajı kullanımınızı sınırlandırmak, mikroplastik alımınızı durdurabilir ve çevreye fayda sağlar.

 

Sonuç olarak;

 

Mikroplastikler küçük ya da daha büyük plastiklerin parçalanmasıyla üretilmiştir.

 

Ne yazık ki, mikroplastikler, hava, su ve yiyecek de dahil olmak üzere, çeşitli çevre unsurlarında mevcuttur.

 

Deniz ürünleri, özellikle kabuklu deniz ürünleri, bu yiyecekleri yedikten sonra vücudunuzda birikebilecek yüksek mikroplastik konsantrasyonları içerir.

 

Mikroplastiklerin insan sağlığını nasıl etkilediği henüz belirsizdir. Bununla birlikte, hayvan ve test tüpü çalışmalarından elde edilen sonuçlar olumsuz etkileri olabileceğini düşündürmektedir.

 

Plastik gıda ambalajı kullanımınızı azaltmak, çevreyi ve gıda zincirindeki plastiği azaltmak içşn en etkili yollardan biridir.

 

Çevreye ve muhtemelen sağlığınıza da faydalı olacak bir adım.

 

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: