Maca Kökü Nedir, Nasıl Kullanılır? Faydaları ve Zararları

    Maca kökü Peru’ya özgüdür ve genelde toz formunda veya kapsül olarak mevcuttur. Geleneksel olarak doğurganlığı ve cinsel gücü artırmak için kullanılmıştır. Ayrıca, enerji düzeylerini artırdığı da belirtilmektedir.

    Yazıda “maca kökü nedir”, “maca bitkisi ne işe yarar”, “maca kökü kullanımı”, “maca faydaları ve maca bitkisi zararları” hakkında bilgi verilecektir.

    Maca Nedir?

    Bilimsel olarak “Lepidium meyenii” olarak bilinen maca bitkisine bazen Peru ginsengi denir. Peru’da, sert koşullar altında ve çok yükseklerde 4000 metrenin üzerinde yetişir.

    Turpgil sebzelerden olup brokoli, karnabahar, lahana  ile aynı ailedendir. Peru’da uzun bir mutfak ve tıbbi kullanım öyküsü vardır. Bitkinin yenilebilir kısmı, yeraltında yetişen köküdür. Beyazdan siyaha değişen çeşitli renklerde bulunur.

    Maca kökü genellikle kurutulur ve toz halde tüketilir ancak kapsül ve sıvı özüt olarak da bulunur. Bazı kişilerin sevmediği maca kökü tozu, yulaf ezmesi ve tatlılarla tüketilebilir.

    Maca Besin Değeri

    Çok besleyicidir ve önemli bazı vitamin ve minerallerin büyük bir kaynağıdır. 28 gram maca kökü tozu aşağıdaki besin öğelerini içerir:

    Kalori: 91

    Karbonhidrat: 20 gram

    Protein: 4 gram

    Lif: 2 gram

    Yağ: 1 gram

    C vitamini: RDI’nin % 133’ü

    Bakır: RDI’nin % 85’i

    Demir: RDI’nin % 23’ü

    Potasyum: RDI’nin % 16’sı

    B6 vitamini: RDI’nin % 15’i

    Manganez: RDI’nın % 10’u

    Maca kökü, karbonhidrat ve protein açısından iyi bir kaynaktır, yağ oranı düşüktür ve oldukça iyi miktarda lif içerir. 

    C vitamini, bakır ve demir gibi bazı gerekli vitamin ve mineraller açısından da yüksektir. Glukozinolatlar ve polifenoller de dahil olmak üzere çeşitli bitki bileşikleri içerir.

    Maca Kökünün Faydaları Nelerdir?

     Antioksidanlar açısından zengindir

    Maca kökü, vücuttaki glutatyon ve süperoksit dismutaz gibi antioksidan seviyelerini artıran doğal bir antioksidan görevi görür.

    Antioksidanlar, zararlı serbest radikalleri etkisiz hale getirmeye, kronik hastalıklarla savaşmaya ve hücrelere zarar gelmesini önlemeye yardımcı olur.

    2014 yılında yapılan bir test tüpü çalışması, maca kökünden ekstrakte edilen polisakkaritlerin yüksek antioksidan aktiviteye sahip olduğunu ve serbest radikal hasarıyla mücadelede etkili olduğunu gösterdi.

    Çek Cumhuriyeti’nde yapılan bir hayvan araştırması, farelere konsantre bir maca dozunun uygulanmasının yalnızca antioksidan durumlarını iyileştirmekle kalmayıp, aynı zamanda karaciğerdeki kolesterol ve trigliserit düzeylerini önemli ölçüde düşürdüğünü, kan şekerini düşürdüğünü, kronik hastalığın gelişimini önlemeye yardımcı olduğunu buldu.

    Başka bir test tüpü çalışması, maca yaprağı ekstraktının antioksidan içeriğinin nörolojik hasara karşı koruyabileceğini gösterdi.

    Erkeklerde ve kadınlarda libidoyu artırır

    Cinsel isteğin azalması, yetişkinler arasında yaygın bir sorundur. Doğal olarak libidoyu artıran otlar ve bitkiler büyük ilgi görmektedir.

    Maca, cinsel arzunun iyileştirilmesinde etkili olarak pazarlanmaktadır ve bu talep araştırma ile desteklenmektedir. 

    2010 yılından itibaren toplam 132 katılımcıyla yapılan dört randomize klinik çalışma içeren bir gözden geçirme, maca ekstresinin en az altı haftalık bir süre boyunca cinsel isteği geliştirdiğine dair kanıtlar bulmuştur.

    Erkeklerde doğurganlığı artırır

    Erkeklerin doğurganlık konusunda, sperm kalitesi ve miktarı çok önemlidir. Maca kökünün erkek fertilitesini olumlu etkilediğine dair bazı kanıtlar vardır.

    Kısa bir inceleme, beş küçük çalışmanın bulgularını özetledi. Maca kapsülün hem infertil hem de sağlıklı erkeklerde sperm kalitesini geliştirdiğini gösterdi.

    Menopoz belirtilerini rahatlatmaya yardımcı olur

    Menopoz, kadınlar için zor bir süreçtir. Östrojenin bu sürede meydana gelen doğal düşüşü, hoş olmayan bir takım belirtilere neden olabilir. Bunlar arasında sıcak basması, vajinal kuruluk, ruh hallerinde değişkenlik, uyku sorunları ve sinirlilik vardır.

    Menopoza giren kadınlarda yapılan dört araştırmanın bir derlemesinde, maca bitkisi kapsülünün sıcak basması ve uyku kesintisi gibi menopoz semptomlarının hafifletilmesine yardımcı olduğu bulundu.

    Ruh halini geliştirir

    Birkaç çalışma maca kökü kapsülünün ruh halini artırabileceğini göstermiştir. Özellikle menopoza giren kadınlarda anksiyete ve depresyon belirtilerini azaltır. Çünkü bu bitki flavonoid denilen bitki bileşikleri içerir.

    Spor performansını artırır

    Maca kökü tozu, vücut geliştiriciler ve atletler arasında popüler bir takviyedir. Kas kazanma, güç artırma, enerji arttırma ve egzersiz performansını geliştirmeye yardımcı olduğu belirtiliyor. Ayrıca, bazı hayvan çalışmaları, dayanıklılık performansını arttırdığını da gösteriyor.

    maca bitkisel kapsül

    Cilde uygulandığında güneşten korur

    Güneşten gelen ultraviyole (UV) ışınlar korumasız cilde zarar verebilir. Zamanla UV radyasyonu kırışıklıklara neden olarak, cilt kanseri riskini artırır.

    Cilde konsantre bir maca özütü uygulamanın, UV ışınlarından korumaya yardımcı olabileceğine dair bazı kanıtlar bulunmaktadır. 

    Bir çalışma, üç haftada bir beş sıçan derisine uygulanan maca özünün UV maruziyetinden kaynaklanan deri hasarını önlediğini buldu.

    Yine de bunun, geleneksel bir güneş kremin yerini alamayacağını unutmayın.

    Öğrenme gücünü artırır ve belleği güçlendirir

    Maca beyin işlevini geliştirir. Geleneksel olarak çocukların okuldaki performansını iyileştirmek için Peru’daki yerliler tarafından kullanılmıştır.

    Hayvan çalışmalarında maca hapı, kemirgenlerde bellek bozukluğu olan öğrenme ve hafızayı geliştirmiştir. Bu bağlamda, siyah macanın diğer çeşitlerden daha etkili olduğu belirtilmektedir.

    Prostat boyutunu azaltır

    Prostat sadece erkeklerde bulunan bir bezdir. Benign prostat hiperplazisi (BPH) olarak da bilinen prostat bezinin büyümesi, yaşlı erkeklerde sık görülür.

    İdrarın vücuttan atıldığı tüpü çevrelediğinden, daha büyük bir prostat, idrarın geçişiyle ilgili çeşitli sorunlara neden olabilir.

    Kemirgenlerdeki birkaç çalışma, kırmızı macanın prostat boyutunu azalttığını belirtmiştir. 

    Kırmızı macanın prostat üzerindeki etkisinin, yüksek miktarda glukosinolatlarla bağlantılı olduğu düşünülmektedir. Bu maddeler aynı zamanda prostat kanseri riskinde azalma ile de ilişkilidir.

    maca kökü faydaları

    Maca Nasıl Kullanılır?

    Bir ek olarak alınabilir veya smoothieler, yulaf ezmesi, pişmiş ürünler ve enerji barlarına katılabilir. 

    Tıbbi kullanım için en uygun doz belirlenmemiştir. Ancak araştırmalarda kullanılan maca kökü tozunun dozu genellikle günde 1.5-5 gram aralığındadır.

    Macayı bazı süpermarketlerde, sağlıklı gıda mağazalarında ve online mağazalarda bulabilirsiniz.

    Maca kökü, rengine göre kategorize edilir ve en yaygın olarak sarı, siyah veya kırmızıdır. Tüm maca renklerinin benzer faydaları vardır ancak belirli maca türleri ve renklerinin belirli tıbbi durumlar için daha faydalı olduğu düşünülmektedir. 

    Kırmızı maca tozu en yaygın takviye şeklidir. Jelatinize edilmiş maca tozu bazen maca unu olarak adlandırılır.

    Maca Kökü ve Ginseng

    Maca gibi ginseng de etli köklere ve güçlü tıbbi özelliklere sahip bir bitkidir. Her ikisi de yüzyıllardır geleneksel tıpta kullanılmaktadır ve gelişmiş hafıza, artan enerji seviyeleri, azalmış menopoz semptomları ve düşük kan şekeri gibi benzer yararlar sağladıkları bilinmektedir. Ginseng ve maca ayrıca hem antioksidanlar içerir hem de güçlü anti-inflamatuar özelliklere sahiptir.

    Bununla birlikte, bu iki kök sebzeyi birbirinden ayıran bazı farklılıklar vardır. Her şeyden önce, ginseng hakkında daha fazla araştırma vardır ve daha geniş bir yelpazede benzersiz sağlık yararları ile ilişkilendirilmektedir. 

    Bazı test tüpü ve hayvan çalışmaları, ginseng’in beyin işlevini iyileştirebileceğini, kilo vermeye yardımcı olabileceğini, bağışıklığı artırabileceğini ve hatta kanser hücrelerini yok edebileceğini bulmuştur. 

    Maca kökü, brokoli veya Brüksel lahanası gibi turpgil bir sebze olarak kabul edilirken, ginseng , öncelikle tropikal çalılar ve ağaçlardan oluşan Araliaceae bitki ailesine aittir. 

    Ginseng ayrıca daha acıdır; maca ise, hem besin içeriğini hem de lezzet profilini artırmak için genellikle tariflere ve içeceklere eklenen topraksı, cevizli bir tada sahiptir.

    Maca Kökünün Zararları Nelerdir?

    Genellikle güvenli kabul edilir ancak maca bitkisinin yan etkileri de vardır. Perulu yerliler, taze maca kökünün tüketilmesinin sağlık üzerinde olumsuz etkileri olduğunu ve ilk önce kaynatılması gerektiğini düşünmektedir.

    Ayrıca, tiroid problemleriniz varsa, bu bitkiyi kullanma konusunda dikkatli olmalısınız. Çünkü guatrojenler, tiroid bezinin normal işlevine müdahale edebilecek maddeler içerir.

    Zayıflamış tiroid işleviniz varsa, bu bileşiklerin sizi etkilemesi daha muhtemeldir. Son olarak, gebe veya emziren kadınlar kullanmadan önce doktorlarıyla görüşmelidir.

    Maca kökünün hormon seviyeleri üzerindeki etkileri nedeniyle, doktorlar meme kanseri veya prostat kanseri gibi hastalıkların tedavisi için hormon değiştirici ilaç kullanan kişiler tarafından veya diğer ciddi durumlarda tüketilmemesi gerektiğini düşünüyor. 

    Yüksek tansiyonu olan kişilere, maca kökünün olumsuz yan etkilerinden kaçınmak için maca kökü tüketmemeleri tavsiye edilir.

    Sonuç olarak;

    Maca, antioksidanlar ve C vitamini, bakır ve demir gibi besinler bakımından zengin bir kök sebzedir.

    Binlerce yıldır tıbbi olarak kullanılmaktadır, cinsel sağlığı ve libidoyu geliştirdiği bilinmektedir; enerji, ruh hali ve hafızayı iyileştirmek ve hormon seviyelerini dengelemek gibi yararları vardır.

    Maca kapsül, toz, özüt veya sıvı formda yaygın olarak bulunur.

    Smoothie’lere veya yemeklere eklenebilir ve genellikle egzersiz yapmadan önce enerji seviyelerini artırmak için kullanılır.

    İlginizi Çekebilir  İrritabl Bağırsak Sendromu Nedir, Neden Olur? Belirtileri ve Bitkisel Tedavisi
    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ