Laktoz İntoleransı Nedir, Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi | diyetz

    Laktoz İntoleransı Nedir, Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi

     

    Laktoz hastalığı çok yaygın bir durumdur.  Laktoz intoleransı olan insanlar, süt içtiklerinde sindirim problemleri yaşar ve bu durum yaşam kalitesini olumsuz yönde etkiler.

    Laktoz, çoğu memelinin sütünde doğal olarak bulunan bir şeker türüdür.

    Laktoz intoleransı diğer adıyla laktoz duyarlılığı ya da hassasiyeti, laktoz sindiriminin neden olduğu mide ağrısı, şişkinlik, gaz ve ishal gibi belirtilerin görüldüğü olumsuz bir durumdur.

    İnsanlardaki laktaz enzimi, sindirim sırasında laktozu parçalamaktan sorumludur. Bu özellikle anne sütünü sindirmek için laktaza ihtiyaç duyan bebeklerde önemlidir.

    Çocuklar büyüdükçe, genellikle daha az laktaz üretir.

    Yetişkinlerin, % 70’i, belki de daha fazlası sütteki laktozu düzgün şekilde sindirmek için yeterli miktarda laktaz üretmezler.

    Bazı insanlarda ameliyat sonrası laktoz intoleransı, viral veya bakteriyel enfeksiyonlar gibi gastrointestinal hastalıklara da neden olabilir.

    Laktoz duyarlılığı nedir?

    Laktoz intoleransı, diğer adıyla laktoz duyarlılığı, süt ürünlerinde ana karbonhidrat olan laktozu sindirmenin yetersizliğinden kaynaklanan bir sindirim bozukluğudur.

    Şişkinlik, ishal ve karın krampları gibi çeşitli semptomlara neden olabilir. Laktoz intoleransı olan insanlar, laktozu sindirmek için gerekli laktaz enzimini yeterince yapamazlar.

    Laktoz bir disakkarittir, yani iki şekerden oluşur. Her biri basit şekerler, glikoz ve galaktozdan oluşan bir moleküldür.

    Laktaz enzimine, laktozun glikoz ve galaktozu parçalaması için ihtiyaç vardır, bu daha sonra kan dolaşımında emilir ve enerji için kullanılır. 

    Yeterli laktaz enzimi olmadan, laktoz, bağırsaktan sindirilmeden geçer ve sindirim sorunlarına neden olur.

    Laktoz anne sütünde de bulunur ve hemen hemen herkes onu sindirebilme yeteneği ile doğar. Bu nedenle laktoz intoleransı beş yaşın altındaki çocuklarda çok nadir görülür.

     

     

    Laktoz İntoleransı Sebepleri

    Farklı nedenlere sahip iki temel laktoz intoleransı türü vardır.

     

    Primer Laktoz İntoleransı

    Primer laktoz intoleransı en yaygın olanıdır. Bunun nedeni laktaz üretiminin yaşla birlikte azalması, dolayısıyla laktozun emilmesidir. 

    Laktoz intoleransının bu formu, kısmen genler tarafından ortaya çıkabilir çünkü bazı popülasyonlarda diğerlerine oranla daha sık görülür.

    Nüfus çalışmaları, laktoz hassasiyetinin Avrupalıların % 5-17’sini, Amerikalıların % 44’ünü, Afrikalı ve Asyalıların % 60-80’ini etkilediğini tahmin etmiştir.

     

    Sekonder Laktoz İntoleransı

    Sekonder laktoz intoleransı nadirdir. Çölyak hastalığı gibi mide problemleri veya daha ciddi bir sorun gibi hastalıklardan kaynaklanır. Bunun nedeni bağırsak duvarındaki iltihaplanmanın laktaz üretiminde geçici bir düşüşe yol açmasıdır.

     

     

    laktoza alerji

     

     

    Laktoz İntoleransı Belirtileri Nelerdir?

     

    Mide Ağrısı ve Şişkinlik

    Mide ağrısı ve şişkinlik, hem çocuklarda hem de yetişkinlerde, laktoz hassasiyetinin en sık görülen belirtisidir.

    Vücut laktozu parçalayamadığında, bağırsaktan kolona ulaşana kadar sindirilmeden geçer.

    Laktoz gibi karbonhidratlar doğrudan kolonda absorbe edilemez ancak mikroflora olarak bilinen, orada yaşayan doğal olarak oluşan bakteriler tarafından fermente edilebilir ve parçalanabilir.

    Bu fermantasyon, kısa zincirli yağ asitlerinin yanı sıra hidrojen, metan ve karbondioksit gazlarının salınmasına neden olur.

    Asit ve gazlarda ortaya çıkan artış, mide ağrısına ve kramplara yol açabilir. Ağrı genellikle göbek çevresinde ve karnın alt yarısında oluşur.

    Şişkinlik hissi, bağırsaktaki su ve gazın artmasından kaynaklanır, bu da bağırsak duvarının gerilmesine neden olur ve şişkinlik oluşur. Mide ağrısı ve şişkinliğin sıklığı ve şiddeti bireyler arasında önemli ölçüde değişebilir.

    Şişkinlik, rahatsızlık ve ağrı, bazı insanlarda bulantı veya kusma ile sonuçlanabilir. Bu nadirdir ancak bazı durumlarda, çocuklarda da görülmüştür. 

    Her mide ağrısı ve şişkinlik, laktoz hassasiyeti belirtisi değildir. Bazı durumlarda, aşırı yeme, diğer sindirim sorunları, enfeksiyonlar, ilaçlar ve diğer hastalıklar gibi nedenlerden kaynaklanabilecek durumlarda da bu belirtiler görülebilir.

     

    İshal 

    Laktoz intoleransı, kolondaki suyun hacmini arttırarak ishale neden olur. Bebeklerde ve küçük çocuklarda erişkinlerden daha sık görülür.

    Bağırsak florası, fermente laktoz kısa zincirli yağ asitleri ve gazlardan oluşur. Bu asitlerin çoğu, ama hepsi değil, kolon içinde geri emilir. Artık asitler ve laktoz, vücudun kolon içine saldığı su miktarını artırır.

    Genel olarak, ishale neden olması için kolonda 45 gram’dan fazla karbonhidrat bulunmalıdır. 

    Son olarak, laktoz intoleransından başka birçok ishal nedeni vardır. Bunlar beslenme, diğer sindirim bozuklukları, ilaçlar, enfeksiyonlar ve inflamatuar bağırsak hastalığıdır.

     

    Gaz Artışı 

    Laktozun kolondaki fermantasyonu, gazlardan hidrojen, metan ve karbondioksit üretimini artırır.

    Aslında, laktoz intoleransı olan kişilerde, bağırsak florası, laktozu asitler ve gazlar halinde fermente etmekte çok iyidir. Bu, daha fazla laktozun kolonda fermente edilmesine yol açar, bu da gazı artırır.

    Üretilen gaz miktarı bağırsak florasının verimindeki farklılıklar ve kolonun gazı geri emilim oranı gibi farklılıklar nedeniyle kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

    İlginç olarak, laktoz fermantasyonundan üretilen gazların kokusu yoktur. Aslında, gaz kokusu karbonhidratlardan değil, bağırsaktaki proteinlerin parçalanmasından kaynaklanır.

     

    Kabızlık 

    Kabızlık, sert, seyrek dışkı, eksik bağırsak hareketleri, mide rahatsızlığı, şişkinlik ve aşırı gerilmeler ile karakterize bir durumdur. 

    Bu, laktoz intoleransının başka bir göstergesidir ancak ishalden çok daha nadir görülen bir semptomdur. 

    Kolondaki bakteriler laktozu sindiremediğinde, metan gazı üretirler. Metanın, bazı insanlarda kabızlığa yol açarak, bağırsak boyunca hareket etmesi için gereken süreyi yavaşlattığı düşünülmektedir. 

    Diğer kabızlık nedenleri arasında dehidrasyon, besinlerden alınan lif eksikliği, bazı ilaçlar, irritabl bağırsak sendromu, diyabet, hipotiroidizm, Parkinson hastalığı ve hemoroid sayılabilir.

     

     

    Laktoz Hassasiyeti için Diğer Belirtiler 

    Laktoz intoleransının birincil olarak kabul edilen semptomları gastrointestinal olmakla birlikte, bazı vaka çalışmaları, başka belirtiler de görülebileceğini belirtmiştir.

     

    Baş ağrısı

    Yorgunluk

    – Konsantrasyon kaybı

    – Kas ve eklem ağrısı

    Ağız ülseri

    – İdrar problemleri

    Egzama

     

    Ancak, bu semptomlar laktoz intoleransının gerçek semptomları olarak belirlenmemiştir çünkü başka nedenleri de olabilir.

    Ek olarak, süt alerjisi olan bazı kişiler, semptomlarını yanlışlıkla laktoz intoleransına bağlayabilir. Aslında, insanların % 5’i kadarının inek sütü alerjisi vardır ve bu, çocuklarda daha yaygındır.

    Süt alerjisi ile laktoz intoleransı ilişkili değildir. Ancak çoğunlukla birlikte ortaya çıkarlar, bu da semptomların nedenlerini tanımlamayı zorlaştırır. 

     

    Süt alerjisi belirtileri şunlardır:

    – Döküntü ve egzama 

    – Kusma, ishal ve mide ağrısı

    – Astım

    – Anafilaksi

     

     

    laktoz hassasiyeti nedir

     

     

    Laktoz İntoleransı Nasıl Anlaşılır?

    Laktoz intoleransının semptomları daha genel olduğundan, süt ürünlerini beslenmenizden çıkarmadan önce doğru teşhis yapmak gerekir.

    Sağlıkçılar genellikle hidrojen nefes testi kullanarak laktoz intoleransını teşhis eder. 

    Laktoz intoleransının tedavisi genellikle süt, peynir, krema ​​ve dondurma gibi yüksek laktozlu gıdaların kısıtlanmasını veya bunlardan kaçınılmasını içerir.

    Bununla birlikte, laktoz intoleransı olan kişiler, özellikle güne yayıldığında, 1 bardak (240 ml) sütü tolere edebilirler. Bu  12–15 gram laktoza eşittir.

    Ek olarak, laktoza alerjisi olanlar genellikle peynir ve yoğurt gibi fermente süt ürünlerini daha iyi tolere ettikleri için, semptomlara neden olmadan kalsiyum ihtiyaçlarını bu gıdalardan karşılayabilir.

     

     

    Laktoz İntoleransı Nasıl Tedavi Edilir?

     

     

    Laktoz içeren süt ve süt ürünlerinden uzak durun

    Süt ürünleri, kemikler için faydalıdır, tip 2 diyabet ve obezite riskinde azalma ile bağlantılıdır. Ancak, laktoz intoleransı olan insanlar süt ürünlerini beslenmelerinden çıkarmak zorunda kalabilir bundan dolayı bazı besin maddelerinden potansiyel olarak eksik olabilirler.

     

     

    Hangi Gıdalar Laktoz İçerir?

    Laktoz, süt ürünleri ve süt içeren yiyeceklerde bulunur.

     

    Laktoz İçeren Süt Gıdaları

    Aşağıdaki süt ürünleri laktoz içerir:

     

    – İnek sütü (her çeşit)

    – Keçi sütü

    – Peynir (sert ve yumuşak peynirler dahil)

    – Dondurma

    – Yoğurt

    – Tereyağı

     

     

    Ara Sıra Laktoz İçeren Gıdalar

    Sütten yapıldıkları için aşağıdaki gıdalar da laktoz içerebilir:

     

    – Bisküvi ve kurabiyeler

    – Çikolata ve şekerleme, haşlanmış tatlılar ve şekerler

    – Ekmek ve hamur işleri

    – Kekler

    – Kahvaltılık tahıllar

    – Hazır çorba ve soslar

    – Önceden dilimlenmiş sosis gibi işlenmiş etler

    – Hazır yemekler

    – Patates cipsi

    – Tatlılar ve krema

     

     

    Laktoz intoleransı olan insanlar bazı sütleri tüketebilir 

    Tüm süt ürünleri laktoz içerir, ancak bu, laktoz intoleransı olan insanların tamamen tüketemeyecekleri anlamına gelmez.

    Laktoz intoleransı olan insanların çoğu az miktarda laktozu tolere edebilir. Örneğin, bazı insanlar çay içerisine konulan az miktardaki sütü tolere edebilir ancak tahıl kasesinden alacağı miktarı tolere edemez.

    Laktoz intoleransı olan kişilerin, gün içine yayarak, 18 gram laktozu tolere edebileceği düşünülmektedir.

    Bazı süt çeşitlerinin doğal kısımları yenildiğinde laktoz bakımından da oldukça düşüktür. Örneğin, tereyağı, 20 gramlık porsiyon başına yalnızca 0,1 gram laktoz içerir.

    İlginçtir, yoğurt laktoz intoleransı olan insanlarda diğer süt ürünlerinden daha az semptom oluşturur.

     

     

    Laktoza Maruz Kalma

    Laktoz intoleransınız varsa, düzenli olarak beslenmenize laktoz dahil etmeniz, vücudun adapte olmasına yardımcı olur.

    Şimdiye kadar, bununla ilgili yapılan çalışmalar az ancak ilk çalışmalar bazı olumlu sonuçlar verdi.

    Küçük bir çalışmada, laktoza intoleransı olan dokuz insan, laktoz tüketiminden 16 gün sonra laktaz üretiminde üç kat artış yaşadı.

    Kesin öneriler yapılmadan önce daha sıkı denemelere ihtiyaç duyulmaktadır ancak bağırsakları laktozu tolere edecek şekilde eğitmek mümkün olabilir.

     

     

    Probiyotikler ve Prebiyotikler

    Probiyotikler, tüketildiğinde yarar sağlayan mikroorganizmalardır.

    Prebiyotikler, bu bakteriler için gıda maddesi olarak işlev gören lif türleridir.  Bakterileri beslerler, böylece gelişirler. 

    Küçük olduğu halde çoğu araştırmada, hem probiyotikler hem de prebiyotiklerin laktoz intoleransı semptomlarını azalttığı gösterilmiştir. 

    Bazı probiyotik ve prebiyotikler, laktoz intoleransı olan insanlar için diğerlerinden daha etkilidir.

    En yararlı probiyotiklerden biri genellikle probiyotik yoğurtlarda ve takviyelerde bulunan bifidobakterilerdir.

     

    Sonuç olarak;

    Laktoz intoleransı çok yaygın bir durumdur. En sık görülen belirtileri arasında mide ağrısı, şişkinlik, ishal, kabızlık, gaz, mide bulantısı ve kusma yer alır. 

    Baş ağrısı, yorgunluk ve egzama gibi başka semptomlar da bildirilmiştir ancak bunlar daha nadirdir ve başka rahatsızlıkların sonucu da olabilir. Bazen insanlar yanlışlıkla egzama gibi bir süt alerjisi belirtisini laktoz intoleransına bağlar. 

    Laktoz intoleransı belirtileriniz varsa, hidrojen nefes testi, laktoz emilim bozukluğuna sahip olup olmadığınızı veya belirtilerinizin başka bir şeyden kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemeye yardımcı olabilir.

    Laktoz intoleransı tedavisi, süt, krema ve dondurma da dahil olmak üzere beslenmeden laktoz kaynaklarını azaltmayı veya ortadan kaldırmayı içerir.

    Ancak, laktoz intoleransı olan birçok insan, semptomlar yaşamaksızın 1 bardak (240 ml) süt içebilir.

     

     

     

    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ