Küf Nedir? Yiyeceklerdeki Küf Zararlı mı?

    Yiyeceklerin bozulmasına genellikle küf neden olur. Küflü yiyeceklerin istenmeyen bir tat ve dokusu vardır, yeşil veya beyaz bulanık lekeler oluşturur.

    Bazı küf türleri zararlı toksinler üretebilir. Yazıda, yiyeceklerde oluşan küfleri ve bu küflerin sağlık için zararlı olup olmadığı anlatılmaktadır.

    Küf Nedir?

    Küf, çok hücreli, iplik benzeri yapılar oluşturan bir mantar türüdür.

    Genellikle gıda üzerinde büyüdükçe insan gözü tarafından görülebilir hale gelir ve yiyeceğin görünümünü değiştirir. 

    Küf kabarık, bulanık veya tozlu olabilirken, yiyecek yumuşak hale gelir ve rengi değişebilir.

    Yeşil, beyaz, siyah veya gri olarak, rengini veren sporlar üretir. Küflü yiyeceklerin oldukça farklı, biraz ıslak kir gibi tadı vardır. Aynı zamanda kötü bir kokusu…

    Küf, yalnızca yüzeyde görünür olsa da kökleri yiyeceğin derinliklerinde olabilir. Küf, büyümek için nemli, sıcak organik maddelere ihtiyaç duyar, bu nedenle küfün çoğalması için yiyecekler mükemmel bir ortam sağlar.

    Binlerce değişik küf türü var ve neredeyse bunlar her yerde bulunur. Küf için “doğanın geri dönüşüm yoludur” diyebiliriz.

    Yiyeceklerde bulunmanın yanı sıra, nemli koşullarda ve kapalı mekanlarda bulunur.

    Asitleme, dondurma ve kurutma gibi ortak gıda muhafaza tekniklerinin temel amacı, diğer patojenlerin yanı sıra diğer gıda kaynaklı patojenlerin de büyümesini durdurmaktır.

    Hangi Gıdalarda Küf Oluşabilir?

    Küf neredeyse tüm gıdalarda yetişebilir. Küf, bazı yiyecek türlerinde diğerlerinden daha fazla çoğalmaya yatkındır.

    Yüksek miktarda su içeren taze yiyecekler özellikle küfe karşı en savunmasız olanlarıdır. Öte yandan, koruyucular, küf oluşma olasılığını ve mikroorganizmaların çoğalmasını azaltır.

    Küf sadece evde bulunan yiyeceklerde oluşmaz. Büyüme, hasat etme, depolama veya işleme de dahil olmak üzere gıda üretim süreci boyunca da oluşup çoğalabilir.

    Küf Oluşumuna Yatkın Yiyecekler Hangileri?

    Aşağıda, küfün çoğalmayı sevdiği birkaç yaygın yiyecek bulunmaktadır:

    Meyveler

    Çilek, portakal, üzüm, elma ve ahududu

    Sebzeler

    Domates, biber, karnabahar ve havuç

    Ekmek

    Özellikle koruyucular içermediğinde küf rahatlıkla çoğalır.

    Peynir

    Yumuşak ve sert çeşitleri

    Küf aynı zamanda et, kuruyemiş, süt ve işlenmiş gıdalar da dahil olmak üzere diğer gıdalarda da oluşabilir.

    Çoğu küf türü, yaşamak için oksijene ihtiyaç duyar, bu nedenle oksijenin sınırlı olduğu yerlerde genellikle yetişmezler. Bununla birlikte, ambalaj açıldıktan sonra hava geçirmez ambalajla paketlenmiş gıdalarda küfler kolayca çoğalabilir.

    Birçok küf türü, yaşamak için neme ihtiyaç duyar ancak kserofilik küf adı verilen belirli bir tip; kuru, şekerli ortamlarda zaman zaman büyür. 

    Kserofil küfleri; çikolata bulunan meyve ve pişmiş ürünlerde oluşur.

    Bakteriler de yiyeceklere yerleşebilir

    Yiyeceklere sadece küf yerleşmez. Görünmez bakteriler de onunla birlikte gelişebilir.

    Bakteriler; bulantı, ishal ve kusma gibi semptomlarla birlikte gıda kaynaklı hastalıklara neden olabilir. Bu hastalıkların şiddeti, bakteri türüne, alınan miktara ve bireyin sağlığına bağlıdır.

    Küf, mikotoksin üretebilir

    Küf, mikotoksin adı verilen toksik bir kimyasal üretebilir. Bu, tüketilen miktara, maruz kalmanın süresine ve bireyin yaşına ve sağlığına bağlı olarak hastalığa ve hatta ölüme neden olabilir.

    Akut toksisite, kusma ve ishal gibi gastrointestinal semptomların yanı sıra akut karaciğer hastalığını da içerir. 

    Uzun süreli düşük mikotoksin seviyeleri bağışıklık sistemini baskılayabilir ve hatta kansere neden olabilir.

    Kontamine olmuş gıdaların yenmesi ile maruz kalmanın yanı sıra, insanlar çevredeki mikotoksinlerle teneffüs yoluyla veya cilt ile temas ederek maruz kalabilirler.

    Küf oluşumu genellikle oldukça belirgin olsa da, mikotoksinlerin kendileri insan gözüyle görülmez.

    En yaygın, en toksik ve en çok çalışılan mikotoksinlerden biri aflatoksin. Bilinen bir kanserojendir ve yüksek miktarda yutulması halinde ölümü neden olabilir. 

    Aflatoksin kontaminasyonu sıcak bölgelerde daha sık görülmektedir ve genellikle kuraklık koşullarıyla bağlantılıdır.

    Aflatoksin ve diğer birçok mikotoksinler, ısıya kararlıdır, bu nedenle gıda işlemede yok olmadan kalabilirler. Bu nedenle, fıstık ezmesi gibi işlenmiş yiyeceklerde bulunabilir.

    Mikotoksinler çeşitli gıdalarda bulunabilir

    Mikotoksin, kontamine bitkiler nedeniyle yiyeceklerde bulunabilir.

    Aslında, mikotoksin kirliliği doğada küf tarafından üretildiğinden, mikotoksin kontaminasyonu tarım endüstrisinde yaygın bir sorundur. Dünyada yetişen hububatların % 25’ine mikotoksin bulaşmış olabilir.

    Mısır, yulaf, pirinç, fındık, baharat, meyve ve sebze gibi farklı bitki çeşitleri kirlenmiş olabilir.

    Mikotoksinlerin oluşumunu etkileyen birkaç faktör vardır. Örneğin, kuraklık, bitkileri zayıflatır ve onları hasar ve istila için daha hassas hale getirir.

    Et, süt ve yumurta gibi hayvansal ürünler, eğer hayvanlar kirlenmiş gıdaları yediyse mikotoksinleri de içerebilir. Depolama ortamı nispeten sıcak ve nemli ise, gıda mikotoksinlerle kontamine olabilir.

    Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından hazırlanan bir raporda, çeşitli gıda maddelerinden 40.000 numunenin % 26’sı mikotoksinler içeriyordu. Bununla birlikte, güvenli üst sınırı aşan örneklerin sayısı çoğu öğe için çok düşüktür.

    En yüksek seviyeler fıstık ve Brezilya fıstığında bulunur.

    Brezilya fıstıklarının % 21’inden fazlası ve test edilen fıstıkların % 19’u maksimum güvenlik sınırını aştı ve piyasaya girmedi.

    Mikotoksin oluşumu tamamen önlenemediğinden gıda endüstrisi, onu izlemek için yöntemler geliştirmiştir. 

    Gıdalardaki mikotoksin seviyeleri yaklaşık 100 ülkede sıkı sıkıya düzenlenmektedir.

    Besinler yoluyla bu toksinlerin az miktarına maruz kaldınız ancak düzeyler güvenli sınırları aşmıyorsa ve sağlıklı biriyseniz, muhtemelen size zarar vermeyecektir. Ne yazık ki, tamamen maruz kalınmayı önlemek imkansızdır.

    Küf, bu zararlı toksinleri üretse bile, genellikle küf olgunluğa erişene ve koşullar doğru olana, yani gıda çürümeye başlayıncaya kadar gerçekleşmez. 

    Dolayısıyla, gıdalarımız bu toksinleri içerdiğinde muhtemelen o gıdayı çoktan atmış olacaksınız.

    Küf alerjik reaksiyonlara neden olabilir

    Bazı kişilerin, solunum yolu alerjisi vardır ve küflü yiyecekler tüketmesi bu kişilerin alerjik reaksiyon göstermesine neden olabilir.

    Bu konuda çok araştırma yok ancak birkaç vaka incelemesi yapılmış.

    Bir vaka çalışmasında, küfe karşı çok hassas olan bir hasta, “Alternaria” ve “Cladosporium” küfleriyle kontamine olan bir arı polen takviyesini aldıktan sonra ciddi bir alerjik reaksiyon geçirdi.

    Başka bir vakada, küfe alerjisi olan bir genç, yoğun şekilde küfle kirlenmiş gözleme karışımını tüketildikten sonra öldü.

    Küfe duyarlı veya alerjik olmayan insanlar muhtemelen küçük bir miktarı yanlışlıkla alsalar bile etkilenmezler.

    Bir çalışma, küfe duyarlı olmayan bireylerin, karışık bir küf özü preparatı aldıktan sonra küfe duyarlı olanlara göre daha az semptom yaşadığını bulmuşlardır. 

    Bununla birlikte, bu konuda pek çok çalışma mevcut değildir, bu nedenle daha fazla araştırma gereklidir.

    Yiyecekleri küf oluşumundan nasıl korursunuz?

    Küf oluşumundan dolayı gıdanın kötüleşmesini önlemenin birkaç yolu vardır.

    Küflü yiyeceklerden gelen sporlar buzdolabında veya diğer yaygın depolama alanlarında birikebileceğinden, gıda saklama alanlarınızı temiz tutmanız önemlidir. Doğru kullanım da önemlidir.

    Gıdalardaki küf oluşumunu önlemeye yönelik bazı ipuçları şöyledir:

    Buzdolabınızı düzenli olarak temizleyin

    Buzdolabınızın içini birkaç ayda bir silin.

    Temizlik malzemelerini temiz tutun

    Bu, bulaşık bezleri, süngerler ve diğer temizleme gereçlerini içerir.

    Çürümesine izin vermeyin

    Taze yiyeceklerin raf ömrü sınırlıdır. Bir seferde küçük bir miktar satın alın ve birkaç gün içinde tüketin.

    Çürüyebilecek gıdaları serin tutun

    Sebzeler gibi raf ömrü sınırlı gıdaları buzdolabında saklayın.

    Saklama kapları temiz ve iyi kapatılmış olmalıdır

    Yiyecekleri saklarken temiz kaplar kullanın ve havadaki küf sporlarına maruz kalmaması için kapları örtün.

    Kalan yiyecekleri hızlı bir şekilde kullanın

    Üç veya dört gün içinde kalanları tüketin.

    Daha uzun süreli saklama için dondurun

    Yiyecekleri hemen tüketmeyecekseniz dondurucuya koyun.

    Yiyeceklerde Küf Bulursanız Yapmanız Gerekenler

    Genel olarak, yumuşamış gıdaların içinde küf bulursanız, atın.

    Yumuşak gıdalar yüksek nem içeriğine sahiptir, bu nedenle küf algılanması zor olan yüzeyin altında kolayca çoğalabilir. Bakteriler de onunla birlikte çoğalabilir.

    Sert peynir gibi sert gıdalardaki küften kurtulmak daha kolaydır. Sadece küflü kısmı kesin. Genellikle, sert veya yoğun gıdaya küf kolaylıkla nüfuz edemez.

    Bununla birlikte, yiyecek tamamen küf ile kaplanmışsa, atın. Ayrıca, eğer küf bulursanız, koklamayın çünkü solunum sıkıntılarına neden olabilir.

    Küften Kurtarabileceğiniz Gıdalar

    Aşağıdaki gıda maddeleri küf kesilirse kullanılabilir.

    Sert meyve ve sebzeler

    Elma, havuç ve biber gibi

    Sert peynir 

    Kaşar gibi

    Sert salam

    Küfü yiyeceklerden çıkarırken, derinden kesin ve ayrıca küfe bıçakla dokunmamaya özen gösterin.

    küflü ekmek zehirler mi

    Atmanız Gereken Gıdalar

    Bu gıdaların üzerinde küf bulursanız onları atın:

    Yumuşak meyve ve sebzeler

    Çilek, salatalık ve domates gibi.

    Yumuşak peynir

    Krem ​​peynir gibi, kıyılmış, ufalanmış ve dilimlenmiş peynir gibi. Bu aynı zamanda küf ile yapılan fakat imalat sürecinin parçası olmayan başka bir küf tarafından işgal edilen peynirleri de içeriyor.

    Ekmek ve pişmiş ürünler

    Küf kolayca yüzeyin altında çoğalabilir.

    Pişmiş yiyecekler

    Et, makarna ve tahılları içerir.

    Reçel ve jöleler

    Bu ürünler küflüyse, mikotoksin içerebilir.

    Fıstık ezmesi, baklagiller ve fıstıklar

    Koruyucu olmayan işlenmiş ürünler küfün çoğalması açısından daha yüksek risk altındadır.

    Izgara etler, sosisli sandviç

    Yoğurt ve ekşi krema

    Sonuç olarak;

    Küf, doğada her yerde bulunur. Yiyecek üzerinde çoğalmaya başladığında, çürümesine neden olur.

    Küf, her çeşit gıdada zararlı mikotoksin üretebilir ancak mikotoksin seviyeleri sıkı bir şekilde düzenlenir. Küçük miktarlara maruz kalma olasılığı sağlıklı bireylere zarar vermez.

    Ayrıca, mikotoksinler küf olgunluğa ulaştığında oluşur. O zamana kadar, muhtemelen yemeğinizi atmışsınızdır zaten.

    Küflü gıdalardan mümkün olduğunca kaçınmalısınız, özellikle de küfe solunum yolu alerjiniz varsa.

    İlginizi Çekebilir  Disodyum İnosinat ve Disodyum Guanilat Nedir, Zararlı mıdır?
    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ