Kollajen Nedir, Ne İşe Yarar, Nelerde Var? Faydaları ve Zararları

     

    Kolajen vücudumuzdaki en bol proteindir. Cildimize yapı sağlamak ve kan pıhtılaşmasına yardımcı olmak gibi önemli rolleri vardır.

    Şampuan, vücut losyonu, besin takviyesi gibi ürünlerde bileşen olarak da kullanılmaktadır.

    İşte “kolajen takviyesi nedir”, “kolajen nasıl üretilir”, “kolajenin faydaları nelerdir”,” kolajen zararlı mı”, “kolajen hangi yiyeceklerde bulunur, kolajeni arttıran besinler nelerdir” sorularının cevapları…

    Kolajen nedir?

    Kolajen, protein kompozisyonunun yaklaşık üçte birini oluşturan vücudumuzdaki en bol proteindir.

    Kemik, deri, kas, tendon ve bağların ana yapı taşlarından biridir. Kolajen ayrıca kan damarları, kornea ve dişler de dahil olmak üzere diğer birçok vücut bölgelerinde de bulunur.

    Kolajeni tüm bunları bir arada tutan “tutkal” olarak düşünebiliriz. Aslında, kelime Yunanca tutkal anlamına gelen “kólla” kelimesinden gelmektedir.

     

     

    kolajen üreten yiyecekler

     

     

    Kollajen Çeşitleri

    En az 16 tip kolajen vardır. Dört ana tipi; tip I, II, III ve IV’tür. İşte dört ana kolajen türü ve vücudumuzdaki rolleri:

     

    Tip I

    Bu tip vücut kollajeninin % 90’ını oluşturur ve yoğun liflerden yapılır. Cilt, kemikler, tendon, lifli kıkırdak, bağ dokusu ve dişlere yapı sağlar.

     

    Tip II

    Bu tip daha gevşek bir şekilde bağlanmış liflerden yapılır, eklemler ve kıkırdakta bulunur.

     

    Tip III

    Bu tip kasların, organların ve arterlerin yapısını destekler.

     

    Tip IV

    Bu tip filtrasyona yardımcı olur ve cildin katmanlarında bulunur.

     

    Yaşlandıkça, vücudumuz daha az ve daha düşük kalitede kolajen üretir. Bunun gözle görülür belirtilerinden biri cildimizin esnekliğini kaybederek, daha sert hale gelmesidir. Kıkırdak da yaşla birlikte zayıflar.

     

     

    Kolajen Üreten Besinler

    Kollajen, prokollajen olarak başlar. Vücudumuz iki amino asidi birleştirerek prokollajen yapar; glisin ve prolin. Bu işlem sırasında C vitamini kullanır.

    Aşağıdaki besinlerden bol miktarda yediğimizde, vücudumuzun bu önemli proteini üretmesine yardımcı olabiliriz:

     

    C Vitamini

    Turunçgiller, biber ve çilekte büyük miktarda bulunur.

     

    Prolin

    Yumurta akı, buğday tohumu, süt ürünleri, lahana, kuşkonmaz ve mantarlarda büyük miktarda bulunur.

     

    Glisin

    Tavuk derisi ve jelatinde büyük miktarda bulunur, ancak glisin de protein içeren çeşitli gıdalarda bulunur.

     

    Bakır

    Büyük miktarda sakatat, susam, kakao tozu, kaju fıstığı ve mercimekte bulunur.

     

    Ek olarak, vücudumuzun yeni proteinler yapmak için gereken amino asitleri içeren yüksek kaliteli proteine ​​ihtiyacı vardır. Et, kümes hayvanları, deniz ürünleri, süt ürünleri, baklagiller ve soya peyniri, mükemmel amino asit kaynaklarıdır.

     

     

    Kolajene zarar veren durumlar

     

    Şeker ve rafine karbonhidratlar

    Şeker, kolajenin kendini onarma yeteneğine müdahale eder. Bu nedenle kolajen üretiminin sekteye uğramaması için ilave şeker ve rafine karbonhidrat tüketimini en aza indirmek gerekir.

     

    Çok fazla güneş ışığı

    Ultraviyole radyasyon, kolajen üretimini azaltabilir. Aşırı güneş ışığından kaçınmak gerekir.

     

    Sigara içmek

    Sigara içmek kolajen üretimini azaltır. Bu, yara iyileşmesini bozabilir ve kırışıklıklara yol açabilir.

     

    Lupus gibi bazı otoimmün bozukluklar da kolajene zarar verebilir.

     

     

    Kolajen İçeren Besinler

    Kolajen hayvansal gıdaların bağ dokularında bulunur. Örneğin, tavuk ve domuz derisinde büyük miktarlarda bulunur. Özellikle zengin bir kaynak, tavuk ve diğer hayvanların kemiklerinin kaynatılmasıyla yapılan kemik suyudur.

    Jelatin temel olarak pişmiş kollajendir, bu nedenle onu üretmek için gereken amino asitler bakımından çok yüksektir.

    Ancak kolajen içeren yiyecekleri tüketmenin aslında vücudumuzdaki seviyeleri artırıp artırmayacağı konusu tam net değildir.

    Protein yediğimizde, amino asitlere ayrılır ve sonra tekrar birleştirilir, böylece yediğimiz kollajen doğrudan vücudumuzda daha yüksek seviyelere dönüşmez.

     

     

    Kolajen Üretimini Artıran Yiyecekler

     

     

    Kemik suyu

    Hayvan kemiklerinin suda kaynatılmasıyla yapılan bu işlem, kollajeni ortaya çıkarır.

     

     

    Tavuk

    Birçok kolajen takviyesi tavuktan elde edilir. Herkesin en sevdiği beyaz et bol miktarda kolajen içerir.

     

     

    Balık ve kabuklu deniz ürünleri

    Diğer hayvanlar gibi, balık ve kabuklu deniz hayvanlarının da kolajenden yapılmış kemikleri ve bağları vardır. Deniz kolajeninin en kolay emilenlerden biri olduğunu iddia edilmektedir.

     

     

    Yumurta akı

    Yumurta, diğer birçok hayvansal gıda gibi bağ dokusu içermese de, yumurta akı kolajen üretimi için gerekli amino asitlerden biri olan büyük miktarda prolin sağlar.

     

     

    Narenciye

    C vitamini, vücudun kolajen öncüsü olan prokolajen üretiminde önemli bir rol oynar. Bu nedenle, yeterli C vitamini almak kritik öneme sahiptir.

    Portakal, greyfurt, limon gibi narenciye meyveleri bol miktarda C vitamini içerir. 

     

     

    Dutsu Meyveler

    Narenciye meyvelerinin C vitamini içeriğinin daha fazla olduğu düşünülse de dutsu meyveler de mükemmel kaynaklardır. Çilek aslında portakaldan daha fazla C vitamini sağlar. Ahududu, yaban mersini ve böğürtlen de yüksek oranda C vitamini içerir.

     

     

    Tropikal meyveler

    C vitamini açısından zengin meyveler arasında mango, kivi, ananas ve guava gibi tropikal meyveler de bulunur. Guava ayrıca kolajen üretimi için başka bir ortak faktör olan az miktarda çinko içerir.

     

     

    Sarımsak

    Sarımsak, kolajen üretimini artırır. Sarımsak, kolajenin parçalanmasını sentezlemeye ve önlemeye yardımcı olan bir eser mineral olan kükürt bakımından yüksektir.

     

     

    Yeşil yapraklı sebzeler

    Yeşil yapraklı sebzeler, sağlıklı beslenmede kilit bir rol oynar. Ayrıca estetik faydaları da vardır.

    Ispanak, lahana ve diğer salata yeşillikleri, renklerini antioksidan özellikleriyle bilinen klorofilden alır. Bazı çalışmalar, klorofil tüketmenin derideki kolajen öncüsü olan prokolajeni artırdığını göstermiştir.

     

     

    Fasulye

    Fasulye, genellikle kolajen sentezi için gerekli amino asitleri içeren yüksek proteinli bir besindir. Ayrıca, birçoğu kolajen üretimi için gerekli olan başka bir besin olan bakır bakımından zengindir.

     

     

    Kaju fıstığı

    Kaju, her ikisi de vücudun kolajen oluşturma yeteneğini artıran çinko ve bakır içerir.

     

     

    Domates

    Başka bir gizli C vitamini kaynağı olan domates, kolajen için bu önemli besinin neredeyse yüzde 30’unu sağlayabilir. Domates ayrıca güçlü miktarda, cilt desteği için gerekli bir antioksidan olan likopen sağlar.

     

     

    kolajenli yiyecekler

     

     

    Biber

    Biber C vitaminini yüksek oranda içerir. Kolajen üretimini desteklemesinin yanı sıra kapsaisin ve anti-inflamatuar bileşik içeriği, yaşlanma belirtileri ile mücadele eder.

     

     

    Kolajen Takviyelerinin Yararları

    İki tip takviye popüler şekilde kullanılmaktadır: hidrolize kollajen (kollajen hidrolizat) ve jelatin. Jelatin, kolajen pişirildiğinde oluşturulur.

    Kollajen takviyeleri hakkında çok fazla çalışma yoktur ancak mevcut olanlar aşağıdaki alanlarda fayda sağladığını göstermiştir:

     

    Kas kütlesi

    Aktif erkeklerde 2019 yılında yapılan bir çalışma, kolajen peptit takviyeleri ve kuvvet antrenmanının kombinasyonunun kas kütlesini ve gücünü bir plasebodan daha fazla artırdığını gösterdi.

     

    Artrit

    2017 yılında yapılan bir hayvan çalışması, travma sonrası osteoartritli (PTOA) farelere kolajen takviyeleri vermenin etkilerini inceledi. Sonuçlar, takviyenin hastalığın gelişimi ve ilerlemesinde koruyucu bir rol oynayabileceğini gösterdi.

     

    Cilt elastikiyeti

    Takviye alan kadınlarla yapılan bir çalışma, cilt görünümü ve elastikiyetinde iyileşmeler belirledi. Kollajen ayrıca çizgileri ve kırışıklıkları en aza indirerek cildin görünümünü iyileştirmek için topikal tedavilerde kullanılır.

     

    Bazı alternatif tıp uygulayıcıları ayrıca, geçirgen bağırsak sendromunu tedavi etmek için kollajen takviyelerinin faydalı olduğunu belirtmektedir.

     

     

    Kolajen Zararları

    Şimdiye kadar, kolajen takviyelerinin güvenliği ve etkinliği hakkında sınırlı güvenilir bilgi bulunmaktadır.

    Jelatin takviyelerinin potansiyel yan etkileri arasında ağızda kalıcı ve hoş olmayan bir tat ve mide ekşimesi hissi bulunur.

    Ayrıca, takviyenin kaynağına alerjiniz varsa, alerjik reaksiyon da geliştirebilirsiniz.

     

     

    kolajen artıran besinler

     

     

    Kolajenin Diğer Kullanım Alanları

    Kollajenin gıdadan ilaca, imalata kadar birçok kullanımı vardır. Binlerce yıl boyunca, tutkal oluşturmak için kollajen kullanıldı. Bugün hala müzik aletleri için teller oluşturmak için kullanılıyor.

    Gıdalarda kolajen jelatin oluşturmak için ısıtılır ve sosislerde kullanılır. Tıp alanında plastik cerrahide dolgu maddesi olarak ve ciddi yanıklar için pansuman olarak kullanılır.

     

    Sonuç olarak;

    Kolajen, vücudun birçok kısmı için yapı sağlayan önemli bir proteindir. Yediğimiz yiyecekler ve besinler vücudumuzun bu proteini yapmasına yardımcı olabilir.

    Alternatif olarak, kolajen takviyeleri de faydalı olabilir. Bazı ön çalışmalar cilt kalitesini, kas fonksiyonunu iyileştirebileceğini ve osteoartrit ile ilişkili ağrıyı azaltabileceğini göstermektedir.

     

     

    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ