Karpuzun Faydaları, Kalorisi, Besin Değeri ve Zararları | diyetz

    Karpuzun Faydaları, Kalorisi, Besin Değeri ve Zararları

     

    Karpuz (Citrullus lanatus) aslen Güney Afrika’dan gelen büyük, tatlı bir meyvedir. Kavun, kabak, balkabağı ve salatalık ile akrabadır. Yüksek oranda su ve besinlerle doludur, buna rağmen karpuzun kalorisi düşüktür ve olağanüstü serinletici bir meyvedir. Dahası, iki güçlü bitki bileşiği olan sitrülin ve likopen içerir.

    Bu sulu meyve, kan basıncını düşürme, insülin duyarlılığını iyileştirme ve kas ağrılarını azaltma da dahil olmak üzere birçok sağlık yararına sahiptir. Çoğunlukla taze olarak tüketilirken, dondurulabilir, meyve suyu yapılabilir veya smoothie’lere eklenebilir.

    Yazıda; “karpuz ne demek”, “karpuzun faydaları ve zararları”, “karpuzun besin değeri”, “karpuz meyve mi” ile ilgili “karpuz hakkında bilgi” verilecektir.

    Karpuz nedir?

    Karpuz meyvesi, lezzetli ve ferahlatıcı bir yaz meyvesidir. C vitamini, A vitamini ve yüksek oranda birçok sağlıklı bitki bileşiği içerir.

     

     

    karpuzun özellikleri

     

     

    Karpuz Besin Değeri

    Çoğunlukla su (% 91) ve karbonhidrat (% 7.5) içermektedir. Neredeyse hiç protein veya yağ içermez ve karpuz kalori olarak çok düşüktür. 2/3 su bardağı (100 gram) karpuzun besin içeriği şöyledir:

     

    Kalori: 30

    Su: % 91

    Protein: 0.6 gram

    Karbonhidrat: 7,6 gram

    Karpuz şeker oranı: 6.2 gram

    Lif: 0,4 gram

    Yağ: 0,2 gram

     

     

    Karbonhidrat

    Kase başına başına 12 gram karbonhidrat içerir (152 gram). Karbonhidratlar çoğunlukla glukoz, fruktoz ve sukroz gibi basit şekerlerdir. Ayrıca az miktarda lif sağlar. Karpuzun glisemik indeksi 72-80 arasında değişir ve bu da yüksek bir değerdir.

     

     

    Lifler

    Karpuz, zayıf bir lif kaynağıdır ve 100 gramlık porsiyon sadece 0.4 gram lif sağlar. Bununla birlikte, fruktoz içeriği nedeniyle, FODMAP yani fermente edilebilir kısa zincirli karbonhidratlarda yüksektir.

    Yüksek miktarda fruktoz yemek, fruktoz malabsorpsiyonu olanlar gibi, onları tamamen sindiremeyen bireylerde rahatsız edici sindirim semptomlarına neden olabilir.

     

     

    Karpuzun Vitaminleri ve Mineralleri

     

    Karpuzda C vitamini var mı?

    İyi bir C vitamini kaynağıdır. Bu antioksidan, cilt sağlığı ve bağışıklık fonksiyonu için gereklidir.

     

    Potasyum

    Bu mineral tansiyon kontrolü ve kalp sağlığı için önemlidir.

     

    Bakır

    Bu mineral bitkisel gıdalarda en fazla miktarda bulunur.

     

    B5 Vitamini

    Pantotenik asit olarak da bilinen bu vitamin, neredeyse bütün yiyeceklerde bulunur.

     

    A Vitamini

    Bu ferahlatıcı meyve, vücudun A vitamini alabileceği, beta karoten içerir.

     

     

    Diğer Bitki Bileşikleri

    Diğer meyvelerle karşılaştırıldığında zayıf bir antioksidan kaynağıdır. Ancak, bir amino asit olan sitrulin ve antioksidan likopen bakımından zengin olduğundan sağlık için birçok faydası vardır.

     

    Sitrülin

    Karpuz, amino asit sitrülinin bilinen en zengin besin kaynağıdır. En yüksek miktar, eti saran beyaz kabukta bulunur. Vücutta sitrülin, esansiyel amino asit olan argininine dönüşür.

    Hem sitrülin hem de arginin, nitrik oksidin sentezinde önemli bir rol oynar, bu da kan damarlarını gevşeterek tansiyonun düşmesine yardımcı olur.

    Arginin, akciğerler, böbrekler, karaciğer, bağışıklık ve üreme sistemleri gibi birçok organ için önemlidir ve yara iyileşmesini kolaylaştırır.

    Çalışmalar, bu meyvenin suyunun, iyi bir sitrülin kaynağı olduğunu ve hem sitrülinin hem de argininin kan seviyelerini önemli ölçüde artırabildiğini belirtmektedir.

     

    Likopen

    Karpuz, kırmızı renginden sorumlu, güçlü bir antioksidan olan likopenin en iyi kaynaklarından biridir. Taze karpuz, domatesten daha iyi bir likopen kaynağıdır.

     

    Karotenoidler

    Karotenoidler vücudumuzun vitamin A’ya dönüştüğü alfa-karoten ve beta-karoten içeren bir bitki bileşikleri sınıfıdır.

     

    Cucurbitacin E

    Cucurbitacin E antioksidan ve anti-inflamatuar etkileri olan bir bitki bileşimidir.

     

     

    Karpuzun Faydaları

     

    Kan basıncını düşürme

    Yüksek tansiyon kronik hastalık ve erken ölüm için bir risk faktörüdür. Karpuz, vücutta arginine dönüşen iyi bir sitrülin kaynağıdır. Bu amino asitlerin her ikisi de nitrik oksit üretimine yardımcı olmaktadır.

    Nitrik oksit, kan damarlarındaki küçük kasların gevşemesine ve genişlemesine neden olan bir gaz molekülüdür. Bu, kan basıncında bir azalmaya yol açar. Karpuz yemek, kan basıncı yüksek olan kişilerde kan basıncını ve arteriyel sertliği azaltır.

     

     

    İnsülin direncini azaltma

    İnsülin, vücutta salgılanan hayati bir hormondur ve kan şekeri kontrolünde rol oynar. İnsülin direnci, hücrelerdeki insülinin etkilerine karşı direnç kazandığı bir durumdur.

    Bu, kan şekeri seviyesinin yükselmesine neden olur ve metabolik sendrom ve tip 2 diyabet ile bağlantılıdır. Bu meyveden sağlanan arginin, bazı çalışmalarda insülin direncinin azalmasını sağlamıştır.

     

     

    Egzersiz sonrası kas ağrısını azaltma

    Kas ağrısı, yorucu egzersizin bir yan etkisidir. Bir çalışma, karpuz suyunun egzersiz sonrası kas ağrısını azaltmada etkili olduğunu göstermiştir.

     

     

    Hidrasyon sağlar

    Su içmek vücudu nemlendirmenin önemli bir yoludur. Yüksek su içeriğine sahip yiyecekler yemek de hidrasyon sağlar ve karpuz % 91 ile yüksek oranda su içerir. Ayrıca meyve ve sebzelerin yüksek su içeriği, tokluk sağlar.

     

     

    Kanseri önlemede etkilidir

    Araştırmacılar, anti-kanser etkilerinden dolayı bu meyvede bulunan likopen ve diğer bitki bileşiklerini incelemişlerdir. Likopen alımı bazı kanser türlerine göre daha düşük riskle ilişkilidir.

    Hücre bölünmesinde rol oynayan bir protein olan insülin benzeri büyüme faktörünü (IGF) düşürerek kanser riskini azalttığı belirtilmektedir. Yüksek IGF seviyeleri kanserle bağlantılıdır.

     

     

    Kalp sağlığını geliştirir

    Beslenme ve yaşam tarzı faktörleri, tansiyon ve kolesterol seviyelerini düşürerek kalp krizi ve felç riskini azaltır. Karpuzdaki çeşitli besinlerin kalp sağlığı için özel yararları vardır. Çalışmalar, likopenin, kolesterol ve kan basıncını düşürmeye yardımcı olabileceğini göstermektedir.

    Bu meyvedeki diğer vitaminler ve mineraller de kalp için iyidir. Bunlar A, B6, C vitaminleri; magnezyum ve potasyum mineralleridir.

     

     

    İnflamasyon ve oksidatif stresi azaltır

    İnflamasyon birçok kronik hastalıkta önemli bir itici güçtür. Karpuz, anti-inflamatuar antioksidanlar likopen ve C vitamini bakımından zengin olduğundan inflamasyon ve oksidatif hasarı azaltmaya yardımcı olur.

    Bir antioksidan olarak, likopen beyin sağlığına da faydalıdır. Örneğin, Alzheimer hastalığının başlangıcını ve ilerlemesini geciktirmeye yardımcı olur.

     

     

    Makula dejenerasyonunu önler

    Likopen, gözün çeşitli kısımlarında bulunur, oksidatif hasara ve iltihaplanmaya karşı korunmaya yardımcı olur. Ayrıca yaşa bağlı makula dejenerasyonu (AMD) önleyebilir. Bu, yaşlı erişkinlerde körlüğe neden olabilen yaygın bir göz problemidir.

     

     

    Karpuzun cilde ve saça faydaları

    Karpuzda iki vitamin – A ve C – cilt ve saç sağlığı için önemlidir. C Vitamini vücudun, cildi esnek ve güçlü kılan bir protein olan kolajen yapmasına yardımcı olur.

    C vitamini sağlıklı cilt için de önemlidir, çünkü cilt hücrelerini oluşturmaya ve onarmaya yardımcı olur. Yeterli A vitamini olmadan, cilt kuru olur ve pul pul dökülür. Hem likopen hem de beta-karoten cildi güneş yanığından korumaya yardımcı olur.

     

     

    karpuz kabuğu

     

     

    Hamilelikte Karpuzun Faydaları

     

    Preeklampsi riskini azaltır

    Karpuz, domates ve benzer renkteki meyve ve sebzelere zengin kırmızı pigmentlerini veren likopen açısından zengindir.

    Eski bir çalışma, günde 4 mg likopen ile takviye edilmenin preeklampsi riskini % 50’ye kadar azaltmaya yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.

    Preeklampsi, yüksek tansiyon, artmış şişme ve idrarda protein kaybı ile belirgin bir gebelik komplikasyonudur. Erken doğumun ciddi bir durumu ve başlıca nedenidir.

    Likopen takviyesinin preeklampsi riskini azaltabileceği bulgusuna dayanarak, kadınların hamilelik sırasında preeklampsi riskinden korumak için likopen bakımından zengin karpuz yemesi önerilmektedir.

     

    Hamilelikte yan etki veya komplikasyon riskini azaltır

    Hamilelik sırasında, bir kadının günlük sıvı gereksinimleri, optimum kan dolaşımını, amniyotik sıvı seviyelerini ve genel olarak daha yüksek kan hacmini desteklemeye yardımcı olmak için artar. Aynı zamanda, sindirim de yavaşlar.

    Bu iki değişikliğin kombinasyonu, hamile kadınların, zayıf hidrasyon riskini artırır. Buna da hamilelik sırasında kabızlık veya hemoroid riskini artırır.

    Hamilelik sırasında yetersiz hidrasyon, zayıf fetal büyümenin yanı sıra erken doğum ve doğum kusurları için daha yüksek bir riskle de bağlantılı olabilir.

    Karpuzun zengin su içeriği, hamile kadınların artan sıvı gereksinimlerini daha iyi karşılamasına yardımcı olabilir, bu da kabızlık, hemoroid ve gebelik komplikasyonları riskini azaltır.

    Bununla birlikte, domates, salatalık, çilek, kabak ve hatta brokoli dahil olmak üzere su açısından zengin tüm meyve veya sebzeler için söylenebilir. Bu nedenle, teknik olarak doğru olmasına rağmen, bu fayda karpuza özel değildir.

     

    Hamilelik sırasında karpuz yemek genellikle güvenli kabul edilir.

    Bununla birlikte, bu meyve karbonhidrat bakımından orta derecede zengindir ve lif oranı düşüktür, bu da kan şekeri seviyelerinin yükselmesine neden olabilir.

    Bu nedenle, önceden var olan diyabetli veya hamilelikte – gebelik diyabeti olarak bilinen – yüksek kan şekeri seviyeleri geliştiren kadınlar, büyük miktarlarda karpuz yemekten kaçınmalıdır.

    Tüm meyvelerde olduğu gibi, karpuz dilimlenmeden önce iyice yıkanmalı ve hemen yenilmelidir.

    Gıda zehirlenmesi riskini en aza indirmek için, hamile kadınlar ayrıca oda sıcaklığında 2 saatten fazla kalan karpuzu yemekten kaçınmalıdır.

     

     

    Karpuzun Zararları

    Bu meyve çoğu insan tarafından iyi tolere edilir. Ancak karpuz yeme, bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara veya sindirim sorunlarına neden olabilir.

     

     

    Karpuz Alerjisi

    Karpuz alerjisi nadirdir ve genellikle polene duyarlı bireylerde oral alerji sendromu ile ilişkilidir. Belirtileri; ağzın kaşınması ve boğazın yanı sıra dudak, ağız, dil, boğaz veya kulakların şişmesini içerir.

     

     

    Karpuz Zehirlenmesi

    Karpuz ve kavun gibi toprakta yetişen meyveler, kabukta oluşabilen ve meyvenin etine yayılabilen Listeria bakterileri nedeniyle gıda zehirlenmesine yol açabilir.

    Yemeden önce karpuzun kabuğunu yıkamak, riski azaltacaktır. Ayrıca soğutulmamış, buzdolabında saklanmamış ve önceden paketlenmiş karpuz yemekten kaçının.

     

     

    FODMAP

    Karpuz, bazılarının tamamen sindiremediği bir tür FODMAP türü olan nispeten yüksek miktarda fruktoz içerir.

    Fruktoz gibi FODMAP’ler şişkinlik, gaz, mide krampları, ishal ve kabızlık gibi rahatsız edici sindirim semptomlarına neden olabilir. İnflamatuar bağırsak sendromu (IBS) gibi FODMAP’lara duyarlı kişiler, bu meyveyi tüketmemelidir.

     

     

     

     

    Karpuz sebze mi meyve mi?

    Karpuz hem meyve hem de sebze olarak kabul edilir. Meyvedir çünkü çiçekten yetişir ve tatlıdır. Diğer sebzeler gibi tarladan toplandığı, salatalık ve kabak ile aynı ailenin üyesi olduğu için sebzedir.

     

     

    Karpuz Seçimi

    – Kesik, çürük veya ezik olmayan, sağlam ve simetrik bir karpuz alın. Herhangi bir düzensiz şekil veya çıkıntı, meyvenin yetersiz miktarda güneş ışığı veya su aldığı anlamına gelir.

    – Meyvenin büyüklüğü bakımından ağır olması gerekir, bu da suyla dolu ve dolayısıyla olgunlaşmış demektir.

    – İyi karpuz koyu yeşildir ve donuk görünür. Eğer parlaksa, almayın.

     

     

    Karpuz uzun süre nasıl saklanır?

    – Kesilmemiş karpuz buzdolabında bir haftaya kadar saklanabilir. Meyveyi 4 derecenin altında saklamamaya dikkat edin çünkü meyvede yaralanmalar oluşabilir.

    – Hemen tüketmeyecekseniz, kesilmiş karpuzu kapalı bir kaba koyun ve 3-4 güne kadar soğukta bekletin.

     

    Sonuç olarak;

    Karpuz, şaşırtıcı derecede sağlıklı bir meyvedir. Yüksek su içeriğine sahiptir ve aynı zamanda likopen ve C vitamini de dahil olmak üzere birçok diğer önemli besinler içerir.

     

     

     

    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ