K Vitamini Nedir, Ne İşe Yarar? Faydaları ve Özellikleri

     

    K vitamini, kemik ve kalp sağlığında önemli rol oynayan yağda çözünen temel bir vitamindir. Kemik mineralizasyonu ve kan pıhtılaşmasıyla ilgili temel vitaminlerden biridir.

    Aynı zamanda beyin fonksiyonunu, sağlıklı bir metabolizmayı koruma ve kansere karşı koruma sağlamaya da yardımcı olur. K vitamini, kandaki pıhtı oluşumundan sorumlu olan proteini aktive ettiği için kan, K vitamini olmadan pıhtılaşamaz.

    Besinlerden alınan K vitamini, sahip olduğunuz bağırsak bakterilerini etkiler, bu nedenle vücudumuzdaki mevcut K vitamini düzeyi bağırsak veya sindirim sağlığını da etkiler.

    K vitamini ayrıca kalp hastalığını önlemede en kritik vitaminlerden biridir. Çalışmalar, besinlerden alınan K vitamini düzeyini artıran kişilerin, kardiyovasküler mortalite(yıllık olarak bir hastalıktan ölenlerin oranı) riskinin daha düşük olduğunu göstermiştir. Bu yüzden K vitamini eksikliği çok tehlikeli olabilir. 

    K Vitamini Çeşitleri

    Beslenme yoluyla edindiğimiz iki temel K vitamini türü vardır: K1 vitamini ve K2 vitamini. K1 vitamini, sebzelerde bulunurken, K2 vitamini süt ürünlerinde bulunur ve bağırsaktaki bakteriler tarafından üretilir.

    Günlük K vitamini gereksinimini karşılamanın en iyi yolu, yeşil yapraklı sebzeler, brokoli, lahana, balık ve yumurta gibi K vitamini yönünden zengin gıdaları yemektir.

    Ayrıca, K3 vitamini olarak da adlandırılan, K vitamininin sentetik bir versiyonu vardır ancak gerekli K vitamininin bu şekilde alınması tavsiye edilmez.

    Bunun yerine, K vitamini ve diğer önemli besin maddeleri de yüksek olan bütün gıdaları bol miktarda yiyin.

     

    bebeklerde k vitamini ne işe yarar

     

    K Vitamini Eksikliği

    Vücut, yeterli miktarda K vitamini bulunmadığı zaman acil durum moduna geçer ve hemen hayatta kalmak için gereken kritik işlevleri yerine getirir. Sonuç, diğer hayati süreçlerin yıkılması ve vücudu zayıf kemiklere, kanser gelişimine ve kalp sorunlarına karşı savunmasız bırakmasıdır.

    Zayıf beslenme, K vitamini eksikliğinin en büyük nedenlerinden biridir. Diğer nedenler ise; uzun süre antibiyotik kullanmak, kronik irritabl bağırsak sendromu (IBS) veya inflamatuar bağırsak hastalığı gibi bağırsak sorunlarından muzdarip olmak ve kolesterol düşürücü ilaçlar almaktadır.

    K vitamini bağırsakta sağlıklı bakteriler tarafından üretildiğinden bağırsaklardaki herhangi bir bozulma-örneğin sızdıran bağırsak sendromu-vücudun yeterli miktarda K vitamini emmesi yeteneğinin azalmasıyla sonuçlanabilir.

    K vitamini eksikliği, vücut bağırsak yolundan vitamini düzgün şekilde alamadığında ortaya çıkar. Bağırsaklardaki bakteriler K vitamini yaparlar ve antibiyotikler yararlı bakterileri öldürebildikleri için bir eksiklik sıklıkla antibiyotiklerin uzun süre kullanılmasının sonucu olabilir.

    Vücutta K vitamini emilimini engelleyen bazı sağlık sorunları da olabilir, bunlar; safra kesesi hastalığı, karaciğer hastalığı, kistik fibroz, gluten duyarlılığı veya çölyak hastalığı ve Crohn hastalığıdır. Kan sulandırıcıların alınması, uzun süreli hemodiyaliz ve ciddi bir yanık olması da K vitamini eksikliğine yol açabilir.

    K vitamini eksikliği nadirdir ve sık görülen eksikliklerden biri değildir ancak birisinin K vitamini eksik olduğunda bu, ciddi bir durumdur. Yetişkinlerde eksiklik, kalp hastalığına, zayıflamış kemiklere, diş çürümesine ve kansere yol açabilir.

    K vitamini eksikliğine ilişkin bir uyarı işareti kanama ve kolayca morarmadır. Bu kanama, diş eti veya burun sızıntısı olarak başlayabilir.

     

    İlginizi Çekebilir  Kemoterapi Sırasında Neler Yenmeli?

    Bebeklerde K Vitamini Ne İşe Yarar?

    Araştırmacılar, yeni doğan bebeklerin vücutlarında yetişkinlerden daha düşük düzeyde K vitamini olduğunu ve eksiklik ile doğduğunu yıllardır biliyorlar. Bu eksiklik, eğer şiddetliyse HDN olarak bilinen hemorajik bir hastalık gibi yeni doğan bebeklerde hastalıklara neden olabilir. Şiddetli eksiklik, zamanından önce doğan bebeklerde anne sütü alanlara oranla daha yaygındır.

    Yeni doğanlardaki K vitamininin daha düşük seviyesi, bağırsaklarındaki hem bakteri seviyelerinin daha düşük olması, hem de plasentanın anneden bebeğe vitamini taşıma kabiliyetinin yetersizliğine bağlanmaktadır.

    Bunların yanı sıra, K vitamininin anne sütünde daha düşük konsantrasyonlarda var olduğu bilinmektedir (belki de annelere sıklıkla K vitamininin alımını engelleyen ilaçlar nedeniyle). Emzirilen bebeklerin daha çok eksiklik eğilimi göstermesinin nedeni de budur.

     

    k vitamini faydaları nelerdir

     

    K Vitamini Bulunan Besinler

    K vitamininin günlük değeri (DV) yetişkinler için 90 mcg’dir. Önerilen günlük değerin miktarı, yaş ve cinsiyete bağlıdır. İşte yüksek miktarda K vitamini içeren besinlerin listesi:

     

    Karahindiba – 1 fincan ham: 428 (% 535 DV)

    Hardal – 1 su bardağı çiğ: 278 mcg (%348 DV)

    Pazı – 1 fincan çiğ: 298 mcg (% 100 DV )

    Taze soğan – 1 fincan: 207 mcg (% 249 DV)

    Brüksel lahanası – 1 fincan ham: 156 mcg (195% DV)

    Şalgam – 1 fincan: 138 mcg (% 173 DV)

    Ispanak – 1 fincan: 145 mcg (% 181 DV)

    Brokoli – 1 fincan: 92 mcg (% 116 DV)

    Kuşkonmaz – 1 su bardağı pişmemiş: 55 mcg (% 70 DV)

    Deniz Sebzeleri (yosun) – 1 fincan: 52 mcg (% 64 DV)

    Lahana – 1 fincan ham: 31 mcg (% 40 DV)

    Salatalık – 1 fincan: 17 mcg (% 22 DV)

    Karnabahar – 1 fincan ham: 16 mcg (% 20 DV)

     

     

    K Vitamininin Yararları ve Görevleri Nelerdir?

     

    Kalp sağlığını destekler

    K vitamininin kalp krizinin önde gelen sebeplerinden biri olan arterlerin kalsifikasyonunu önlemeye yardımcı olduğu belirtilmiştir.

    Arterlerin sertleşmesini önlemeye yardımcı olduğundan, arteryel astarların ve diğer vücut dokularının kalsiyumunu hasara neden olabileceği şekilde dışarıda tutabilir. Bağırsak bakterilerinde doğal olarak bulunan K2 vitamini için bu özellikle geçerlidir.

    Bazı çalışmalar, K vitamininin hem inflamasyonun azaltılması hem de damarları ve arterleri de içeren kan damarlarını belirleyen hücrelerin korunması için kritik bir besin maddesi olduğunu göstermektedir.

    Uygun miktarda tüketilmesi, sağlıklı tansiyonun korunması ve kardiyak arrest (kalbin pompalama işlevinin durması veya bitmesidir) şansının azaltılması için önemlidir.

     

    k vitamini özellikleri

     

    Kemik yoğunluğunu iyileştirir

    K vitamini, osteoporoz riskini azaltmak için kemik kalsiyumunun muhafaza edilmesi için gereken belirli bir proteinin miktarını artırır.

    Bunun üzerine yapılan bazı araştırmalar, yüksek miktarda alınan K vitamininin osteoporozlu insanlarda kemik kaybını durdurabileceğini buldu. Vücudumuz kemik oluşturmak için gereken kalsiyumu kullanmak için K vitaminine ihtiyaç duyar.

    K vitamininin özellikle osteoporoz riski altındaki menopoz sonrası kadınlarda kemik sağlığını iyileştirebileceği ve kemik kırıkları riskini azaltabileceğine dair artan kanıtlar bulunmaktadır.

    Son araştırmalara göre, K2 vitaminini (süt ürünlerinde bulunan ve bağırsakta doğal olarak üretilen) yüksek miktarda tüketen erkek ve kadınlar, az tüketenlere kıyasla, kalça kırığı geçirme olasılığının % 65 daha düşük olduğu tespit edildi.

    Bu çalışmalar, K vitamininin osteoporotik insanlarda kemik mineral yoğunluğunu artırmasının yanı sıra kırık oranlarını da azaltabileceğini göstermiştir.

    Kemik metabolizmasında K ve D vitamininin kemik yoğunluğunu iyileştirmek için birlikte çalıştığına dair güçlü kanıtlar da vardır. K vitamininin vücuttaki kalsiyum dengesini olumlu etkilediğine ve kalsiyumun kemik metabolizmasında önemli bir mineral olduğuna dair artan kanıtlar da bulunmaktadır. 

    Erkek ve bayan sporcuların araştırmaları da, K vitamininin kemik sağlığına yardımcı olduğunu bulmuştur. Zaten yaralı olan insanlar için, yeterli miktarda K vitamini tüketilmesi,burkulan ayak bileklerinin ve kırık kemiklerin iyileşmesine yardımcı olabilir.

     

    İlginizi Çekebilir  Kaş Dökülmesi Neden Olur ve Nasıl Önlenir?

    Adet ağrısı ve kanama

    K vitamini, hormonların işlevini düzenleyerek PMS kramplarını ve diğer adet kanamalarını azaltmaya yardımcı olabilir. Kanı pıhtılaştıran vitamin olduğundan, adet döngüsü sırasında aşırı kanamayı engelleyebilir ve PMS belirtileri için ağrı kesici özelliği vardır.

    Aşırı kanama menstruasyon döngüsü sırasında kramp ve ağrıya yol açar. Pek çok araştırma, K vitamininin PMS semptomlarıyla birlikte çalıştığından, eksikliğinin bu semptomları daha da kötüleştireceğini belirtmiştir. 

     

    Kanserle mücadeleye yardımcı olur

    K vitamininin prostat, kolon, mide, burun ve ağız kanseri riskini azaltmada etkili olduğu gösterilmiştir. Bir çalışma, yüksek dozda alınmasının karaciğer kanseri olan hastalara yardımcı olduğunu ve karaciğer fonksiyonlarını iyileştirdiğini buldu.

    Başka bir çalışma, yüksek kardiyovasküler hastalık riski altındaki bir Akdeniz popülasyonunda, vitaminin beslenmedeki artışının kardiyovasküler, kanser veya tüm nedenlere bağlı mortalite riskini düşürdüğünü gösterdi.

     

    Kan pıhtılaşmasına yardımcı olur

    K vitamini, kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur ve vücudun kolayca kanamasını veya morarmasını engeller. Kan pıhtılaşma süreci çok karmaşıktır, çünkü işlemin tamamlanabilmesi için en az 12 proteinin birlikte çalışması gerekir.

    Bu protein pıhtılaşma faktörlerinden dördünün aktiviteleri için K vitaminine ihtiyaç duyar; bu nedenle, önemli bir vitamindir.

    K vitamini, kan pıhtılaşmasındaki görevi nedeniyle, çürüklerin ve kesiklerin iyileştirilmesine yardımcı olmak gibi önemli bir rol oynamaktadır.

    Yeni doğanların kanamalı hastalığı (HDN) kan pıhtılaşmasının düzgün gerçekleşmediği bir durumdur. Bu, K vitamini eksikliği nedeniyle yeni doğan bebeklerde gelişir.

    Bir çalışma, HDN’yi güvenli bir şekilde yok etmek için doğumda yenidoğana vitamin K enjeksiyonu yapılması gerektiği sonucuna vardı; bu uygulamanın yeni doğanlar için zararsız olduğu kanıtlanmıştır.

     

    Beyin fonksiyonlarını iyileştirir

    Bir çalışma, K vitaminine bağımlı proteinlerin beyinde özellikle önemli olduğunu bulmuştur. Bu vitamin beyin hücresi zarlarında doğal olarak oluşan sfingolipid molekül metabolizmasına dahil olarak, sinir sistemine katılır.

    Sfingolipidler çok çeşitli hücresel eylemler içeren biyolojik açıdan güçlü moleküllerdir ve beyin hücresi yapımında, yapısal rolleri vardır.

    Ayrıca, K vitamininin anti-inflamatuar etkinliğe sahip olduğunun ve serbest radikal hasarının neden olduğu oksidatif strese karşı beyni koruyabileceğine dair artan kanıtlar bulunmaktadır. Oksidatif stres hücrelere zarar verebilir ve kanser gelişiminde, Alzheimer hastalığında, Parkinson hastalığında ve kalp yetmezliğinde yer aldığı düşünülür.

     

    Diş etlerinin ve dişlerin sağlıklı kalmasına yardımcı olur

    A, C, D vitamini ve K vitamini gibi yağda çözünebilir vitaminler bakımından düşük bir beslenme şekli, daha fazla boşluk ve diş eti hastalığına bağlı semptomlara neden olabilir. Diş çürüğü ve diş eti hastalığının oluşmaması, kemik ve diş mineralizasyonunda rol oynayan yağda eriyen vitaminlerin alımını artırmaya bağlıdır.

    Vitamin ve minerallerden zengin sağlıklı bir beslenme, ağızda yaşayan ve dişlere zarar veren asit üreten zararlı bakterileri öldürmeye yardımcı olur.

    K vitamini, diş minelerine hasar veren bakterileri öldürmek için diğer mineraller ve vitaminlerle birlikte çalışır.

     

    İlginizi Çekebilir  Yeşil Kabak Faydaları ve Besin Değeri

    İnsülin duyarlılığını artırır

    İnsülin, şekerin kan dolaşımından enerji olarak kullanılabileceği dokulara taşınmasından sorumlu olan hormondur.

    Şeker ve karbonhidrat oranı yüksek beslendiğinizde, vücut buna ayak uydurmak için daha fazla insülin üretmeye çalışır. Ne yazık ki, yüksek seviyelerde insülin üretmeye devam etmek, insülin direnci adı verilen bir duruma yol açabilir, bu da etkinliğini azaltır ve yüksek kan şekeriyle sonuçlanır.

    K vitamini alımınızı artırmak, normal kan şekeri seviyelerini korumak için insülin duyarlılığına yardımcı olabilir. Diabetes Care dergisinde yayınlanan bir araştırma , 36 aylık takviyenin yaşlı erkeklerde insülin direncinin ilerlemesini azaltmaya yardımcı olduğunu gösterdi.

     

    Günde Ne Kadar K Vitamini Alınmalı?

    K vitamini için tavsiye edilen günlük alım (RDA) cinsiyet ve yaşa bağlıdır; emzirme, gebelik ve hastalık gibi diğer faktörlerle de ilişkilidir. K vitamininin yeterli miktarda alınması için önerilen değerler şöyledir:

    vitamin k nedir

    Bebekler

    0 – 6 ay: günde 2.0 mikrogram (mcg / gün)

    7 – 12 ay: 2.5 mcg / gün

     Çocuklar

    1 – 3 yaş: 30 mcg / gün

    4-8 yaş: 55 mcg / gün

    9 – 13 yaş: 60 mcg / gün

    Ergenler ve Yetişkinler

    Erkekler ve kadınlar 14 – 18: 75 mcg / gün

    Erkekler ve kadınlar 19 yaş ve üstü: 90 mcg / gün

     

    Fazla K Vitamini Almanın Zararları

    K vitaminini günlük alınması gereken miktardan daha yüksek dozda almamalısınız. İnme, kalp durması veya kan pıhtılaşması gibi durumlarda, doktorunuza danışmadan K vitamini kullanmayın.

    Kan inceltici ilaçlar alırsanız, K vitamini bakımından zengin yiyecekleri tüketmemeye dikkat etmelisiniz. Çünkü bu ilaçların fonksiyonunu etkileyebilir.

    Antibiyotikleri on günden fazla süre kullanacaksanız, antibiyotikler bağırsaklardaki vücudun K vitamini emilimini sağlayan bakterileri öldürebildiğinden, bu vitamini yiyeceklerden daha fazla almaya çalışmalısınız.

    Kolesterolü düşürmek için kullanılan ilaçlar vücudun emdiği miktarı azaltır ve yağda çözünen vitaminlerin emilimini de azaltabilir. Bu tür ilaçları almanız durumunda yeterli miktarda K vitamini almaya çalışın.

    E vitamini takviyesi kullanırken dikkatli olun çünkü E vitamini vücuttaki K vitamini fonksiyonuna müdahale edebilir.

     

    Sonuç olarak;

    K vitamini, sağlığın birçok alanında önemli rol oynayan, yağda çözünen vitaminlerden biridir.

    Bu önemli vitaminin iki ana türü vardır: K1 vitamini, bitki besinlerinin yanı sıra yeşil yapraklı sebzelerde yaygın olarak bulunurken, K2 vitamini hayvansal ürünlerde, et ve süt ürünlerinde bulunur.

    İhtiyaç duyulan dozaj önerileri ve günlük K vitamini miktarı yaşa ve cinsiyete göre değişebilir.

    K vitamininin pek çok faydası vardır. Bu temel besin maddesi, kemik gücünü artırır, kalp hastalıklarına karşı koruma sağlar, kan şekeri kontrolünü geliştirir, kanserle savaşır, beyin işlevini geliştirir ve sağlıklı kan pıhtısı oluşumu sağlar.

     

    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ