İştahsızlık Nedir, Neden Olur, Nasıl Geçer? | diyetz

İştahsızlık Nedir, Neden Olur, Nasıl Geçer?

 

Herkes bazen farklı nedenlerden dolayı iştahsızlık yaşayabilir. Yeme isteğinin kaybolması, yemeğe ilgi duymama ya da mide bulantısı gibi sebeplerle iştah kaybı oluşabilir. İştahsızlık zamanla yetersiz beslenme sonucu oluşan besin eksiklikleri, halsizlik ve kilo kaybı sonucunu doğurur.

 

Bu yazıda “iştahsızlık sebepleri nelerdir”, “iştahsızlık için ne yapmalı”, “iştahsızlık nasıl giderilir”, “iştahsızlık tedavisi nelerdir” gibi konularda bilgi verilecektir.

 

aşırı iştahsızlık

 

İştahsızlık Nedenleri ve Belirtileri

İştahsızlık, fiziksel veya psikolojik olabilir. Enfeksiyonlar veya sindirim sorunları gibi faktörler nedeniyle genellikle geçicidir, kişinin durumu düzeldiğinde iştahı da geri gelir.

Bazı insanlar kanser gibi ciddi hastalıkların ileri evrelerinde olduğu gibi uzun süreli bir tıbbi durumun belirtisi olarak iştahsızlık yaşayabilir. Buna kaşeksi denir.

Uzun süreli iştahsızlık için kullanılan tıbbi terim ise anoreksidir. Bu, zihinsel bir sağlık sorunu olarak kendini gösteren yeme bozukluğu anoreksiya nervozadan farklıdır.

 

 

İştahsızlık Sebepleri

Grip veya gastroenterit gibi yaygın viral veya bakteriyel enfeksiyonlar iştahsızlık sebebidir. Bir kişinin iştahı genellikle hastalık iyileşmeye başladığında geri gelir.

Kısa vadeli nedenleri arasında şunlar vardır:

 

  • Soğuk algınlığı
  • Grip
  • Solunum yolu enfeksiyonları
  • Bakteri veya viral enfeksiyonlar
  • Kabızlık
  • Mide bozulması
  • Sindirim sorunları
  • Asit reflü
  • Gıda zehirlenmesi
  • Alerjiler
  • Gıda intoleransları
  • Gebelik- genellikle sabahları iştahsızlık görülür
  • Hormonal dengesizlikler
  • Stres
  • İlaçların yan etkileri
  • Alkol veya uyuşturucu kullanımı

Ağızda yara gibi acı veren bir durum da iştahsızlık nedenidir.

 

 

Tıbbi durumlar

Uzun süreli tıbbi durumlar, duruma bağlı olarak değişen çeşitli nedenlerden dolayı iştah kaybı yaşanmasına sebep olabilir. İştahsızlık, bağışıklık sisteminin zayıflaması, iyi hissetmeme ve rahatsız edici bir karın ağrısı ile ilgili olabilir.

İştah kaybına neden olabilecek tıbbi durumlar şöyledir:

 

  • İrritabl bağırsak sendromu ve Crohn hastalığı gibi sindirim koşulları
  • Addison hastalığı olarak bilinen hormonal bir durum
  • Astım
  • Şeker hastalığı
  • Kronik karaciğer veya böbrek hastalığı
  • Kanda yüksek kalsiyum seviyeleri
  • HIV ve AIDS
  • Tiroid veya hipotiroidi
  • Aşırı aktif tiroid veya hipertiroidizm
  • KOAH
  • Kalp yetmezliği
  • Mide veya kolon kanseri

 

İlginizi Çekebilir  80/10/10 Çiğ Besin Diyeti

İlaçların yan etkisi

İştah kaybı, kabızlık veya ishal gibi diğer sindirim sorunları ile birlikte birçok ilacın ortak bir yan etkisidir.

İştah kaybına neden olan ilaçlar ve tedaviler şunlardır:

 

  • Sedatifler
  • Bazı antibiyotikler
  • İmmünoterapi
  • Kemoterapi
  • Mide bölgesine radyasyon tedavisi

 

Yakın zamanda geçirilen bir ameliyattan sonra da iştahsızlık yaşanabilir. Bu his kısmen anestezi ilaçlarıyla ilişkili olabilir.

Kokain, esrar ve amfetaminler gibi eğlence amaçlı ilaçların kullanılması da iştah kaybı oluşturur.

 

 

Psikolojik nedenler

Psikolojik faktörler ve ruh sağlığı koşullarının iştah üzerinde önemli bir vardır. Bu koşullar şunlardır:

 

  • Depresyon
  • Kaygı
  • Panik ataklar
  • Stres
  • Anksiyete
  • Bulimia veya anoreksiya nervoza gibi yeme bozuklukları

 

Yaş

İştahsızlık, yaşlılarda daha yaygındır. Bu, ilaç kullanımındaki artış ve yaşlandıkça vücuttaki değişikliklerden dolayı olabilir. Bu değişiklikler aşağıdakileri etkiler:

 

  • Sindirim sistemi
  • Hormonlar
  • Tat veya koku alma hissi

 

Bazı kanserler

İştahsızlık ve kilo kaybı bazen pankreas, yumurtalık veya mide kanseri gibi bazı kanserlerin bir belirtisi olabilir.

İştahsızlığın yanı sıra, aşağıdaki belirtileri görülebilir:

 

  • Mide ağrıları
  • Mide ekşimesi
  • Çabuk tokluk hissetmek
  • Cilt veya gözlerin sararması
  • Dışkıda kan

Bu semptomlardan biri görüldüğünde altta yatan sebebi bulmak için mutlaka doktora başvurmak gerekir.

 

 

Ciddi hastalıklar

Ciddi tıbbi durumu olan kişiler, hastalığın kendisinden veya kemoterapi tedavisi gibi tedavilerin yan etkisi nedeniyle iştahsızlık yaşayabilir.

Ciddi hastalıkların sonraki aşamalarında bazı insanlar kaşeksiye maruz kalabilir. Kaşeksi, kronik, yaşamı sınırlayan hastalıkların neden olduğu kilo ve kas kaybı için kullanılan bir sağlık terimidir.

 

Yukarıda sayılanlar yetişkinlerde iştahsızlık nedenleridir. “Yetişkinlerde iştahsızlık nasıl giderilir” ile ilgi bilgi almak için Yetişkinlerde İştah Nasıl Açılır? okuyun.

 

İlginizi Çekebilir  B6 Vitamini Eksikliğinin Belirtileri

iştahsızlık mide bulantısı

 

İştahsızlık Tedavisi

Doktorlar genellikle iştahı artırmaya ve bulantı gibi diğer semptomları azaltmaya yardımcı olacak ilaçlar yazar. Eğer depresyon veya anksiyete iştahsızlığa neden oluyorsa, konuşma terapisi ve bazen de antidepresanlar etkili olabilir.

 

 

İştahsızlık için Öneriler

  • Üç büyük öğün yerinde daha küçük ve sık öğünler yiyin.
  • Vücudun yeterli enerjiyi sağlaması için yiyeceklerinizi kalori ve protein olarak yüksek tutun.
  • Smoothie ve proteinli içecekler gibi kolayca kalori almanızı sağlayacak sıvı içecekler tüketebilirsiniz.
  • Yemeklerinize farklı baharat ve otlar gibi değişik lezzetler eklemek, yemede kolaylık sağlayabilir.
  • Yemekleri dışarıda yiyerek zevkli hale getirebilirsiniz.
  • Sıvı kaybını önlemek için bol miktarda su içmelisiniz.
  • Kısa bir yürüyüş gibi hafif egzersizler de bazen iştahı artırabilir.

 

 

İştahsızlık sorunu için ne zaman doktora gitmek gerekir?

İştahsızlığın devam etmesi kilo kaybına ve yetersiz beslenmeye neden olabilir. Bunun nedenlerini bulmak çok önemlidir, çünkü uzun süreli iştahsızlığın tedavi edilmemesi ciddi sonuçlar doğurabilir.

Sürekli ve aşırı iştahsızlık durumlarında mutlaka doktora gidilmelidir. Hızlı kilo kaybı ile birlikte aşağıdaki belirtiler de varsa doktora gitmek şarttır:

 

  • Karın ağrısı
  • Ateş
  • Nefes darlığı
  • Öksürme
  • Hızlı veya düzensiz kalp atışı

 

Sonuç olarak;

Çeşitli nedenlerden dolayı iştahsızlık yaşanabilir. Bunlardan bazıları soğuk algınlığı, gıda zehirlenmesi, diğer enfeksiyonlar veya ilaçların yan etkileri dahil olmak üzere kısa sürelidir. Diğerleri diyabet, kanser veya yaşamı kısıtlayan hastalıklar gibi uzun vadeli tıbbi durumlarla ilgilidir.

 

İştah kaybı genellikle yorgunluk veya bulantı hissi ile birlikte oluşur. Durum uzun süreli olduğunda ve belirtiler göstermeye başladığında mutlaka tıbbi yardım almak gerekir.

 

 

Binlerce abonenin arasına sen de katıl, yeni yazılardan ilk senin haberin olsun!

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ