Hipertansiyon Nedir, Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi

    Hipertansiyon Nedir, Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi

    Hipertansiyon ülkemizde ve dünyada yüksek oranlarda seyreden bir rahatsızlık. Her üç kişiden birinde hipertansiyon olduğu tahmin ediliyor. Sayının yüksekliği durumun vehametini anlatmaya yetiyor aslında.

    Aşırı yeme, sigara içme ve alkol alma gibi günlük faaliyetler hipertansiyonu tetikleyebiliyor. Durumu önlemenin püf noktası da bu aslında, yaşam tarzında düzenlemelere gitmek…

    Hipertansiyonu düşürmek için doğal çözümler de var. “Yüksek tansiyon nedir”,”tansiyon yüksekliği neden olur”, “yüksek tansiyon belirtileri nelerdir”,“tansiyon bitkisel tedavisi nedir”, “yüksek tansiyon nasıl önlenir” sorularının cevapları yazımızın konusunu oluşturuyor. 

    Hadi başlayalım hipertansiyon ile ilgili bilinmesi gerekenleri anlatmaya…

    Yüksek kan basıncı nedir?

    Yüksek tansiyonun tıbbi adı hipertansiyondur, kan içinden geçtiği arterlerin duvarlarına aşırı kuvvet uyguladığında meydana gelir.

    Felç, böbrek hastalığı, görme kaybı ve kalp yetmezliği gibi komplikasyonları önlemek için kan basıncını kontrol altında tutmak gerekir.

    Hipertansiyon çeşitleri

    Esas olarak iki tip hipertansiyon var.

    • Primer Hipertansiyon – Bu tip hipertansiyonun nedeni bilinmemektedir. Üst üste üç kereden fazla tansiyon yüksek çıktığında ve bunun için herhangi bir neden bulunamadığında primer hipertansiyon teşhisi konur.
    • Sekonder HipertansiyonHipertansiyon, atardamarlardaki anormallikten veya uyku sırasında solunum yollarındaki tıkanıklıktan kaynaklanırsa, sekonder hipertansiyondur.

    Kan basıncı iki rakama göre kaydedilir. Birincisi, kalp atarken uygulanan sistolik kan basıncı(halk arasında kullandığımız anlamda büyük tansiyon). İkincisi kalp, atımlar arasında dinlenirken uygulanan diyastolik kan basıncı(küçük tansiyon).

    Hipertansiyon birkaç türe ayrılır:

    • İzole Sistolik Hipertansiyon – Normal kan basıncı genellikle 120/80’den azdır. İzole sistolik hipertansiyon yaşayan kişilerde sistolik basınç 140’ın üzerine çıkarken, diyastolik basınç normal aralıkta (90’ın altında) kalır. İzole sistolik hipertansiyon, 65 yaşın üzerindeki yaşlılarda yaygın görülür.
    • Malign Hipertansiyon – Bu çok nadir görülen bir hipertansiyon türü. Bu tip, genellikle gençlerde ve gebelik toksemisi olan kadınlarda görülür. Malign hipertansiyon, kan basıncı aniden ve çok hızlı yükseldiğinde kendini gösterir. Acil tıbbi müdahale gerektiren bir durumdur.
    • Dirençli Hipertansiyon – Doktor tarafından önerilen tansiyon önleyici ilaçlar işe yaramazsa, dirençli hipertansiyon olabilir.

    Bazı hipertansiyon türleri nöbetlerle birlikte ortaya çıkar – bir süreliğine olur ve sonra kendi kendine azalır. Bunlar beyaz önlük hipertansiyonu ve kararsız hipertansiyondur.

    Hipertansiyon nedenleri

    Primer hipertansiyonun nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte sekonder hipertansiyonun nedenleri şöyledir:

    • Obstrüktif uyku apnesi
    • Böbrek hastalığı
    • Adrenal bez tümörleri
    • Tiroid problemleri
    • Kan damarlarında doğuştan olan bazı kusurlar
    • Doğum kontrol hapları, soğuk algınlığı ilaçları, dekonjestanlar, reçetesiz satılan ağrı kesiciler ve bazı reçeteli ilaçlar 
    • Kokain ve amfetamin gibi yasadışı uyuşturucu kullanımı

    Hipertansiyon risk faktörleri nelerdir?

    Kalbimiz vücudumuza kan pompalar. Bu pompalama eylemi, atardamarlarda normal olan bir basınç oluşturur. Ancak yüksek tansiyonu olan kişilerde bu basınç, daha şiddetlidir.

    Basınçtaki bu artışın kesin nedeni henüz belirlenmemiş olsa da, bazı faktörlerin durumun oluşmasından sorumlu olduğu düşünülmektedir:

    • Yaş – Yaşlıların hipertansiyon geliştirme riski daha yüksektir.
    • Genetik – Ailesinde veya akrabalarında hipertansiyon olanların durumu geliştirme riski daha yüksektir.
    • Sıcaklık – Kan basıncı, soğuk iklimlerde (atardamarların daralması nedeniyle) artar ve sıcak iklimlerde düşer.
    • Etnik köken – Afrika veya Güney Asya kökenli olanların hipertansiyon geliştirme riski daha yüksektir.
    • Obezite Aşırı kilolu kişiler daha yüksek hipertansiyon geliştirme riskine sahiptir.
    • Cinsiyet – Genel olarak, yüksek tansiyon erkeklerde kadınlara göre daha yaygındır.
    • Hareketsizlik – Hareketsiz bir yaşam tarzı kişiyi yüksek tansiyon geliştirme riskine sokar.
    • Sigara içmek
    • Çok fazla alkol almak
    • Yüksek miktarda tuz tüketmek
    • Yağ oranı yüksek beslenmek
    • Stres
    • Diyabet ve sedef hastalığı gibi durumlar
    • Gebelik

    Hipertansiyon belirti ve bulguları

    Hipertansiyon yaşayan kişilerin çoğu önemli bir belirti göstermez, bundan dolayı yüksek tansiyona sessiz katil hastalığı denir. 

    Kan basıncı 180/110 mmHg’ye ulaştığında semptomlar kendini göstermeye başlar. Bu aşamada ortaya çıkabilecek belirtiler şunlardır:

    • Baş ağrısı
    • Bulantı veya kusma
    • Baş dönmesi
    • Çarpıntı
    • Nefes darlığı
    • Çift veya bulanık görme
    • Burun kanaması

    Bu tür belirtiler yaşarsanız, derhal bir doktora danışın.

    Hipertansiyon teşhisi

    Tansiyon genellikle iki değerle ölçülür – sistolik basınç (kalp kasıldığında uygulanan) ve diyastolik basınç (her kalp atışı arasında uygulanan).

    Tansiyonun aleti ile kan basıncı ölçülür ve bunun sonucunda hipertansiyon teşhisi konur. Yüksek tansiyon tanısına yardımcı olabilecek diğer testler şunlardır:

    • İdrar ve kan testleri
    • Egzersiz stres testi
    • Elektrokardiyogram veya EKG testi – Kalbin elektriksel aktivitesini test eder.
    • Ekokardiyogram – Kalbin hareketini algılamak için ultrason dalgalarını kullanır.

    Kan basıncı tablosu

    • 90/60 mmHg – Düşük tansiyon
    • 90/60 mmHg’den fazla ancak 120/80 mmHg’den az – Normal kan basıncı
    • 120/80 mmHg’den fazla ama 140/90 mmHg’den az – Kan basıncı normale yakın ancak ideal olması gerekenden biraz daha yüksek.
    • 140/90 mmHg veya daha yüksek – Yüksek tansiyon

    Bu değerlere göre aşağıdaki sonuçlara ulaşılır:

    • Sistolik basınç 140’ın üzerindeyse, yüksek tansiyon olabilir.
    • Diyastolik basınç 90 veya daha fazlaysa, yüksek tansiyon olabilir.
    • Sistolik basınç 90 veya daha düşükse, kan basıncı düşüktür.
    • Diyastolik basınç 60 veya daha düşükse, kan basıncı düşüktür.

    Yüksek tansiyon tedavisi

    Hipertansiyon için reçete edilen en yaygın ilaçlar şunlardır:

    • Anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri
    • Kalsiyum kanal blokerleri
    • Tiyazid diüretikleri
    • Beta blokerler
    • Renin inhibitörleri

    Bu ilaçlarla birlikte doktor, kişinin yaşam tarzına dikkat etmesini isteyecektir:

    • Daha az tuz yemek
    • Düzenli egzersiz yapmak
    • Fazla kilolu olanlar için kilo vermek
    • İçtiğiniz alkol miktarını sınırlamak vb.

    Hipertansiyon Bitkisel Tedavisi

    Diyet ve egzersiz ikilisi yüksek kan basıncını düşürmek için en etkilisidir. Bunun yanında potansiyel olarak fayda sağlayacak, evde uygulanabilecek doğal tedaviler de var. İşte hipertansiyon için kullanılabilecek bitkisel çözümler…

    Zencefil

    Bir bardak suya 1 ya da 2 parça zencefil ekleyin. Bir tencerede kaynatın. Yaklaşık 5 dakika kaynattıktan sonra süzün. Zencefil çayını içmeden önce soğumasını bekleyin. Günde iki kez bu çayı içebilirsiniz.

    Zencefil, kalbin kasılma gücünü ve hızını azaltmaya yardımcı olur. Aynı zamanda, kan basıncını düşürücü etkisi vardır.

    Sarımsak

    Günlük olarak bir ila iki diş sarımsağı çiğneyin ve yutun. Lezzeti damak tadınıza uymazsa sarımsağı bala bulayıp o şekilde yiyebilirsiniz. Sarımsak, yüksek tansiyonu düşürmeye yardımcı olur.

    Vitaminler

    B vitaminleri ve D vitamininin, hipertansiyon üzerinde ters etkisi vardır. Bu vitaminler hipertansiyonu kontrol eder.

    Kepekli tahıllar, yumurta, süt ürünleri, et, baklagiller, koyu yeşil yapraklı sebzeler ve yağlı balıklar gibi yiyecekler bu vitaminler bakımından zengindir.

    Elma sirkesi

    Bir bardak ılık suya üç çay kaşığı çiğ elma sirkesi ekleyin ve karıştırın. Karışımı için. Bunu günde bir kez içebilirsiniz.

    Elma sirkesi, yüksek tansiyona katkıda bulunan renin adı verilen bir enzimin aktivitesinin azaltır.

    pancar zararları

    Pancar suyu

    İki bardak kadar taze pancar suyu sıkın ve bunu gün içinde iki farklı zamanda için. Pancar suyundaki inorganik nitratlar, yüksek tansiyonu düşürücü özelliğe sahiptir.

    Limon suyu

    Yarım limonun suyunu bir bardak ılık suya sıkın. İyice karıştırın ve için. Günde bir kez limonlu su içebilirsiniz.

    Düzenli yapılan fiziksel egzersizle birlikte limon suyu içmek sistolik kan basıncını düşürür.

    Karbonat

    Yarım çay kaşığı karbonatı bir bardak suya karıştırın. Karışımı için. Bunu günde bir kez bir hafta boyunca içmeye devam edin. Herhangi bir yan etki yaşarsanız içmeyi bırakın ve doktora danışın.

    Bunun uzun süreli kullanımı ters etki yapar ve kan basıncını yükseltir, kısa süreli kullanılırsa tansiyon düşürücü etkisi vardır.

    Yeşil çay

    Bir bardak sıcak suya yarım çay kaşığı yeşil çay ekleyin. 2 ila 4 dakika demleyin ve ardından süzün. Sıcak çayı yavaşça için. Günde iki kez yeşil çay içebilirsiniz.

    Aşırıya kaçmadan içilen yeşil çay, atar damarların gevşemesini sağlar. Yeşil çay içeriğindeki polifenoller sayesinde yüksek tansiyonu düşürmede olumlu etkiye sahiptir.

    Dikkat!!!

    Kafein içeriği kan basıncını yükseltebileceğinden çok fazla yeşil çay içmeyin.

    Omega 3 yağ asitleri

    Günlük olarak 250-500 mg omega 3 yağ asidi tüketin. Yağlı balık, keten tohumu, ceviz ve chia tohumu gibi omega 3 açısından zengin yiyecekler yiyin. Doktora danıştıktan sonra besin takviyesini de alabilirsiniz.

    Omega 3 yağ asitleri, iki uzun zincirli esansiyel yağ asidinin – dokosaheksaenoik asit (DHA) ve eikosapentaenoik asit (EPA) varlığı ile kalp koruyucu etkiler gösterir. DHA, kan basıncını ve kalp atış hızını düşürmeye yardımcı olur.

    Tansiyon yükselince ne yenir?

    Yediklerinizin ve yemediklerinizin, kan basıncı üzerinde büyük etkisi vardır. Yüksek tansiyon tedavisine olumlu etki yapacak yiyecekler şunlardır:

    • Ispanak, lahana ve marul gibi potasyum oranı yüksek, yeşil yapraklı sebzeler
    • Yaban mersini, ahududu ve çilek gibi flavonoid bakımından zengin dutsu meyveler
    • Pancar
    • Yağsız süt ve yoğurt
    • Yulaf ezmesi
    • Muz
    • Omega 3 yağ asitleri açısından zengin somon ve uskumru gibi balıklar
    • Bitter çikolata

    abur cubur tüketimi

    Tansiyon hastası ne yememeli?

    Tansiyon hastalarının yemesi gerekenler olduğu gibi, uzak durması gereken yiyecekler de vardır;

    • Şarküteri etleri
    • Domates
    • Şekerli yiyecekler
    • Konserve veya paketlenmiş yiyecekler
    • Abur cubur
    • Aşırı alkol
    • Aşırı kafein

    Hipertansiyon komplikasyonları

    Yüksek tansiyon atardamar duvarlarına aşırı baskı yaptığında, kan damarlarına ve organlara zarar verebilir. Tansiyon ne kadar yüksek ve kontrolsüz kalırsa, hasar o kadar büyük olur.

    Kontrolsüz yüksek tansiyon, aşağıdakiler de dahil olmak üzere komplikasyonlara yol açar:

    • Kalp krizi veya felç. Yüksek tansiyon, arterlerin sertleşmesine ve kalınlaşmasına (ateroskleroz) neden olur ve bu da kalp krizi, felç veya başka komplikasyonlara yol açar.
    • Anevrizma. Kan basıncının artması, kan damarlarının zayıflamasına ve şişmesine neden olarak anevrizma oluşturabilir. Anevrizma yırtılırsa, hayatı tehdit edici bir durum oluşabilir.
    • Kalp yetmezliği. Damarlardaki yüksek basınca karşı, kan pompalamak için kalbin daha fazla çalışması gerekir. Bu, kalbin pompalama odasının duvarlarının kalınlaşmasına neden olur (sol ventrikül hipertrofisi). Kalınlaşan kas, vücudun ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli kanı pompalamakta zorlanır ve bu da kalp yetmezliğine yol açar.
    • Böbreklerdeki kan damarlarının daralması ve zayıflaması. Organların normal şekilde çalışmasını engelleyebilir.
    • Gözlerdeki kan damarlarının kalınlaşması, daralması veya yırtılması. Görme kaybına neden olabilir.
    • Metabolik sendrom. Metabolik sendrom, bel boyutunun artması, yüksek trigliserit, iyi kolesterol seviyesinin düşük olması, yüksek tansiyon ve insülin seviyelerinin yükselmesi gibi vücudun metabolizmasındaki bir grup bozukluktur. Bu koşullar diyabet, kalp hastalığı ve felç geliştirme riskini artırır.
    • Hafızayla ilgili sorunlar. Kontrolsüz yüksek tansiyon, düşünme, hatırlama ve öğrenme yeteneğini etkiler. 
    • Demans. Arterlerin daralması ve tıkanması beyne giden kan akışını sınırlayarak vasküler demansa yol açabilir. 

    Hipertansiyon nasıl önlenir?

    Tansiyon tedavisi ve yüksek tansiyonu önlemede en önemli faktör yaşam tarzıdır. Yapacağınız bazı değişiklikler tansiyon sorunu ile başa çıkmaya yardımcı olacaktır.

    • Sağlıklı yiyecekler yiyin. Meyve, sebze, kepekli tahıllar, kümes hayvanları, balık ve az yağlı süt, sağlıklı yiyeceklerdendir. Daha az doymuş yağ ve trans yağ tüketin.
    • Tuzu azaltın. Günde 2.300 miligramın (mg) veya daha az tuz tüketin.
    • Kilonuz sağlıklı aralıkta olsun ve bunu koruyun. Fazla kilolu olanlar kilo vererek, sağlıklı değerde olanlar kilosunu koruyarak hipertansiyonu kontrol altında tutabilir. 
    • Egzersiz yapın. Düzenli fiziksel aktivite, kan basıncını düşürmeye, stresi azaltmaya, kiloyu kontrol etmeye ve yüksek tansiyon gibi birçok sağlık sorunu riskini azaltmaya yardımcı olur.
    • Alkolü sınırlayın. Sağlıklı kişilerde bile, alkol kan basıncını yükseltir. Alkolü ölçülü için hatta tamamen uzak durmak en iyisidir.
    • Sigara içmeyin. Tütün kan damarı duvarlarına zarar verebilir ve arterlerde plak oluşum sürecini hızlandırabilir. Sigara içiyorsanız, bırakın.
    • Stresi azaltın. Düzenli fiziksel aktivite, bol uyku ve nefes alma teknikleri stresi azaltmaya yardımcı olacaktır.
    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ