Eşek Sütü Ne İşe Yarar, Nasıl Kullanılır? Faydaları ve Zararları

    Eşek sütü, süt pazarına yeni giren trendlerden biri gibi gelebilir ancak gerçekte binlerce yıldır kullanılmaktadır.

    Eşek sütü dişi eşek (Equus asinus) tarafından üretilen süttür. Meme boyutunun küçük olması nedeniyle üretilen miktarın çok daha az olması dolayısıyla ticarileştirilmesi zordur. 

    Antik çağlardan beri bebek beslenmesi ve kozmetik amaçlı olarak kullanılmaktadır. 20. yüzyılın sonlarında eşek sütü, insan sütüne benzerliği nedeniyle yetim bebekleri beslemek, zayıf ve hasta çocukları tedavi etmek için kullanıldı. 

    Eşek sütü bileşimi, keçi, koyun, inek ve deve sütü ile karşılaştırıldığında laktoz ve protein açısından anne sütüne benzerlik göstermektedir. Birkaç bilimsel çalışma, eşek sütünün bağışıklığı ve diğer sağlık yararlarını artıran bazı aktif bileşenler içerdiğini kanıtlamıştır. 

    Eşek sütü lizozim ve laktoferrin gibi aktif antimikrobiyal madde içerir. Bu moleküller keçi, koyun ve inek sütünde de bulunur ancak daha az miktarda bulunur. Eşek sütü ayrıca inek, keçi ve koyun sütünden daha az yağ ve kolesterol içerir. Bu nedenle bu süt kardiyovasküler veya kalp hastaları için en iyisidir.

    Yazıda “eşek sütünün faydaları nelerdir”, “eşek sütü hangi hastalığa iyi gelir”, “eşek sütü nerede kullanılır” sorularına cevap aranacaktır.

    Eşek Sütü Kullanımının Tarihçesi

    Eşek, at ve zebra gibi hayvanların da bulunduğu Equidae ailesine aittir. Tüm dünyada çeşitli evcil eşek ırkları yaşar ve diğer birçok memeli gibi, jennies olarak bilinen dişi eşekler de binlerce yıldır sütleri için yetiştirilmektedir.

    Eşek sütünün uzun bir tıbbi ve kozmetik kullanım geçmişi vardır. Hipokrat’ın bunu artrit, öksürük ve yaralar için bir tedavi olarak kullandığı bilinmektedir. Kleopatra’nın eşek sütü banyosu ile yumuşak, pürüzsüz cildini koruduğu söylenir.

    Antimikrobiyal özelliklere sahiptir ve boğmaca gibi enfeksiyonların yanı sıra Afrika ve Hindistan’ın bazı bölgelerinde virüsler de dahil olmak üzere bir halk ilacı tedavisi olarak kullanılır.

    İnek, keçi, koyun, manda ve deve gibi diğer süt hayvanlarından elde edilen sütlerle karşılaştırıldığında, eşek sütü en çok anne sütüne benzeyen süttür. 19. yüzyılda öksüz bebekleri beslemek için kullanılmıştır.

    Eşek yetiştiriciliği giderek daha popüler hale geliyor.  Çiğ eşek sütü genellikle eşek yetiştirilen çiftliklerde satılır. 

    Dondurularak kurutulmuş süt tozu ve Avrupa’dan ithal edilen bazı çikolata kalıplarında bir bileşen olarak yaygın şekilde bulunur. Özellikle popüler olduğu İtalya’da eşek sütü bazı bebek mamalarında ve tıbbi gıda olarak kullanılmaktadır.

    Eşek Sütü Besin Değeri

    Besinsel olarak eşek sütü anne sütü ve inek sütüne çok benzer. Protein ile birlikte vitamin ve mineral sağlar.

    Yağ miktarı ve dolayısıyla kalorisi daha düşüktür ve diğer sütlerden daha fazla D vitamini içerir. Eşek sütündeki kalorinin çoğu, laktoz formundaki karbonhidratlardan gelir.

    Aşağıdaki çizelgede eşek sütü, anne sütü, D vitamini takviyeli inek sütünün besin içeriği karşılaştırılmaktadır:

    Eşek sütüD vitamini takviyeli inek sütüAnne sütü
    Kalori496170
    Protein2 gram3 gram1 gram
    Karbonhidrat6 gram5 gram7 gram
    Yağ2 gram3 gram4 gram
    KolesterolGünlük Değerin % 3’ü (DV)DV’nin % 3’üDV’nin % 5’i
    D vitaminiDV’nin % 23’üDV’nin % 9’uDV’nin % 1’i
    KalsiyumDV’nin % 7’siDV’nin % 11’iDV’nin % 3’ü
    RiboflavinDV’nin % 2’siDV’nin % 13’üDV’nin % 2’si

    İnek sütündeki proteinin çoğu kazein ve peynir altı suyundan gelir. Kazein, inek sütüne alerjisi olan çoğu insanın tepki gösterdiği proteindir. Eşek sütü, kazein açısından düşük ve peynir altı suyunda daha yüksek olması açısından anne sütüne benzer.

    Eşek sütündeki peynir altı suyu proteini, antimikrobiyal özellikleri ile dikkat çekmekedir. Virüs ve bakterilerin büyümesini engelleyebilen bileşikler içerir. 

    Laboratuvar çalışmalarında Listeria monocytogenes, Escherichia coli ve Staphylococcus aureus gibi bakterilerin yayılmasını önlemiştir.

    Eşek Sütünün Yararları Nelerdir?

    Peynir altı suyundan yaklaşık beş kat daha fazla kazein içeren inek sütündeki proteinle karşılaştırıldığında, eşek sütündeki protein kabaca eşit miktarda kazein ve peynir altı suyuna sahiptir.

    Önemli ölçüde düşük kazein içeriği göz önüne alındığında, inek sütü proteini alerjisi olan birçok kişi, alerjik bir tepkiye neden olmadığı için eşek sütünü tolere edebilir.

    Bu, inek sütüne alerjisi olan ancak sütün sağladığı besin değerinden faydalanmak isteyen herkes için bir artıdır.

    İnek sütüne alerjisi olan 81 çocuk üzerinde yapılan bir İtalyan araştırması, hepsinin hiçbir olumsuz tepki olmaksızın eşek sütü içebildiğini buldu. 

    Yine de bilinen bir alerjiniz varsa, eşek sütünü denerken dikkatli olun. Eşek sütü inek sütünden daha az kazein içerirken, eser miktarda kazein bile bazı insanlarda anafilaksiye neden olabilir.

    Eşek sütünün bir diğer önemli bileşeni laktozdur. Vücudun güçlü kemikler için önemli olan kalsiyumu emmesine yardımcı olur.

    Sütteki diğer bileşikler daha sağlıklı bir bağışıklık sistemini destekler. Bir laboratuvar çalışması, eşek sütünün bağışıklık sistemini uyaran proteinler olan sitokinlerin salınmasını teşvik etme yeteneğine sahip olduğunu gösterdi.

    Aynı çalışma, eşek sütünün hücrelerin kan damarlarını genişletmeye yardımcı bir bileşik olan nitrik oksit üretimini sağladığını da buldu. Nitrik oksit kan damarlarına giden kan akışını iyileştirebilir ve bu da kan basıncını düşürür.

    Eşek sütü genellikle diğer süt türlerinde bulunabilen gıda kaynaklı patojenleri içermez. Bu, bozulmaya başlamadan önce daha uzun bir raf ömrüne sahip olduğu anlamına gelir. 

    Bilim insanları, eşek sütünün protein içeriğinin ona antimikrobiyal etkiler verdiğini düşünüyor. Bazı araştırmalar, hem virüslerin hem de bakterilerin neden olduğu mide hastalıklarını azaltmaya yardımcı olabileceğini göstermiştir.

    Eşek sütü ayrıca bağırsak için faydalı olan bakterilerin büyümesini desteklemeye yardımcı olabilir. Bazı ülkelerde boğmaca gibi virüsler için halk ilacı olarak kullanılmıştır. Ancak bunu kanıtlayacak bilimsel bir araştırma henüz yok.

    Bazı araştırmacılar eşek sütünün Tip II diyabetin tedavisine yardımcı olabileceğine inanıyor. Eşek sütü yüksek whey protein içeriğine sahiptir. Böylece glikoz metabolizmasını ve insülin direncini iyileştirebilir.

    Eşek Sütünün Cilde Faydaları

    Eşek sütü birkaç özel aktif madde içerir: A, D ve C vitaminlerinin yanı sıra proteinler ve yağ asitleri. Bu besin karışımı cilt için önemlidir.

    A vitamini ya da retinol, cilt hücresi dönüşümünü teşvik etme ve cilt hücrelerinin daha genç hareket etmesine yardımcı olma yeteneğine sahiptir. 

    Eşek sütü şaşırtıcı bir şekilde yüksek miktarda antioksidan sağlar, antioksidanların ana işlevlerinden biri cilt hücresi yenilenmesidir. Düzenli kullanımla daha genç, daha parlak görünen bir cilde sahip olursunuz. 

    D vitamini, cilt için en önemli vitaminlerden biridir çünkü erken yaşlanmayı önlemeye yardımcı olabilir ve önemli anti-inflamatuar özelliklere sahiptir. Bazı araştırmalar, egzama, rosacea ve akne gibi inflamatuar cilt durumlarını hafifletmeye yardımcı olabileceğini düşündürmektedir. 

    C vitamini, tüm cilt tiplerine fayda sağlayabilecek birkaç aktif bileşenden biridir. Bu, ciltteki kolajen üretimini iyileştirmenin yanı sıra serbest radikallerle savaşmaya yardımcı olabilir.

    Eşek sütü ayrıca cildi nemlendirmeye yardımcı olacak proteinler ve yağ asitleri sağlar. 

    Eşek Sütünün Zararları Nelerdir?

    Eşek sütünün en büyük dezavantajı fiyatı ve bulunabilirliğidir. Eşek mandıra çiftliklerinin hem sayısı hem de boyutu sınırlı olduğu için, üretimi ve satışı pahalı ve dolayısıyla elde edilmesi zordur.

    Eşek sütünün fiyatı, düşük kazein içeriğiyle birlikte peynir yapımında kullanımını çok pahalı ve zor kılmaktadır.

    Laktoz intoleransınız varsa ve süt içtikten sonra gaz, şişkinlik ve ishal gibi semptomlar yaşıyorsanız, eşek sütü laktoz içeriği nedeniyle muhtemelen aynı semptomlara neden olacaktır.

    Bu nedenle, laktoz intoleransı olan kişiler eşek sütünden kaçınmalı veya bunu sınırlamalıdır. 

    Eşek Sütü Nerelerde Kullanılıyor?

    Eşek sütü bir besin maddesinden daha fazlasıdır. Kozmetikte bir bileşen olarak kullanılır. Aslında, eşek sütü cilt nemlendiricilerini ve eşek sütü sabununu bulma şansınız muhtemelen eşek sütünün kendisini bulmaktan çok daha fazladır.

    Eşek sütündeki proteinler suyu çekme ve tutma özelliğine sahiptir, bu da onu mükemmel bir nemlendirici yapar.

    Eşek sütündeki proteinlerin bir kısmı aynı zamanda antioksidan görevi de görür. Hücreleri, güneşe maruz kaldıktan sonra ortaya çıkan oksidatif hasardan korunmaya yardımcı olur ve böylece yaşlanma karşıtı faydalar sağlar.

    Ana bileşen olarak eşek sütü içerebilen kozmetik ürünler arasında cilt kremleri, yüz maskeleri, sabunlar ve şampuanlar bulunur.

    Sonuç olarak;

    Eşek sütü eski Yunan ve Roma dönemlerinden beri sağlığı geliştiren bir içecek ve cildi nemlendirici kozmetik tedavi olarak kullanılmaktadır.

    Özellikle inek sütü proteini alerjisi olan ve düşük kazein içeriğini tolere edebilenler için kullanılabilir bir içecektir.

    Bununla birlikte, hala makul miktarda laktoz içerdiğini ve laktoz intoleransı olan kişiler için uygun olmayabileceğini unutmayın.

    Süt ayrıca bağışıklık sistemini güçlendirebilecek ve bakteri, virüs ve diğer enfeksiyonların büyümesini engelleyebilecek bileşikler içerir.

    Eşek sütü pahalıdır ve içecek olarak bulunması zor olabilir ancak yine de kozmetik faydalarından yararlanabilirsiniz. Eşek sütü ile yapılan nemlendirici kremler, sabunlar ve şampuanları bulmak daha kolaydır.

    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ