Eliminasyon Diyeti Nedir, Nasıl Yapılır, Faydaları Nelerdir?

    Eliminasyon Diyeti Nedir, Nasıl Yapılır, Faydaları Nelerdir?

    Gıda intoleransları ile son derece yaygın karşılaşılır. Dünya genelindeki insanların yaklalık % 2-20’sinin bir gıda intoleransı yaşayabileceği tahmin edilmektedir. Eliminasyon diyeti, gıda intoleransı ve alerji gibi durumları, beslenme yoluyla belirlemek için kullanılır.

    Eliminasyon Diyeti Nedir?

    Eliminasyon diyeti vücudun kaldıramayacağından şüphelenilen gıdaları yememek anlamına gelir. Gıdalar, daha sonra, her seferinde birer olmak üzere tekrardan yenilir ve vücudun hangisine tepki gösterdiği anlamaya çalışılır.

    Bu diyet 5 ya da 6 hafta boyunca uygulanır. Bağırsak sorunu, gıda intoleransı veya gıda alerjisi olan kişilerin hangi gıdaları yememesi gerektiğini belirlemeye yardımcı olur. Bu şekilde yapılan bir eliminasyon diyeti şişkinlik, gaz, ishal, kabızlık ve mide bulantısı gibi belirtileri de hafifletir.

    Bilinen veya şüphelenilen bir gıda alerjiniz varsa, sadece bir doktorun gözetiminde eliminasyon diyeti yapmalısınız. Alerjik bir gıdanın yenmesi, anafilaksi adı verilen tehlikeli bir durumu tetikleyebilir.

    eliminasyon diyeti yapanlar

    Eliminasyon Diyeti Nasıl Yapılır?

    Eliminasyon diyeti iki aşamaya ayrılır: eliminasyon yani gıdayı ortadan kaldırma ve yeniden başlama aşaması.

    Eliminasyon Aşaması

    Bu aşama, belirtileri tetiklediğinden şüphelenilen gıdaların kısa bir süre, genelde 2-3 hafta boyunca tüketilmemesini içerir. Vücudun tepki verdiğini düşündüğünüz gıdaları ve rahatsız edici semptomlara neden olduğu bilinen yiyecekleri yemeyin.

    Bu gıdalardan bazıları, fıstık, mısır, soya, süt, narenciye, kabuklu yemiş, buğday, gluten, yumurta ve deniz ürünlerini içeren gıdalardır. 2 ya da 3 hafta boyunca gıdaları çıkardıktan sonra belirtileriniz hala devam ediyorsa, doktorunuza bildirmeniz gerekir.

    Yeniden Başlama Aşaması

    Bir sonraki aşama, elimine edilmiş gıdaları yavaş yavaş tekrar yemeye başlamaktır. Her gıda, 2 ya da 3 gün arayla yemeye başlanmalı ve vücuda tanıtılmalıdır. Bu aşamada oluşması beklenen ve izlenmesi gereken bazı belirtiler şunlardır:

    – Döküntüler ve cilt değişiklikleri

    – Eklem ağrısı

    – Baş ağrısı veya migren

    Yorgunluk

    Uyku güçlüğü

    – Solunum değişiklikleri

    Şişkinlik

    – Mide ağrısı veya kramplar

    – Bağırsak alışkanlıklarındaki değişiklikler

    Bir yiyecek grubunu yeniden tanıttığınız süre boyunca herhangi bir belirti yaşamıyorsanız, bir sonraki yiyeceğe geçin. Yukarıdakiler  gibi negatif belirtiler görüyorsanız, tetikleyen bir gıdayı başarıyla tespit ettiniz demektir, bir daha bunu yemeyin.

    Eliminasyon da dahil olmak üzere tüm süreç yaklaşık 5 ya da 6 hafta sürmektedir. Birçok gıda grubunu ortadan kaldırmayı planlıyorsanız, bu konuda doktorunuzdan tavsiye alın. Çok fazla besin grubunun ortadan kaldırılması beslenme yetersizliğine neden olabilir.

    eliminasyon diyeti örnek

    Eliminasyon Diyetinde Ne Yememelisiniz?

    Eliminasyon diyeti yapanlar, eliminasyon aşamasında öncelikle aşağıdaki gıdalardan uzak durmalıdır.

    Narenciye meyveleri

    Portakal ve greyfurt gibi narenciye meyveleri

    Bazı sebzeler

    Domates, biber, patlıcan, beyaz patates, toz biber ve kırmızı biber gibi sebzelerden kaçının.

    Kuruyemiş ve tohumlar

    Tüm kuruyemiş ve tohumları yemeyi bırakın.

    Baklagiller

    Fasulye, mercimek, bezelye ve soya bazlı ürünler gibi tüm baklagilleri yemeyi bırakın.

    Nişastalı gıdalar

    Buğday, arpa, mısır, çavdar, yulaf ve ekmekten kaçının. Ayrıca diğer gluten içeren gıdalardan da uzak durun.

    Et ve balık

    İşlenmiş et, söğüş, sığır eti, tavuk, yumurta ve kabuklu deniz hayvanlarından kaçının.

    Süt ürünleri

    Süt, peynir, yoğurt ve dondurma da dahil olmak üzere tüm sütleri ortadan kaldırın.

    Yağlar

    Tereyağı, margarin, hidrojene yağlar, mayonezden uzak durun.

    İçecekler

    Alkol, kahve, siyah çay, soda ve diğer kafein kaynaklarını bırakın.

    Baharatlar ve çeşniler

    Soslar ve hardaldan kaçının.

    Şeker ve tatlılar

    Şeker (beyaz ve kahverengi), bal, akçaağaç şurubu, mısır şurubu ve yüksek fruktozlu mısır şurubu, agave nektarı, tatlılar ve çikolatalardan kaçının.

    Bu eliminasyon diyeti listesinde olmayan diğer gıdaların sizi rahatsız ettiğinden şüpheleniyorsanız, onları da çıkarabilirsiniz.

    Eliminasyon Diyeti Yemekleri

    Bir eliminasyon diyeti çok kısıtlayıcı olmasına rağmen, sağlıklı ve lezzetli yemekler yapmaya yetecek kadar çeşitliliği vardır. Yiyebileceğiniz bazı gıdalar şunlardır:

    Meyveler

    Narenciye hariç diğer meyveler yenebilir.

    Sebzeler

    Çoğu sebze, yukarıdaki sebzeler hariç.

    Tahıllar

    Pirinç ve karabuğday dahil.

    Et ve balık

    Hindi, kuzu, vahşi somon gibi soğuk su balıkları dahil.

    Süt ürünleri

    Hindistan cevizi sütü ve şekersiz pirinç sütü dahil.

    Yağlar

    Soğuk preslenmiş zeytinyağı, keten tohumu yağı ve hindistan cevizi yağı da dahildir.

    İçecekler

    Su ve bitki çayları içilebilir.

    Baharatlar, çeşniler ve diğerleri

    Karabiber, taze otlar ve baharatlar (Arnavut biberi ve kırmızı biber hariç) ve elma sirkesi dahildir.

    Bu kısıtlayıcı aşamada motive kalmak için yeni yemek tarifleri tasarlayın ve yemeklerinize lezzet katmak için yeni otlar ve baharatlar deneyin.

    Eliminasyon Diyeti Faydaları Nelerdir?

    İrritabl bağırsak sendromu belirtilerini azaltır

    İrritabl bağırsak sendromu (IBS), dünyadaki insanların % 10-15’ini etkileyen çok yaygın bir bağırsak hastalığıdır. Bu durumdan muzdarip olan birçok kişi, eliminasyon diyetinin şişkinlik, mide krampları ve gaz gibi IBS belirtilerini azalttığını söylemektedir.

    Eozinofilik özofajit olan kişilere faydalıdır

    Eozinofilik özofajit (EE), bir alerjinin yemek borusunun iltihaplanmasını tetiklediği, kronik bir durumdur. Bu insanlar, boğulma riskini artıran kuru ve yoğun gıdaları yutma zorlukları yaşar. Çoğu çalışma, eliminasyon diyetinin eozinofilik özofajit semptomlarının iyileştirilmesi için etkili olduğunu göstermiştir.

    Eozinofilik özofajit olan 146 hastayı içeren bir çalışmada, tüm hastaların % 75’inden fazlası, eliminasyon diyeti ile daha az semptom ve daha az iltihap yaşadı.

    DEHB belirtilerini azaltır

    DEHB (dikkat eksikliği / hiperaktivite bozukluğu) tüm çocukların ve erişkinlerin % 3-5’ini etkileyen bir davranış bozukluğudur. Araştırmalar, eliminasyon diyetinin DEHB semptomlarını azaltabileceğini göstermiştir.

    Ancak çocuklar doktor tarafından denetlenmedikçe, eliminasyon diyeti uygulamamalıdır. Çünkü bu diyet, büyüyen çocuklar için önemli olan birçok temel besin maddesini sınırlar ve uzun süreli kısıtlama büyümelerini engelleyebilir.

    Egzama gibi cilt koşullarını iyileştirir

    Egzamanın birçok farklı nedeni vardır ancak birçok kişi bazı gıdaları yemenin semptomları kötüleştirebileceğini fark etmiştir. Birkaç çalışma, eliminasyon diyetinin egzama semptomlarını azaltabileceğini bulmuştur.

    Kronik migreni ağrılarını azaltır

    Migrenin nedenleri halen belirsizdir ancak çalışmalar, iltihaplanmanın bir tetikleyici olabileceğini göstermiştir. Bir eliminasyon diyeti iltihaplanmaya neden olan ve kronik migreni azalttığı gösterilen gıdaları çıkarır.

    Bir çalışmada, sık migren ağrısı yaşayan 28 kadın ve iki erkek altı haftalık bir eliminasyon diyeti izledi ve baş ağrısı ataklarının sayısı azaldı.

    Geçirgen bağırsak sendromunun tedavisinde faydalıdır

    Çoğu durumda, geçirgen bağırsak sendromu, alerjik reaksiyonların, otoimmün hastalığın ve vücut çapında iltihaplanmanın altında yatan nedendir. Geçirgen bağırsak, sindirim sisteminin astarı, belirli maddelerin kan dolaşımına geçerek sisteme zarar vermesine neden olan küçük delikler geliştirdiğinde ortaya çıkar.

    Geçirgen bağırsak, Chron ve ülseratif kolit gibi otoimmün hastalıklara büyük katkıda bulunur. Geçirgen bağırsak gelişimi, çinko, demir ve B12 vitamini de dahil olmak üzere hayati minerallerin ve besin maddelerinin emilimini bozabilir.

    Geçirgen bağırsağın genellikle glüten intoleransından kaynaklandığına inanılır ancak aynı zamanda bir dizi başka gıda alerjisi ve duyarlılığından da kaynaklanabilir.

    Eliminasyon Diyetinin Zararları Nelerdir?

    Eliminasyon diyeti hangi gıdaların sorun yarattığını keşfetmek için mükemmel bir yoldur ancak bazı riskler de taşır. Belirli gıda gruplarını ortadan kaldırmanın bir sonucu olarak besin yetersizliklerine neden olabileceğinden, uzun süre bir eliminasyon önerilmez.

    Buna ek olarak, çocuklar ya da alerjiden şüphelenilen kişiler, sadece doktor gözetiminde yapmalıdır. Eliminasyon diyeti kısıtlayıcı olduğu için bazı yiyecek gruplarını çıkarmak, bir çocuğun büyümesini durdurabilir.

    Çocuklar, bir gıda grubunu yeniden başlattıklarında, anafilaksi gibi şiddetli reaksiyonlara daha yatkındır. Bunun nedeni, vücutlarının yiyeceklerden uzak kaldıktan sonra aşırı duyarlı hale gelebilmesidir.

    Sonuç olarak;

    Eliminasyon diyeti, vücudun hangi gıdaları tolere edemediğini belirlemeye yardımcı olur. Ancak bu herkes için uygun değildir.

    Çocuklar, bir doktor veya diyetisyen tarafından denetlenmedikçe yapmamalıdır. Aynı şekilde, alerjiden şüphelenilen insanlar, sadece bir doktor gözetiminde uygulamalıdır.

    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ