Demir Yüksekliği Neden Zararlı? | diyetz

Demir Yüksekliği Neden Zararlı?

 

Demir yüksekliği, bazı hastalıklara neden olabilen ve demir mineralinin vücutta fazla bulunması olarak belirtilen bir durumdur.

 

Demir önemli bir mineraldir. Ancak, diğer birçok besin maddesi gibi, yüksek miktarları zararlıdır. Aslında, demir toksiktir ve sindirim sistemi demir emilimini sıkı bir şekilde kontrol eder. Çoğunlukla, yüksek demirin zararlı etkilerini en aza indirger. Bu güvenlik mekanizmaları başarısız olduğunda veya yetersiz çalıştığında sağlık sorunları ortaya çıkar.

 

Bu yazıda, “demir yüksekliği ne demek”, “demir yüksekliği belirtileri”, “demir yüksekliği tedavisi”, “demir zehirlenmesi” konuları anlatılmaktadır.

 

 

 

Demir yüksekliği nedir?

Demir, çoğunlukla kırmızı kan hücreleri tarafından kullanılan, gerekli besinsel bir mineraldir. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinde bulunan bir proteinin önemli bir parçasıdır. Hemoglobin, vücudun tüm hücrelerine oksijen taşınmasından sorumludur. Beslenmede demirinin iki türü vardır:

 

Heme demir

Bu demir türü, çoğunlukla kırmızı et ve hayvansal gıdalarda bulunur. Bitkisel gıdalarda bulunan non-heme demirden daha kolay emilir.

 

Non-heme demir

Beslenmeden alınan çoğu demir, non-heme şeklindedir. Hem hayvanlarda hem de bitkilerde bulunur. Emilimi organik asitler, örneğin C vitamini ile arttırılabilir ancak fitat gibi bitki bileşikleriyle azalır.

 

Besinlerden yeterli miktarda demir almayan insanlar demir eksikliği riski altındadırlar. Ancak vücuda gereğinden fazla demir girmesi demir fazlalığına neden olabilir. Demir fazlalığı besinlerden alınan demirle değil, genellikle yüksek dozda takviye alma sonucunda oluşur.

 

 

demir yüksekliği

 

 

Demir Vitamini Fazlalığı

Demir seviyelerinin vücutta sıkı bir şekilde düzenlenmesinin iki nedeni vardır. Demir birçok temel vücut işlevinde önemli bir besin maddesidir, bu nedenle yeterli miktarda almak gerekir.

 

İlginizi Çekebilir  Lactobacillus Acidophilus Bakterisinin Faydaları

Yüksek demir seviyeleri potansiyel olarak toksiktir, bu yüzden çok fazla alımı önlenmelidir. Vücut, sindirim sistemindeki demir emilim oranını ayarlayarak demir seviyelerini düzenler.

 

Vücudun demir düzenleyici hormonu olan hepsidin, demir depolarını dengede tutmaktan sorumludur. Başlıca işlevi demir emilimini bastırmaktır.

 

Yüksek demir depoları -> Hepsidin seviyeleri yükselir -> Demir emilimi azalır.

Düşük demir depoları -> Hepsidin seviyelerini düşürür -> Demir emilimi artar.

 

Çoğu zaman, bu sistem oldukça iyi çalışır. Ancak hepsidin üretimini baskılayan birkaç rahatsızlık demirin aşırı yüklenmesine neden olabilir. Öte yandan, hepsidin oluşumunu uyaran koşullar demir eksikliğine neden olabilir.

 

Demir dengesi beslenmedeki demir miktarından da etkilenir. Zamanla demirin az tüketimi, yetersizliğe neden olabilir. Aynı şekilde aşırı miktarda bir demir takviyesi ağır demir zehirlenmesine neden olabilir.

 

 

 

Demir zehirlenmesi

Demir zehirlenmesi, ani veya kademeli olabilir. Birçok ciddi sağlık sorunu, aşırı doz, uzun süre yüksek doz takviyeleri veya kronik demir aşırı yükleme bozuklukları nedeniyle olabilir.

 

Normal koşullar altında, çok az serbest demir kan dolaşımında bulunur. Zarar vermesini önleyen transferrin(demir bağlama kapasitesi) gibi proteinlere güvenle bağlanır. Ancak demir zehirlenmesi vücuttaki “serbest” demir seviyelerini önemli ölçüde artırabilir.

 

Serbest demir, bir antioksidanın tersi olan bir pro-oksidandır ve hücrelere zarar verir. Bu demir zehirlenmesi gibi çeşitli koşullara sebebiyet verebilir.

Demir fazlalığı hastalıkları arasında şunlar bulunur:

 

Demir toksisitesi

Demir takviyeleri aşırı doz alındığında zehirlenme meydana gelebilir.

 

Kalıtsal hemokromatoz

Gıdalardaki aşırı demirin emilimiyle karakterize genetik bir bozukluktur.

 

Hemokromatozis

Besin ya da içeceklerden alınan demir seviyesinin yüksek olmasından kaynaklanan demirin aşırı yüklenmesi.

 

Akut demir zehirlenmesi, demir takviyeleri aşırı doz alındığında olur. 10-20 mg / kg gibi düşük tek dozlar yan etkilere ve semptomlara neden olabilir. Dozların 40 mg / kg’dan yüksek olması tıbbi yardım gerektirir.

 

İlginizi Çekebilir  Domates Meyve mi Sebze mi?

Benzer şekilde, tekrarlanan yüksek doz demir takviyesi ciddi sorunlara neden olabilir. Demir takviyeleri üzerindeki talimatlara uyun ve asla doktorunuzun tavsiye ettiği miktardan fazla almayın.

 

Demir zehirlenmesi belirtileri mide ağrısı, mide bulantısı ve kusmadır. Yüksek demir, iç organlarda birikir, beyin ve karaciğerde ölümcül bir hasara neden olur.

 

 

 

Demir Fazlalığı Belirtileri

“Demir yüksekliği neden olur ve nelere yol açar” konularına değindik. Şimdi de demir vitamini fazlalığı belirtilerinden bahsedelim.

 

  • Kronik yorgunluk
  • Eklem ağrısı
  • Karın ağrısı
  • Karaciğer hastalığı (siroz, karaciğer kanseri)
  • Şeker hastalığı  
  • Düzensiz kalp ritmi
  • Kalp krizi veya kalp yetmezliği
  • Cilt rengi değişiklikleri
  • Adet düzensizliği
  • Cinsel isteksizlik
  • osteoartrit
  • Osteoporoz
  • Saç kaybı
  • Genişlemiş karaciğer veya dalak
  • İktidarsızlık
  • Kısırlık
  • Hipotiroidizm
  • Depresyon
  • Adrenal fonksiyon problemleri
  • Erken başlangıçlı nörodejeneratif hastalık
  • Yüksek kan şekeri
  • Yüksek karaciğer enzimleri

 

 

 

Demir Fazlalığı Zararları

Demirin aşırı yükü, kademeli olarak vücutta fazla demir oluşumuna işaret eder. Bunun nedeni, vücudun düzenleyici sisteminin demir düzeylerini sağlıklı sınırlar içinde tutamamasıdır.

 

Çoğu insan için demirin aşırı yüklenmesi bir endişe değildir. Ancak, genetik olarak sindirim sisteminden fazla miktarda demir almaya yatkın olanlar için bir problemdir.

 

Demirin aşırı yüklenme bozukluğu, kalıtsal hemokromatozdur. Bu doku ve organlarda demir birikmesine yol açar. Zamanla, tedavi edilmemiş hemokromatoz artrit, kanser, karaciğer sorunları, diyabet ve kalp yetmezliği riskini artırır.

 

Vücuttan ekstra demiri atmanın kolay bir yolu yoktur. Aşırı demirden kurtulmanın en etkili yolu kan kaybıdır. Bu nedenle menstruasyon döngüsü yaşayan kadınların aşırı demir yüklemesi daha az olasıdır. Aynı şekilde, sıklıkla kan bağışı yapanların riski de daha düşüktür.

 

Demir yüksekliği tedavisi veya demir yüksekliği bitkisel tedavisi yoktur ancak sağlık sorunları riskini en aza indirmek için bazı şeyler yapılabilir:

  • Kırmızı et gibi demir açısından zengin gıdaların tüketimini azaltın.
  • Düzenli kan bağışı yapın.
  • Demir açısından zengin gıdalarla C vitamini tüketin.
  • Demir tencere kullanmaktan kaçının.

 

İlginizi Çekebilir  AB Kan Grubu Nasıl Beslenmeli ve Ne Yemeli?

Ancak kanda demir yüksekliği tespit edilmemişse veya aşırı demir yüklemesi teşhisi konulmamışsa, demir alımını azaltmanıza gerek yoktur.

 

 

 

Demir Yüksekliği Zararları

Aşırı demir yükünün hem hayvanlarda hem de insanlarda kansere neden olduğu belirtilmektedir. Düzenli kan bağışının veya kan kaybının bu riski azaltabileceği düşünülmektedir. Gözlemsel çalışmalar, yüksek bir heme demir alımının kolon kanseri riskini artırabileceğini göstermektedir.

 

Demirin aşırı yükü ve demir eksikliği, insanları enfeksiyona daha duyarlı hale getirmektedir. Birkaç çalışma, aşırı demirin enfeksiyonların sıklığını ve şiddetini artırabileceğini belirtmiştir. Hemokromatozisi olan insanlar da enfeksiyonlara karşı daha yatkındır.

 

Sonuç olarak;

Demir yüksekliği tehlikeli sonuçlara yol açabilir. Ancak, demir aşırı yüklenme bozukluğunuz yoksa, genelde besinlerden fazla miktarda demir alma konusunda endişelenmenize gerek yoktur.

 

Demir takviyesi, demir eksikliği yaşayanlara fayda sağlar ancak demir eksikliği bulunmayan kişilere zarar verebilir. Demir takviyelerini asla doktorunuz tarafından tavsiye edilmedikçe kullanmayın.

 

 

Binlerce abonenin arasına sen de katıl, yeni yazılardan ilk senin haberin olsun!

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ