C Vitamini Eksikliği Nedir, Neden Olur, Belirtileri Nelerdir? | diyetz

C Vitamini Eksikliği Nedir, Neden Olur, Belirtileri Nelerdir?

 

C vitamini, bireyin günlük beslenmesinden elde etmesi gereken en önemli vitaminlerden biridir. Hücresel büyüme ve dolaşım sisteminin düzgün çalışması, vücut sağlığını korumak, doku onarımı, yaraların iyileşmesi ve kollajen oluşumu için gereklidir. Vücudumuzdaki serbest radikallerin neden olduğu hasarı önleyen bir antioksidandır.

C vitamini için önerilen günlük alım miktarı yaşa ve cinsiyete göre değişir. Yetişkin kadınlara günde 75 mg almaları önerilir; erkekler günlük 90 mg tüketmelidir.

C Vitamini Eksikliği Nedenleri

Günlük C vitamini alımınız önerilen dozun altındaysa, C vitamini eksikliği oluşabilir. Bu vitamin birçok hayati vücut fonksiyonu için gerekli olduğundan, uygun miktarda tüketmeli veya bir takviye şeklinde alınmalıdır.

Bu temel vitaminin eksikliği genellikle zayıf beslenme alışkanlıklarından kaynaklanır. Meyve ve sebze yememek veya sigara içmek kandaki C vitamini seviyelerini düşürebilir. Bu, oksidatif strese neden olur, bu da hücrelere zarar verir.

C vitamini eksikliği çok ciddi bir durumdur. Doğal gıdalar yiyerek tedavi edilmelidir. Eğer bu yeterli değilse besin takviyeleri kullanılarak desteklenmelidir.

 

 

c vitamini eksikliği neden olur

 

 

C Vitamini Eksikliği Belirtileri

C vitamini eksikliği için en yaygın risk faktörleri zayıf beslenme, alkol bağımlılığı, iştahsızlık, şiddetli akıl hastalığı, sigara ve diyalizdir.

C vitamini eksikliğinin semptomlarının gelişmesi aylar sürebilir, bu konuda dikkat edilmesi gereken bazı ince belirtiler vardır.

 İşte “C vitamin eksikliğinin en yaygın belirtileri”…

 

 

Cildin sertleşmesi ve pürüzlü olması

C vitamini, cilt, saç, eklem, kemik ve kan damarları gibi bağ dokularında bol miktarda bulunan bir protein olan kolajen üretiminde önemli bir rol oynar.

C vitamini seviyeleri düşük olduğunda, keratosis pilaris olarak bilinen bir cilt durumu gelişebilir. Bu durumda, üst kolların, uylukların veya kalçaların arkasında gözenekler içinde keratin proteininin birikmesiyle kendini gösteren tavuk derisi görünümü oluşur.

C vitamini eksikliğinin neden olduğu keratosis pilaris, genellikle üç ila beş ay sonra yetersiz alım ile ortaya çıkar. Yalnız bu durumun başka birçok potansiyel nedeni vardır, bu nedenle tek başına C vitamini eksikliği durumu teşhis etmek için yeterli değildir.

 

 

Saç tellerinin sarmal şekilde kıvrılması

C vitamini eksikliği saçın protein yapısında oluşan hasara bağlı olarak, saç tellerinin kıvrılmasına neden olur. Sarmal şeklinde kıvrılan saçlar C vitamini eksikliğinin belirleyici işaretlerinden biridir.

Saçta oluşan bu anormallikler genellikle bir ay içinde yeterli miktarda C vitamini alımı ile tedavi edilir.

 

 

Kırmızı saç kökleri

Cildin yüzeyindeki saç folikülleri, bölgeye kan ve besinler sağlayan birçok küçük kan damarı içerir.

Vücutta C vitamini eksik olduğunda, bu küçük kan damarları incelir, saç köklerinin etrafında küçük, parlak kırmızı lekeler ortaya çıkar.

Bu, perifoliküler hemoraji ve ciddi C vitamini eksikliğinin bir belirtisidir. C vitamini takviyesi almak, tipik olarak, iki hafta içinde bu belirtiyi giderir.

 

 

Kırmızı noktalı veya çizgili kaşık şekilli tırnaklar

Kaşık şeklindeki tırnaklar ince ve kırılgandır. Demir eksikliği anemisi ile ortaya çıktıkları düşünülse de aynı zamanda C vitamini eksikliğinde de görülür.

Tırnak yatağındaki kırmızı benekler ya da dikey çizgiler de zayıflamış kan damarları nedeniyle C vitamini eksikliğinde ortaya çıkar.

El ve ayak tırnaklarının görsel görünümü, C vitamini eksikliği olasılığını belirlemeye yardımcı olsa da, tanısal olarak kabul edilmez.

 

 

Cildin kuruması ve ciltte hasar oluşması

Sağlıklı cilt, özellikle epidermiste veya derinin dış tabakasında fazla miktarda C vitamini içerir.

C vitamini, güneşin neden olduğu oksidatif hasardan ve sigara dumanı veya ozon gibi kirleticilere maruz kalmaktan koruyarak cildi sağlıklı tutar. Ayrıca cildin genç görünmesini sağlayan kolajen üretimini de teşvik eder.

Ciltte kuruluk ve hasar oluşması C vitamini eksikliğine bağlı olabilir, yalnız diğer birçok faktörden de kaynaklanabilir, bu nedenle bu semptom tek başına eksikliği belirlemek için yeterli değildir.

 

 

Kolay morarma

Çürük, cildin altındaki kan damarlarının, bölgedeki kanın sızmasına neden olduğunda meydana gelir.

Zayıf kolajen üretimi zayıf kan damarlarına neden olduğu için kolay oluşan morluklar C vitamini eksikliğinin yaygın bir göstergesidir.

Eksikliğe bağlı morluklar vücudun geniş bölgelerinde oluşabilir veya deri altında küçük mor noktalar şeklinde görülebilir.

 

 

Yaraların yavaş iyileşmesi

C vitamini eksikliği kolajen oluşum hızını yavaşlattığı için yaraların daha yavaş iyileşmesine neden olur.

Araştırmalar, kronik, iyileşmeyen bacak ülseri olan kişilerin, C vitamini eksikliğinin kronik bacak ülseri olmayanlara göre anlamlı derecede daha fazla olduğunu göstermiştir.

Ciddi C vitamini eksikliği vakalarında, eski yaralar tekrar açılarak enfeksiyon riskini artırmaktadır. 

 

 

Eklemlerde ağrı ve şişlik

Eklemler kolajen açısından zengin bağ dokusu içerdiğinden, C vitamini eksikliğinden etkilenebilirler.

C vitamini eksikliği ile ilişkili, ağrı veya yürüme zorluğuna neden olacak kadar şiddetli eklem ağrısı vakaları bildirilmiştir.

Eklemlerde oluşan kanamalar da ayrıca C vitamini eksikliği olanlarda şişlik ve fazladan ağrıya neden olabilir. Bu semptomların her ikisi de C vitamini takviyeleri ile tedavi edilebilir ve genellikle bir hafta içinde çözülür.

 

 

Kemiklerin zayıflaması

C vitamini eksikliği kemik sağlığını etkiler. Eksiklik, kırık ve osteoporoz riskinin artmasına neden olur.

Araştırmalar, C vitamininin kemik oluşumunda kritik bir rol oynadığını, dolayısıyla eksiklik oluştuğunda, kemik kaybı oranını artırabildiğini bulmuştur.

Çocukların kemikleri, hala büyümekte ve gelişmekte olduğundan, C vitamini eksikliğinden özellikle etkilenir.

 

 

Diş eti kanamaları ve diş kaybı

Kırmızı, şişmiş, kanayan diş etleri C vitamini eksikliğinin başka bir belirtisidir.

Yeterli C vitamini olmadan, diş dokuları zayıflar ve iltihaplanır. C vitamini eksikliğinin ileri aşamalarında, diş etleri mor ve çürümüş görünür.

 

 

Bağışıklığın zayıflaması

Çalışmalar, C vitamininin enfeksiyonla mücadele etmeye ve hastalığa neden olan patojenleri yok etmeye yardımcı olmak için çeşitli bağışıklık hücre tiplerinde toplandığını göstermektedir.

C vitamini eksikliği, bağışıklığın zayıflaması ve pnömoni gibi ciddi hastalıklar dahil olmak üzere daha yüksek bir enfeksiyon riski ile ilişkilidir.

Aslında, C vitamini eksikliğinden kaynaklanan bir hastalığı olan pek çok hasta, kötü işleyen bağışıklık sistemlerine bağlı olarak enfeksiyondan ölmektedir.

 

 

Kalıcı demir eksikliği anemisi

C vitamini ve demir eksikliği anemisi çoğunlukla birlikte görülür. Demir eksikliği anemisi belirtileri arasında yüzün solgun görünmesi, yorgunluk, egzersiz sırasında solunum zorluğu, cilt kuruluğu, baş ağrısı ve kaşık şeklindeki tırnaklar sayılabilir.

Vücutta C vitamini seviyesinin düşük olması, demirin bitki bazlı gıdalardan emilimini azaltarak ve demir metabolizmasını olumsuz yönde etkileyerek, demir eksikliği anemisine neden olabilir.

C vitamini eksikliği de anemiye neden olabilecek aşırı kanama riskini artırır.

Demir eksikliği anemisi belirgin bir neden olmadan uzun bir süre devam ederse, C vitamini seviyelerini kontrol ettirmekte yarar vardır.

 

 

Yorgunluk ve ruh halinin zayıflaması

C vitamini eksikliğinin en erken belirtilerinden ikisi yorgunluk ve kötü ruh halidir. Bu belirtiler, tam bir eksiklik gelişmeden bile ortaya çıkabilir.

Yorgunluk ve huzursuzluk, ortaya çıkacak ilk belirtilerden birkaçı olsa da, genellikle birkaç gün yeterli alım sonrasında veya 24 saat içinde yüksek doz ile takviye edilerek düzelir.

 

 

Beklenmedik şekilde kilo almak

C vitamini, yağ hücrelerinden yağ salınımını düzenleyerek, stres hormonları ve inflamasyonu azaltarak kilo alımını önlemeye yardımcı olur.

Araştırmalar, C vitaminini az alanların, vücutlarında aşırı yağ olduğunu tespit etmiştir.

İlginç bir şekilde, düşük C vitamini seviyeleri, normal kilolu bireylerde bile daha yüksek miktarlarda karın yağına neden olmaktadır.

Tek başına vücut yağının fazla olması, C vitamini eksikliğini göstermek için yeterli olmamakla birlikte, diğer faktörler görüldükten sonra incelemeye değer olabilir.

 

 

Kronik inflamasyon ve oksidatif stres

C vitamini, suda çözünen antioksidanlardan biridir. Vücutta oksidatif strese ve inflamasyona neden olabilecek serbest radikalleri nötralize ederek, hücresel hasarı önlemeye yardımcı olur.

Oksidatif stres ve inflamasyon, kalp hastalığı ve diyabet dahil olmak üzere birçok kronik hastalıkla bağlantılıdır, bu nedenle seviyelerinin azalması yararlıdır.

C vitamini tüketiminin az olması, kalp hastalığı riskinin yüksek olmasının yanı sıra, yüksek inflamasyon ve oksidatif stres seviyelerine de bağlanmıştır.

Bir çalışmada, C vitamini yetersizliği olmasa bile, en düşük kan düzeyine sahip yetişkinlerin, en yüksek kan seviyesine sahip olanlara göre 15 yıl içinde kalp yetmezliği geliştirme olasılığının yaklaşık % 40 daha fazla olduğu bulunmuştur.

 

 

C Vitamini Eksikliğinde Görülen Hastalıklar

 

Kanser

C vitamini, vücudumuzdaki hücrelere zarar veren serbest radikalleri yok eden bir antioksidandır. Bu vitaminin eksikliği kansere yol açabilir. C vitamini cilt, serviks ve meme kanseri gibi kanserlerin önlenmesinde yararlıdır.

 

 

Astım

Vücutta C vitamini seviyelerinin düşük olması, astım gelişimine yol açabilir. Kronikleşmesini engellemek için turunçgil meyvelerini düzenli olarak yemek gerekir.

 

 

Kardiyovasküler Sorunlar

C vitamini eksikliği, kan damarlarının zayıflaması ve kalp fonksiyonunun azalması gibi kardiyovasküler sorunlara neden olabilir. Çalışmalar, doğal besinlerden C vitamini almanın, koroner kalp hastalığı riskleriyle ters ilişkili olduğunu göstermektedir.

 

 

Bağışıklık

C vitamini, nötrofiller, lenfositler ve fagositler gibi bağışıklık sisteminin birçok hücresinin işlevini artırır. Nötrofiller, bakteri ve virüsler gibi mikroorganizmaların saldırılarından kurtulmaya yardımcı olur. Kan serumu içinde dolaşan antikorların artmasına yardımcı olur.

 

 

Anemi

Anemi, yetersiz C vitamini alımının neden olduğu bir hastalıktır. C vitamini, kırmızı kan hücrelerinde bulunan hemoglobin için gerekli demirin emilmesine yardımcı olur.

Bu nedenle vücutta C vitamininin yetersiz olması, vücudun demiri emme yeteneğini azaltır. Bu, yorgunluğa, kas güçsüzlüğüne, uyuşukluğa veya karıncalanmaya yol açabilir.

 

 

Bağ dokusu hasarları

C vitamini eksikliği, vücudun bağ dokusunda çok ciddi kusurlara yol açabilir. Bunun ilk belirgin işareti, deride çürük renkli lekelerin oluşmasıdır.

Damarların zayıflaması, kanayan diş etleri, yaraların iyileşmemesi, eklemlerde kanamadan kaynaklanan şiddetli eklem ağrısı ve gözlerde kanama nedeniyle bulanık görme gibi daha kötü sorunlara neden olabilir.

 

 

Saçların incelmesi

Demir ve C vitamini eksikliği anemiyle birlikte, saçın incelmesine neden olabilir. Saç dökülmesi, kırmızı kan hücrelerinin seviyelerinin düşmesi nedeniyle olur.

Bundan dolayı C vitamini alımı, saç foliküllerinin sağlığı için bir zorunluluktur. Saç sağlığını korumak için C vitamini ile demir takviyeleri alınabilir.

 

 

Şişen ve kanayan diş etleri

Cilt gibi diş etlerimiz de kolajenden oluşur. Bu, vücudumuz tarafından C vitamini kullanılarak üretilir. C Vitamini olmadan diş etleri, diş ipi kullanımı veya fırçalama sırasında kolayca şişebilir ve kanama yapabilir. 

Eksiklik arttıkça, kanama orta basınçta olabilir veya yemek yerken ortaya çıkabilir. C vitamini eksikliği, diş etlerinin yaralarında bakteriyel enfeksiyonlara neden olabilir.

 

 

İskorbüt

İskorbüt C vitamini eksikliğinden kaynaklanır. Bu hastalık, C vitamini alımını artırarak etkili bir şekilde tedavi edilebilir. C vitamini alımı, besinler yoluyla veya takviye alarak artırılabilir.

C vitamini içeren doğal meyve ve sebzeleri tüketin. En iyi besin kaynakları arasında yeşil biber, çilek, yeşil yapraklı sebzeler, beyaz patates, domates, narenciye, brokoli, kavun ve tatlı patates bulunur.

 

 

Enfeksiyonlar

C vitamini, vücudun doğal iyileşme sürecine yardımcı olması için gereklidir. Bu vitaminin eksikliği, yaraların, yanıkların ve diğer küçük yaralanmaların düzgün bir şekilde iyileşememesine neden olabilir. 

 

 

c vitamini eksikliği kimlerde görülür

 

 

En Çok C Vitamini Olan Besinler

C vitamini için önerilen günlük alım miktarı (RDI) erkekler için 90 mg ve kadınlar için 75 mg’dır.

Sigara içenlerin günde 35 mg daha fazla tüketmeleri tavsiye edilir, çünkü tütün C vitamini emilimini azaltır ve vücudun besin kullanımını artırır.

C vitamininin en iyi yiyecek kaynaklarından bazıları ve içerdiği miktar (kase başına) şöyledir:

 

Kiraz: RDI’nın % 2.740’ı

Guava: RDI’nın % 628’i

Kuş Üzümü: RDI’nın % 338’i

Tatlı kırmızı biber: RDI’nın % 317’si

Kivi: RDI’nın % 273’ü

Limon: RDI’nın % 187’si

Portakal: RDI’nın % 160’ı

Çilek: RDI’nın % 149’u

Papaya: RDI’nın % 144’ü

Brokoli: RDI’nın % 135’i

Maydanoz: RDI’nın % 133’ü

 

C vitamini, sıcağa maruz kaldığında hızla parçalanır, bu nedenle çiğ meyve ve sebzeler, pişmiş olanlardan daha iyi kaynaklardır.

Vücut C vitaminini depolamadığından, her gün taze meyve ve sebze yemeniz önerilir.

C vitamini ile takviyenin toksik olmadığı bulunmuştur, ancak günde 2,000 mg’ın üzerine çıkması karın kramplarına, ishale ve mide bulantısına neden olabileceği gibi, erkeklerde oksalat böbrek taşı oluşma riskini de artırır.

 

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ