BPA Nedir, Nerelerde Kullanılır? Bisfenol A Zararları

    BPA Nedir, Nerelerde Kullanılır? Bisfenol A Zararları

    Bisfenol A ( BPA olarak bilinir ), günümüz yaşamında her yerde bulunan karbon bazlı, sentetik bir bileşiktir. Kırılmaya dayanıklı plastik su şişelerinden yiyecek saklama kaplarına kadar her şeyde kullanılır. 

    Tamamen kaçınılması tam anlamıyla imkansız olmasına rağmen, BPA’ın toksik etkileri artık tıp literatüründe çok iyi şekilde belgelenmiştir.

    Bulgular iç açıcı değil. Bilim, hormonları bozan bu kimyasalın vücudumuzda yaygın hasara neden olduğunu gösteriyor.

    Bisfenol A nedir?

    BPA (bisfenol-A), gıda kapları ve hijyen ürünleri de dahil olmak üzere birçok ticari ürüne eklenen bir kimyasaldır.

    İlk önce 1890’larda keşfedildi ancak 1950’lerde kimyagerler, güçlü ve esnek polikarbonat plastikler üretmek için diğer bileşiklerle karıştırılacağını fark etti.

    Günümüzde, BPA içeren plastik maddeler gıda kaplarında, bebek şişelerinde ve diğer şeylerde yaygın olarak kullanılmaktadır.

    BPA, aynı zamanda, metalin paslanmasını ve kopmasını önlemek için konserve gıda kaplarının iç astarına konan epoksi reçineleri yapmak için de kullanılır.

    BPA İçeren Ürünler Nelerdir?

    BPA içerebilen yaygın ürünler arasında şunlar bulunur:

    – Plastik kutularla paketlenmiş ürünler

    – Konserveler

    – Banyo malzemeleri

    – Diş hijyen ürünleri

    – Termal yazıcı makbuzları

    – CD’ler ve DVD’ler

    – Ev elektroniği

    – Gözlük camları

    – Spor ekipmanları

    – Diş dolgu macunları

    Birçok üreticinin artık BPA yerine bisfenol-S (BPS) veya bisfenol-F (BPF) ile değiştirildiği BPA içermeyen ürünlere geçtiğini belirtmek gerekir.

    Bununla birlikte, son araştırmalar, küçük konsantrasyonlarda BPS ve BPF’nin bile hücrelerin işlevini BPA‘ya benzer şekilde bozabileceğini belirtmektedir. 

    BPA Vücuda Nasıl Girer?

    BPA maruziyetinin ana kaynağı beslenmedir.

    Bunun nedeni, BPA kapları yapıldığında, tüm BPA ürüne mühürlenmez. Bu, bir kısmının yiyecek veya sıvılar eklendikten sonra serbest kalmasına ve kabın içerikleri ile karışmasına izin verir.

    Örneğin, yakın tarihli bir araştırma, paketlenmiş gıdalardan kaçınarak 3 gün boyunca idrarda BPA düzeylerinin % 66 oranında azaldığını ortaya koydu.

    Bir başka çalışmada katılımcılar 5 gün boyunca her gün  bir taze veya bir konserve çorba içti. BPA‘nın idrar seviyeleri, konserve çorbayı tüketenlerde % 1,221 daha yüksekti.

    Buna ek olarak, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) anne sütüyle beslenen bebeklerin BPA düzeylerinin, BPA içeren şişelerden sıvı formülüyle beslenen bebeklerinkinden 8 kat daha düşük olduğunu bildirmiştir.

    BPA Zararları Nelerdir?

    BPA’nın Biyolojik Mekanizmaları

    BPA‘nın östrojen hormonunun yapısını ve işlevini taklit ettiği belirtilmektedir.

    Östrojen benzeri şekli nedeniyle BPA, östrojen reseptörlerine bağlanabilir ve büyüme, hücre onarımı, fetal gelişim, enerji seviyeleri ve çoğalma gibi bedensel işlemleri etkileyebilir.

    Buna ek olarak, BPA da tiroit hormonu reseptörleri gibi diğer hormon reseptörleri ile etkileşime girme yeteneğine sahip olabilir, böylece işlevlerini değiştirir.

    Vücut hormon düzeylerindeki değişikliklere duyarlıdır, bu yüzden BPA’nın östrojeni taklit etme kabiliyeti sağlığı olumsuz etkiler.

    Yukarıdaki bilgiler göz önüne alındığında, birçok kişi BPA‘nın yasaklanması gerekir mi?

    Bisfenol A kullanımı AB, Kanada, Çin ve Malezya’da, özellikle de bebekler ve küçük çocuklar için olan ürünlerde sınırlandırılmıştır.

    2014’te FDA, 1980’lerin günlük orijinal maruz kalma limitini 50 mcg / kg olarak doğrulayan son raporunu yayınladı ve BPA‘nın muhtemelen şu anda izin verilen seviyelerde güvende olduğu sonucuna vardı.

    Bununla birlikte, kemirgenlerde yapılan araştırmalar BPA‘nın günlük 10 mcg / kg gibi çok daha düşük seviyelerde negatif etkileri olduğunu göstermektedir. 

    Ayrıca, maymun araştırmaları, şu an insanlarda ölçülen düzeylere eşdeğer seviyelerin üreme üzerinde olumsuz etkilere sahip olduğunu göstermektedir.

    2006 yılındaki bir gözden geçirme tutarsızlıkların açıklanmasına yardımcı olabilir. Sanayi tarafından finanse edilen tüm çalışmaların BPA maruziyetinin hiçbir etkisinin bulunmadığını ortaya koyarken, sanayi tarafından finanse edilmeyen çalışmaların % 92’si önemli negatif etkiler buldu.

    BPA erkeklerde ve kadınlarda infertiliteye neden olabilir

    BPA, doğurganlığın çeşitli yönlerini etkileyebilir.

    Bir çalışma, sık düşük yapan kadınların kanında, başarılı şekilde hamile kalan kadınlara göre yaklaşık 3 kat fazla BPA bulunduğunu gözlemledi.

    Doğurganlık tedavisi gören kadınlara yönelik araştırmalar BPA düzeyleri yüksek olanların oransal olarak daha düşük yumurta üretmesine ve gebe kalma olasılığının 2 kat daha düşük olduğunu ortaya koydu.

    In vitro fertilizasyon (IVF) uygulanan çiftler arasında en yüksek BPA düzeylerine sahip erkeklerin düşük kaliteli embriyo üretme olasılıkları % 30-46 daha yüksekti.

    Ayrı bir çalışma, BPA düzeyleri yüksek olan erkeklerin düşük bir sperm konsantrasyonuna ve düşük sperm sayısına sahip olma ihtimalinin 3-4 kat fazla olduğunu bulmuştur.

    Buna ek olarak, Çin’deki BPA imalat şirketlerinde çalışan erkekler diğer erkeklerden 4.5 kat daha fazla erektil zorluk ve genel cinsel yaşam memnuniyeti bildirdiler.

    Bununla birlikte, yukarıdaki etkiler dikkate değer olsa da, yakın tarihli birkaç incelemede, kanıtların güçlendirilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu kabul etmektedir.

    BPA’nın bebekler üzerindeki olumsuz etkileri

    Çalışmaların çoğunda BPA‘ya maruz kalan annelerin çocuğunun doğumda, maruz kalmayan annelerin çocuklarına göre doğum kilolarının 0,2 kg daha az olduğu gözlenmiştir.

    BPA‘ya maruz kalmış ebeveynlerden doğan çocuklar aynı zamanda daha kısa bir anogenital mesafeye sahip olma eğilimindeydi ve bu gelişme sırasında BPA‘nın hormonal etkilerine işaret ediyordu.

    Buna ek olarak, BPA düzeyleri yüksek annelerden doğan çocuklar hiperaktif, endişeli ve depresifti. Ayrıca, 1.5 kat daha fazla duygusal tepki ve 1.1 kat daha fazla agresiflik gösterdiler.

    Son olarak, erken yaşta BPA‘ya maruz kalmanın, prostat ve göğüs dokusu gelişimini kanser riskini artırıcı şekillerde etkilediği düşünülmektedir.

    Bununla birlikte, bunu destekleyecek geniş hayvan çalışmaları mevcutken, insan çalışmaları azdır.

    BPA maruziyeti kalp hastalığı ve tip 2 diyabet ile bağlantılıdır

    İnsan araştırmaları BPA düzeyleri ile kan basıncı arasındaki bağlantıyı inceledi.

    BPA düzeyleri yüksek kişilerde yüksek tansiyon riskinin % 27-135 daha fazla olduğu bildirildi.

    Ayrıca, 1.455 Amerikalı ile yapılan bir araştırmada yüksek BPA düzeyleri kalp hastalığı riskinde % 18-63 ve diyabet riski % 21-60 oranında arttı.

    Sonraki bir çalışmada, daha yüksek BPA düzeyleri, tip 2 diyabet geliştirme riski % 68-130 daha yüksekti.

    Son olarak, BPA düzeyleri en yüksek olan katılımcılar, metabolik sendrom ve tip 2 diyabetin önemli bir belirteci olan insülin direncine sahip olma olasılığı % 37 daha yüksekti.

    BPA, obezite riskini artırabilir

    Obez kadınların normal ağırlıktaki hemcinslerine göre % 47 daha yüksek BPA düzeyleri olduğu gözlemlendi.

    Birçok çalışma, BPA düzeyinin en yüksek olduğu katılımcıların obez olma olasılığının % 50-85, büyük bel çevresine sahip olma olasılılığının % 59 olacağını bildirmektedir.

    İlginçtir, benzer sonuçlar çocuklar ve ergenlerde gözlenmiştir.

    BPA, diğer sağlık sorunlarına neden olabilir

    BPA‘ya maruz kalma ayrıca aşağıdaki sağlık sorunlarıyla bağlantılı olabilir:

    Polikistik over sendromu (PCOS)

    PCOS‘lu kadınlarda BPA düzeyleri sağlıklı gruplara kıyasla % 46 daha yüksekti.

    Prematüre doğum

    Gebelik sırasında BPA düzeyleri yüksek olan kadınların 37. haftadan önce doğum oranı % 91 daha yüksekti.

    Astım

    BPA‘ya, özellikle 16. haftada doğum öncesi yüksek maruz kalma, 6 aydan küçük bebeklerde % 60 daha fazla hırıltı yapma riski taşımaktadır. Erken çocuklukta BPA maruziyeti, daha sonraki çocukluk döneminde hırıltılı solunumla bağlantılıdır.

    Karaciğer fonksiyonu

    Daha yüksek BPA düzeyleri anormal karaciğer enzim seviyeleri için % 29 daha yüksek bir risk ile bağlantılıdır.

    Bağışıklık fonksiyonu

    BPA seviyeleri daha kötü bağışıklık fonksiyonuyla bağlantılı olabilir.

    Tiroid fonksiyonu

    Daha yüksek BPA düzeyleri tiroid hormonlarının anormal seviyelerine bağlıydı ve tiroid fonksiyonlarında bozulma olduğunu gösteriyordu.

    Beyin fonksiyonu

    EPA tarafından güvenli olarak değerlendirilen BPA düzeylerine maruz kalan Afrika yeşil maymunları beyin hücreleri arasındaki bağlantı kaybını gösterdi.

    Dişleri aşındırır

    Kimyasalın küçük dozları bile beklenmedik zararlar verebilir. 2013 Fransız çalışması, günlük BPA maruziyetinin diş minesine zarar verdiği sonucuna varmıştır.

    Bu bir sıçan çalışması olsa da, bulgular, çocukların yüzde 18’inde diş hekimlerinin tanık olduğu sağlıksız değişikliklerin (dişlerde beyaz izler ve kırılgan bir mine) BPA ile erken temasla ortaya çıkabileceğini gösteriyor.

    BPA Maruziyeti Nasıl En Aza İndirilir?

    Birçok çalışmadaki olumsuz etkileri göz önüne aldığınızda, BPA’dan uzak durmak, sağlıklı görünmektedir.

    Her şeyden kaçınılması imkânsız olabilir ancak çoğundan uzak durmanın bazı yolları vardır.

    BPA‘ya maruziyetini en aza indirmenin etkili yolları şunlardır:

    Paketlenmiş gıdalardan uzak durun

    Çoğunlukla taze, doğal gıdaları tüketin. Geri dönüşüm numarası 3, 7 veya “PC” harfleriyle etiketlenmiş plastik kutularda paketlenmiş konserve gıdalardan veya gıdalardan uzak durun.

    Cam şişelerden içme

    Plastik şişeler veya teneke kutular yerine cam şişelerde bulunan sıvı içecekleri tercih edin ve plastik şişeler yerine cam  şişeleri kullanın.

    BPA içeren ürünlerden uzak durun

    Mümkün olduğunca, temasınızı sınırlayın.

    Oyuncaklarda seçici olun

    Çocuğunuz için satın aldığınız plastik oyuncakların BPA içermeyen bir malzemeden yapılmış olduğundan emin olun.

    Mikrodalgada plastik kullanmayın

    Mikrodalga fırın ve yiyecekleri plastik yerine camla saklamaya özen gösterin.

    Toz bebek mamalarını satın alın

    Sıvının BPA kaplarından daha fazla emilmesi muhtemel olduğundan, toz mamalar önerilir.

    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ