A Vitamini Nedir, Ne İşe Yarar, Faydaları Nelerdir, Hangi Besinlerde Bulunur? | diyetz

    A Vitamini Nedir, Ne İşe Yarar, Faydaları Nelerdir, Hangi Besinlerde Bulunur?

     

    A vitamini, insan sağlığı için son derece önemli olan ve yağda çözünen bir grup bileşiktir.

    Vücudumuzda göz sağlığının korunması, bağışıklık sisteminin ve organların normal işlevinin sürdürülmesi ve anne karnındaki bebeğin uygun büyüme ve gelişmesine yardımcı olması gibi birçok süreç için gereklidir.

    Erkeklerin günde 900 mcg, kadınların 700 mcg, çocuk ve ergenlerin günde 300-600 mcg A vitamini almaları önerilir.

    A vitamini bileşikleri hem hayvan hem de bitki besinlerinde bulunur ve iki farklı şekilde bulunur: “önceden oluşturulmuş A vitamini” ve “provitamin A”.

    Önceden oluşturulmuş A vitamini, vücudun olduğu gibi kullanabileceği vitaminin aktif formudur. Et, tavuk, balık gibi hayvansal ürünlerde bulunur ve retinol, retinal ve retinoik asit bileşiklerini içerir.

    Provitamin A, karotenoidler – alfa-karoten, beta-karoten ve beta-kriptoksin – bitkilerde bulunan vitaminlerin inaktif formudur.

    Bu bileşikler vücutta aktif forma dönüştürülür. Örneğin, beta-karoten, ince bağırsakta retinole (aktif bir A vitamini formu) dönüştürülür.

    A Vitamininin Yararları

     

     

    Gözleri gece körlüğünden korur

    A vitamini, görme yeteneğini korumak için gereklidir. Göze çarpan ışığı beyne gönderilebilecek bir elektrik sinyaline dönüştürmek için gereklidir. A vitamini eksikliğinin ilk belirtilerinden biri, nyctalopia olarak bilinen gece körlüğü olabilir.

    A vitamini, rodopsin pigmenitinin  önemli bir bileşeni olduğundan, gece körlüğü A vitamini eksikliği olan kişilerde görülür.

    Rodopsin gözün retinasında bulunur ve ışığa son derece duyarlıdır. Bu durumdaki insanlar gün boyunca normal olarak görür ancak karanlıkta gözleri ışık almak için mücadele ettiği için görüşleri azalır.

    Gece körlüğünün önlenmesine ek olarak, yeterli miktarda beta karoten yemek, bazı insanların yaşlandıkça yaşadıkları görüş azalmasını yavaşlatmaya yardımcı olacaktır.

    Yaşa bağlı maküler dejenerasyon (AMD) günümüzde körlüğün önde gelen nedenidir. Kesin nedeni bilinmese de, oksidatif strese atfedilebilen retinadaki hücresel hasarın bir sonucu olduğu düşünülmektedir.

    Yaşa Bağlı Göz Hastalığı Çalışması, 50 yaş üstü görme bozukluğu olan insanlara, bir antioksidan takviyesi (beta-karoten dahil) vererek % 25 oranında ileri makula dejenerasyonu gelişme riskinin azaldığını göstermiştir.

     

     

    Bazı kanserlerin riskini düşürür

    Kanser, hücreler anormal ve kontrolsüz bir şekilde büyümeye veya bölünmeye başladığında ortaya çıkar.

    A vitamini hücrelerin büyümesinde ve gelişmesinde önemli bir rol oynadığı için, kanser riski üzerindeki etkisi ve kanser önleme rolü bilim insanlarının ilgisini çekmektedir.

    Gözlemsel çalışmalarda, beta karoten formunda daha yüksek miktarlarda A vitamini tüketilmesi, Hodgkin lenfoması ve ayrıca servikal, akciğer ve mesane kanseri de dahil olmak üzere belirli kanser türlerinin riskini azaltmaktadır.

    Bununla birlikte, bitkisel gıdalardan elde edilen yüksek A vitamini, kanser riskini azaltmış olsa da, A vitamini aktif formlarını içeren hayvansal gıdalar ile aynı şekilde bağlanamamaktadır.

    Çalışmalarda A vitamini takviyeleri aynı yararlı etkileri göstermemiştir. Aslında, bazı çalışmalarda, beta-karoten takviyeleri alan sigara içen kişilerde akciğer kanseri riski artmıştır.

    Şu anda vücudumuzdaki A vitamini seviyeleri ile kanser riski arasındaki ilişki hala tam olarak anlaşılamamıştır.

    Yine de, mevcut kanıtlar özellikle bitkilerden yeterli A vitamini almanın sağlıklı hücre bölünmesi için önemli olduğunu ve bazı kanser türlerine yakalanma riskini azaltabileceğini göstermektedir.

     

     

    Bağışıklık sistemini destekler

    A vitamini vücudumuzun doğal savunmasını korumada hayati bir rol oynar. Bu, gözler, akciğerler, bağırsaklar ve genital bölgedeki mukoza engellerini, bakterileri ve diğer enfeksiyöz ajanları yakalamaya yardımcı olur.

    Ayrıca, kan dolaşımındaki bakterileri ve diğer patojenleri yakalamaya ve temizlemeye yardımcı olan beyaz kan hücrelerinin üretimi ve işlevinde de rol oynar.

    Bu, A vitamini eksikliğinin, enfeksiyonlara yatkınlığını artırabileceği ve hastalık durumunda iyileşmeyi geciktirebileceği anlamına gelir.

    Aslında, kızamık ve sıtma gibi enfeksiyonların yaygın olduğu ülkelerde, çocuklarda A vitamini eksikliğinin düzeltilmesinin, bu hastalıklardan ölme riskini azalttığı gösterilmiştir.

     

     

    a vitamini yararları

     

     

    Akne riskini azaltır

    Akne; kronik, inflamatuar bir cilt bozukluğudur. Bu rahatsızlığı olan insanlar, çoğunlukla yüz, sırt ve göğüste ağrılı lekeler ve siyah noktalar geliştirir.

    Bu lekeler, yağ bezlerinin ölü deri ve yağlarla tıkanmasıyla ortaya çıkar. Bu bezler, ciltteki kıl köklerinde bulunur ve cildi kaygan ve su geçirmez tutan yağlı, mumsu bir madde olan sebum üretir.

    Siyah noktalar fiziksel olarak zararsız olsa da, akne insanların ruh sağlığı üzerinde ciddi bir etkiye sahiptir ve düşük benlik saygısı, kaygı ve depresyona yol açabilir.

    A vitamininin akne gelişimi ve tedavisinde oynadığı kesin rol belirsizdir. A vitamini eksikliğinin, saç folikülünde bulunan bir protein olan keratinin fazla üretilmesine neden olduğundan, akne gelişme riskini artırabileceği öne sürülmüştür.

    Bu, ölü cilt hücrelerinin saç foliküllerinden çıkarılmasını ve böylece tıkanıklıklara yol açmasını zorlaştırarak akne riskini artıracaktır.

    Akne için bazı A vitamini bazlı ilaçlar reçete ile kullanılabilir. Ancak bunların ciddi yan etkileri olabilir ve sadece tıbbi gözetim altında alınmalıdır.

     

     

    Kemik sağlığını destekler

    Yaşlandıkça kemik sağlığını korumak için gerekli temel besin maddeleri protein, kalsiyum ve D vitaminidir.

    Bununla birlikte, kemik büyümesi ve gelişimi için yeterli miktarda A vitamini tüketilmesi de gereklidir ve bu vitaminde bir eksiklik olması durumunda kemikler zayıflayabilir.

    A vitamini seviyesi düşük olan kişiler, sağlıklı düzeydeki kişilere göre daha yüksek kemik kırığı riski taşımaktadır.

    Ancak, kemik sağlığı söz konusu olduğunda, A vitamini düzeyinin düşük olması tek sorun olmayabilir. Bazı çalışmalar, yüksek A vitamini alımına sahip kişilerin de kırık riskinin daha yüksek olduğunu bulmuşlardır.

    Sadece A vitamininin kırık riskini belirlemediğini ve D vitamini gibi diğer önemli besin maddelerinin de rol oynadığını unutmayın.

     

     

    Büyüme ve üreme

    A vitamini, hem erkeklerde hem de kadınlarda sağlıklı bir üreme sistemini korumak için ve aynı zamanda gebelik sırasında embriyonun normal büyümesini ve gelişmesini sağlamak için gereklidir.

    Erkek üremesinde A vitamininin önemini inceleyen sıçan çalışmaları, bir eksikliğin sperm hücrelerinin gelişmesini engelleyerek infertiliteye neden olduğunu göstermiştir.

    Benzer şekilde, hayvan çalışmaları, kadınlarda A vitamini eksikliğinin yumurta kalitesini düşürerek ve anne karnında yumurta implantasyonunu etkileyerek üremeyi etkileyebileceğini öne sürmektedir.

    Hamile kadınlarda, A vitamini, iskelet, sinir sistemi, kalp, böbrekler, gözler, akciğerler ve pankreas dahil olmak üzere, doğmamış çocuğun birçok ana organ ve yapısının büyümesinde ve gelişmesinde rol oynar.

    Bununla birlikte, A vitamini eksikliğinden çok daha az yaygın olsa da, hamilelik sırasında çok fazla A vitamini almak da, büyümekte olan bebeğe zarar verebilir ve doğum kusurlarına yol açabilir.

    Bu nedenle, birçok sağlık yetkilisi, kadınların hamilelikte A vitamini içeren takviyelerin yanı sıra, karaciğer yağı gibi konsantre A vitamini içeren gıdalardan kaçınmasını önerir.

     

     

    A Vitamininin Cilde Faydaları

     

    Akne

    Sivilcelerden kurtulmak için taze havuç, kayısı ve elma yiyin. A vitamini, ciltteki aşırı sebum üretimini azalttığı için, özellikle orta ila şiddetli akne sorunlarından muzdarip insanlar arasında sivilce sorunlarını azaltmaya yardımcı olur. Sivilce için A vitamini kullanımı oldukça etkilidir.

     

    Kırışıklıklar

    A vitamini, ciltteki serbest radikallerle savaştığı bilinen güçlü bir antioksidan olan büyük miktarlarda beta karoten ve retinol içerir. Bu nedenle düzenli A vitamini alımı ince çizgiler, koyu lekeler ve pigmentasyonun görünümünü azaltır.

     

    Cilt hastalıkları

    Çalışmalar, A vitamininin şiddetli akne, siğil, güneş hasarı ve rosaceayı iyileştirmeye yardımcı olduğunu göstermiştir. Maksimum fayda elde etmek için ağızdan veya topikal uygulama şeklinde kullanılabilir.

     

    Çatlakları azaltır

    A vitamini, ölü hücreleri değiştirerek cilt hücrelerinin yenilenmesine yardımcı olur. Yeni hücreler sağlıklı ve pürüzsüz bir cilt oluşumu sağlar ve bu da çatlakları azaltır.

     

     

    A Vitamininin Saça Faydaları

     

    Saç derisi sağlığı

    A vitamini saç derisinde doğru miktarda sebum üretmeye yardımcı olur, bu da saç ve saç derisinin kurumasını önler. A vitaminindeki antioksidanlar yağ salgısını düzenler ve böylece saç derisini sağlıklı tutar.

     

    Hasarı önler

    Yüksek antioksidan konsantrasyonu nedeniyle, A vitamini serbest radikallerin oluşumunu önler, böylece saçı radikal hasardan korur. Saça doğal parlaklık kazandırmaya yardımcı olur.

     

    Kuruluğu azaltır

    A vitamini, rekonstrüktif ve yenileyici özellikleri nedeniyle kuru ve hasar görmüş saç tellerini onarır, saçı yumuşak ve pürüzsüz hale getirir. Bu nedenle saç kremi ürünlerinde A ve E vitamini türevleri bulunur.

     

    Kepeği azaltır

    A vitamini kafa derisindeki sebum üretimini düzenlemeye yardımcı olur. Böylece kepek pullarının oluşumunu azaltır. 

     

     

    Çok fazla A vitamini zararlı olabilir

    A vitamini vücudumuzda depolanan yağda çözünen bir vitamindir. Bu, fazla tüketimin toksik seviyelere yol açabileceği anlamına gelir.

    Hipervitaminoz A, vitamin içeren takviyeler yoluyla çok fazla önceden oluşturulmuş A vitamini tüketmekten kaynaklanır.

    Semptomlar bulantı, baş dönmesi, baş ağrısı ve hatta ölümü içerebilir. Takviyeler ve ilaçları almak, A vitamini toksitesine neden olabilir.

    Ek olarak, bitki formunda bol miktarda A vitamini tüketmek vücuttaki aktif forma dönüşümü düzenlendiği için aynı riski taşımamaktadır.

     

     

    A Vitamini İçeren Besinler

     

     

    a vitamini içeren besinler

     

     

    Hindi karaciğeri

    Çoğu hayvanın ciğeri vitamin ve minerallerle doludur. 100 gram hindi karaciğeri, günlük olarak ihtiyaç duyulan A vitamininin % 1507’sini sağlar. 100 gram hindi karaciğeri 273 kalori içerir.

     

     

    Sığır karaciğeri

    Karaciğer en zengin A ve C vitamini kaynağıdır. Anemiyi iyileştirmek için yüzyıllardır kullanılmaktadır. 100 gram sığır karaciğeri, günlük ihtiyaç duyulan A vitamini miktarının % 300’ünü sağlar. 100 gram sığır karaciğeri 135 kaloridir.

     

     

     Balkabağı

    Balkabağı sarı-turuncu renktedir ve zengin bir beta karoten kaynağıdır. Beta karoten vücutta A vitaminine dönüşür. Bir fincan balkabağı günlük A vitamini ihtiyacının % 400’ünü karşılar. Ayrıca iyi miktarda C Vitamini, potasyum ve lif içerir.

     

     

    Tam yağlı süt

    Tam yağlı süt, yağsız sütten daha lezzetlidir, zira zengin ve kremsi bir aromaya sahiptir. Ayrıca yağsız sütten daha fazla besin değerine sahiptir. Bir bardak tam yağlı süt, iyi miktarda kalsiyum, protein, D, A Vitamini ve magnezyum içerir.

     

     

    Kuru Fesleğen

    A vitamini, göz sağlığı için gerekli olan antioksidanlarla doldurulur. Bu, sağlıklı mukus zarlarının ve cildin uygun bakımı için faydalıdır. Kuru fesleğen, vücudu akciğer ve ağız boşluğu kanserlerine karşı koruyacak A vitamini açısından zengindir. 100 gram kuru fesleğen, günlük A Vitamini ihtiyacının % 15’ini sağlar.

     

     

    Bezelye

    Bu yeşil sebze, birçok yemek tarifine lezzetli bir katkı sağlar. Bir fincan bezelye, gerekli A vitamini değerinin % 134’ünü sağlar ve bu miktar 62 kaloridir. Ayrıca iyi miktarda K, C ve B Vitaminleri içerir.

     

     

    Domates

    Bir domates, günlük gerekli olan A vitamininin % 20’sini sağlayabilir. Ayrıca zengin bir C vitamini ve likopen kaynağıdır.

     

     

    Ispanak

    Bir fincan ıspanak günlük A vitamini ihtiyacının % 49’unu sağlayabilir. Ispanak aynı zamanda en zengin C vitamini, manganez, demir, K vitamini ve kalsiyum kaynağıdır.

     

     

    Havuç

    Havuç, A vitamini ve göz sağlığı için ilk akla gelen yiyecektir. Bir havuç günlük olarak önerilen A vitamininin % 200’ünü sağlar. Havuç ayrıca büyük miktarda B, C, K vitaminleri, magnezyum ve lif içerir.

     

     

    Tatlı patates

    Tatlı patatesin besin değeri yüksektir. Bir tatlı patates günlük ihtiyaç duyulan A vitamininin % 438’ini sağlar.

     

     

    Mango

    Sağlıklı besin maddeleri ve vitaminlerle dolu olan mangonun bir fincanı günlük ihtiyaç duyulan A vitamininin % 36’sını sağlar. Bu miktar 107 kaloridir.

     

     

    Şeftali

    Şeftali çok lezzetlidir ve mükemmel besin değerine sahiptir. Şeftali iyi miktarda magnezyum, C Vitamini, kalsiyum, fosfor, potasyum ve demir içerir. Bir şeftali günlük ihtiyaç duyulan A Vitamininin % 10’unu sağlar.

     

     

    Papaya

    Papaya, mineraller, enzimler, vitaminler ve antioksidanlarla dolu tropikal bir meyvedir. Bir papaya günlük ihtiyaç duyulan A vitamininin % 29’unu verebilir.

     

     

    Morina karaciğeri yağı

    Morina karaciğeri yağı takviyeleri en zengin vitamin ve mineral kaynağıdır. Morina karaciğeri yağı, olağanüstü miktarda A, D ve omega 3 yağ asitlerine sahip sıvı ve kapsül formunda mevcuttur. 

     

     

    Greyfurt suyu

    Greyfurt suyu, potasyum, E vitamini, K vitamini, fosfor, kalsiyum, B vitaminleri, C vitamini, A vitamini ve bitki besleyicileri gibi besinlere sahiptir. Bu temel besinler, vücudun bağışıklık sistemini destekleyerek, hastalıklarla savaşmaya yardımcı olur.

     

     

    Kavun

    Sarı-turuncu renkte olan kavun, vücudu çeşitli hastalıklardan korur. Kavun düşük kalorilidir, sağlığa faydalı çok sayıda temel vitamin ve besin içerir. Bir dilim kavun gerekli A vitamininin % 120 sini sağlar.

     

     

    Şalgam

    Şalgam çok düşük kalorili, besin değeri yüksek bir sebzedir ve önemli miktarda A vitamini sağlar.

     

     

    Kuru Kayısı

    Kuru kayısı lezzetli bir atıştırmalıktır ve birçok besin, antioksidan ve enerji sağlar. Kuru kayısı aynı zamanda zengin A vitamini kaynağıdır. Bir fincan kuru kayısı günlük A vitamini ihtiyacının % 94’ünü sağlar ve bu miktar 313 kaloridir.

     

     

    Kuru Mercanköşk

    Kuru mercanköşk zengin A vitamini kaynağıdır. 100 gram günlük ihtiyaç duyulan A vitamininin % 161’ini sağlar. Bu miktar 271 kaloridir. 

     

     

    A vitamini ihtiyacı nasıl karşılanır?

    Yukarıda listelenen gıdaları düzenli olarak yiyerek A vitamini gereksinimlerinizi kolayca karşılayabilirsiniz. A vitamini yağda çözünür olduğundan, yağla yenildiğinde kan dolaşımında daha verimli şekilde emilir.

    Hayvan kaynaklı gıdaların çoğu da A vitamini bakımından yüksektir ancak aynı durum, provitamin A’nın çoğundaki bitki kaynakları için geçerli değildir. Salataya yağ ilave ederek, bitki kaynaklarından provitamin A emilimini artırabilirsiniz.

     

     Sonuç olarak;

    Vücudumuzdaki birçok önemli süreç için A vitamini hayati önem taşır. Göz sağlığını korumak, organların ve bağışıklık sisteminin normal işleyişini sağlamak, normal büyüme ve anne karnındaki bebeklerin gelişimini sağlamak için gereklidir.

    Hem az hem de çok fazla A vitamini sağlığa olumsuz etki yapabilir.

    Dengeyi doğru bir şekilde korumanın en iyi yolu, normal beslenmenin bir parçası olarak A vitamini içeren besinleri tüketmek ve aşırı miktarlarla takviye almaktan kaçınmaktır.

    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ