Küflü Yiyecekler Tehlikeli mi?


 

Gıda bozulmasına genellikle küf neden olur.

Küflü yiyeceklerin istenmeyen bir tat ve dokusu vardır ve yeşil veya beyaz bulanık lekeler oluştururlar.

Bazı küf türleri zararlı toksinler üretebilir.

Bu yazı, yiyeceklerde oluşan küfleri ve bu küflerin tehlikeli olup olmadığını anlatıyor.

 

 

 

 

Küf Nedir?

Küf, çok hücreli, iplik benzeri yapılar oluşturan mantar türüdür.

Genellikle gıda üzerinde büyüdükçe insan gözü tarafından görülebilir hale gelir ve yiyeceğin görünümünü değiştirir. Küf kabarık, bulanık veya tozlu olabilirken, yiyecek yumuşaklaşır ve renk değişebilir.

Yeşil, beyaz, siyah veya gri olan rengini veren sporlar üretir. Küflü yiyecekler de oldukça farklı, biraz ıslak kir gibi tadı vardır. Aynı zamanda kötü bir kokusu…

Küf, yalnızca yüzeyde görünür olsa da kökleri yiyeceğin derinliklerinde olabilir. Küf, büyümek için nemli, sıcak organik maddelere ihtiyaç duyar, bu nedenle küfün çoğalması için yiyecekler mükemmel bir ortam sağlar.

Binlerce değişik küf türü var ve neredeyse her yerde bulunurlar. Küf için “doğanın geri dönüşüm yoludur” diyebiliriz.

Yiyeceklerde bulunmanın yanı sıra, nemli koşullarda ve kapalı mekanlarda bulunur.

Asitleme, dondurma ve kurutma gibi ortak gıda muhafaza tekniklerinin temel amacı, diğer patojenlerin yanı sıra diğer gıda kaynaklı patojenlerin de büyümesini durdurmaktır.

Hangi Gıdalarda Küf Oluşabilir?

Küf neredeyse tüm gıdalarda yetişebilir.

Küf, bazı yiyecek türlerinde diğerlerinden daha fazla çoğalmaya yatkındır.

Yüksek miktarda su içeren taze yiyecekler özellikle küfe karşı en savunmasız olanlarıdır. Öte yandan, koruyucular, küf oluşma olasılığını ve mikroorganizmaların çoğalmasını azaltır.

Küf sadece evde yiyeceklerde oluşmaz. Büyüme, hasat etme, depolama veya işleme de dahil olmak üzere gıda üretim süreci boyunca da oluşup çoğalabilir.

Küf Oluşumuna Yatkın Yiyecekler

Aşağıda, küfün çoğalmayı sevdiği birkaç yaygın yiyecek bulunmaktadır:

  • Meyveler:  Çilek, portakal, üzüm, elma ve ahududu…
  • Sebzeler: Domates, biber, karnabahar ve havuç…
  • Ekmek: Özellikle koruyucular içermediğinde küf rahatlıkla çoğalır.
  • Peynir: Yumuşak ve sert çeşitleri

Küf aynı zamanda et, kuruyemiş, süt ve işlenmiş gıdalar da dahil olmak üzere diğer gıdalarda da oluşabilir.

Çoğu küf türü, yaşamak için oksijene ihtiyaç duyar, bu nedenle oksijenin sınırlı olduğu yerlerde genellikle yetişmezler. Bununla birlikte, ambalaj açıldıktan sonra hava geçirmez ambalajla paketlenmiş gıdalarda küfler kolayca çoğalabilir.

Birçok küf türü, yaşamak için neme ihtiyaç duyar ancak kserofilik küf adı verilen belirli bir tip; kuru, şekerli ortamlarda zaman zaman büyür. Kserofil küfleri; çikolata bulunan meyve ve pişmiş ürünlerde oluşur.

Bakteriler de yiyeceklere yerleşebilir

Yiyeceklerinize sadece küfler yerleşmez. Görünmez bakteriler de onunla birlikte gelişebilir.

Bakteriler; bulantı, ishal ve kusma gibi semptomlarla birlikte gıda kaynaklı hastalıklara neden olabilir. Bu hastalıkların şiddeti, bakteri türüne, alınan miktara ve bireyin sağlığına bağlıdır.

Küf, Mikotoksin Üretebilir

Küf, mikotoksin adı verilen toksik bir kimyasal üretebilir. Bu, tüketilen miktara, maruz kalmanın süresine ve bireyin yaşına ve sağlığına bağlı olarak hastalığa ve hatta ölüme neden olabilir.

Akut toksisite, kusma ve ishal gibi gastrointestinal semptomların yanı sıra akut karaciğer hastalığını da içerir. Uzun süreli düşük mikotoksin seviyeleri bağışıklık sistemini baskılayabilir ve hatta kansere neden olabilir.

Kontamine olmuş gıdaların yenmesi ile maruz kalmanın yanı sıra, insanlar çevredeki mikotoksinlerle teneffüs yoluyla veya cilt ile temas ederek maruz kalabilirler.

Küf oluşumu genellikle oldukça belirgin olsa da, mikotoksinlerin kendileri insan gözüyle görülmez.

En yaygın, en toksik ve en çok çalışılan mikotoksinlerden biri aflatoksin. Bilinen bir kanserojendir ve yüksek miktarda yutulması halinde ölümü neden olabilir. Aflatoksin kontaminasyonu sıcak bölgelerde daha sık görülmektedir ve genellikle kuraklık koşullarıyla bağlantılıdır.

Aflatoksin ve diğer birçok mikotoksinler, ısıya kararlıdır, bu nedenle gıda işlemede yok olmadan kalabilirler. Bu nedenle, fıstık ezmesi gibi işlenmiş yiyeceklerde bulunabilir.

Mikotoksinler Çeşitli Gıdalarda Bulunabilir

Mikotoksin, kontamine bitkiler nedeniyle yiyeceklerde bulunabilir.

Aslında, mikotoksin kirliliği doğada küf tarafından üretildiğinden, mikotoksin kontaminasyonu tarım endüstrisinde yaygın bir sorundur. Dünya hububat ekinlerinin % 25’ine mikotoksin bulaşmış olabilir.

Mısır, yulaf, pirinç, fındık, baharat, meyve ve sebze gibi farklı bitki çeşitleri kirlenmiş olabilir.

Mikotoksinlerin oluşumunu etkileyen birkaç faktör vardır. Örneğin, kuraklık, bitkileri zayıflatır ve onları hasar ve istila için daha hassas hale getirir.

Et, süt ve yumurta gibi hayvansal ürünler, eğer hayvanlar kirlenmiş gıdaları yediyse mikotoksinleri de içerebilir. Depolama ortamı nispeten sıcak ve nemli ise, gıda mikotoksinlerle kontamine olabilir.

Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından hazırlanan bir raporda, çeşitli gıda maddelerinden 40.000 numunenin % 26’sı mikotoksinler içeriyordu. Bununla birlikte, güvenli üst sınırı aşan örneklerin sayısı çoğu öğe için çok düşüktür.

En yüksek seviyeler fıstık ve Brezilya fındıklarında bulunur.

Brezilya fındıklarının % 21’inden fazlası ve test edilen fıstıkların % 19’u maksimum güvenlik sınırını aştı ve piyasaya girmedi.

Mikotoksin oluşumu tamamen önlenemediğinden gıda endüstrisi, onu izlemek için yöntemler geliştirmiştir. Gıdalardaki mikotoksin seviyeleri yaklaşık 100 ülkede sıkı sıkıya düzenlenmektedir.

Beslenme yoluyla bu toksinlerin az miktarına maruz kaldınız ancak düzeyler güvenli sınırları aşmıyorsa ve sağlıklı biriyseniz, muhtemelen size zarar vermeyeceklerdir. Ne yazık ki, tamamen maruz kalınmasını önlemek imkansızdır.

Küf, bu zararlı toksinleri üretse bile, genellikle küf olgunluğa erişene ve koşullar doğru olana, yani gıda çürümeye başlayıncaya kadar gerçekleşmez. Dolayısıyla, gıdalarınız bu toksinleri içerdiğinde muhtemelen o gıdayı çoktan atmış olacaksınız.

Küf Alerjik Reaksiyonlara Neden Olabilir

Bazı kişilerin, solunum yolu alerjisi vardır ve küflü yiyecekler tüketmesi bu kişilerin alerjik reaksiyon göstermesine neden olabilir.

Bu konuda çok araştırma yok ancak birkaç vaka incelemesi yapılmış.

Bir vaka çalışmasında, küfe karşı çok hassas olan bir hasta, “Alternaria” ve “Cladosporium” küfleriyle kontamine olan bir arı polen takviyesini aldıktan sonra ciddi bir alerjik reaksiyon geçirdi.

Başka bir vakada, küfe alerjisi olan bir genç, yoğun şekilde küfle kirlenmiş gözleme karışımını tüketildikten sonra öldü.

Küfe duyarlı veya alerjik olmayan insanlar muhtemelen küçük bir miktarı yanlışlıkla alsalar bile etkilenmezler.

Bir çalışma, küfe duyarlı olmayan bireylerin, karışık bir küf özü preparatı aldıktan sonra küfe duyarlı olanlara göre daha az semptom yaşadığını bulmuşlardır. Bununla birlikte, bu konuda pek çok çalışma mevcut değildir, bu nedenle daha fazla araştırma gereklidir.

Yiyecekleri Küf Oluşumundan Nasıl Korursunuz?

Küf oluşumundan dolayı gıdanın kötüleşmesini önlemenin birkaç yolu vardır.

Küflü yiyeceklerden gelen sporlar buzdolabında veya diğer yaygın depolama alanlarında birikebileceğinden, gıda saklama alanlarınızı temiz tutmanız önemlidir. Doğru kullanım da önemlidir.

Gıdalardaki küf oluşumunu önlemeye yönelik bazı ipuçları:

  • Buzdolabınızı düzenli olarak temizleyin: İçini birkaç ayda bir silin.
  • Temizlik malzemelerini temiz tutun: Bu, bulaşık bezleri, süngerler ve diğer temizleme gereçlerini içerir.
  • Çürümesine izin vermeyin: Taze yiyeceklerin raf ömrü sınırlıdır. Bir seferde küçük bir miktar satın alın ve birkaç gün içinde tüketin.
  • Çürüyebilecek gıdaları serin tutun: Sebzeler gibi raf ömrü sınırlı gıdaları buzdolabında saklayın.
  • Saklama kapları temiz ve iyi kapatılmış olmalıdır: Yiyecekleri saklarken temiz kaplar kullanın ve havadaki küf sporlarına maruz kalmaması için kapları örtün.
  • Kalan yiyecekleri hızlı bir şekilde kullanın: Üç veya dört gün içinde kalanları tüketin.
  • Daha uzun süreli saklama için dondurun: Yiyecekleri hemen tüketmeyecekseniz dondurucuya koyun.

Yiyeceklerde Küf Bulursanız Yapmanız Gerekenler

Genel olarak, yumuşamış gıdaların içinde küf bulursanız, atın.

Yumuşak gıdalar yüksek nem içeriğine sahiptir, bu nedenle küf algılanması zor olan yüzeyin altında kolayca çoğalabilir. Bakteriler de onunla birlikte çoğalabilir.

Sert peynir gibi sert gıdalardaki küften kurtulmak daha kolaydır. Sadece küflü kısmı kesin. Genellikle, sert veya yoğun gıdaya küf kolaylıkla nüfuz edemez.

Bununla birlikte, yiyecek tamamen küf ile kaplanmışsa, atın. Ayrıca, eğer küf bulursanız, koklamayın çünkü solunum sıkıntılarına neden olabilir.

Kurtarabileceğiniz Gıdalar

Aşağıdaki gıda maddeleri küf kesilirse kullanılabilir.

  • Sert meyve ve sebzeler: elma, havuç ve biber gibi
  • Sert peynir : Kaşar gibi
  • Sert salam

Küfü yiyeceklerden çıkarırken, derinden kesin ve ayrıca küfe bıçakla dokunmamaya özen gösterin.

Atmanız Gereken Gıdalar

Bu gıdaların üzerinde küf bulursanız onları atın:

  • Yumuşak meyve ve sebzeler: Çilek, salatalık ve domates gibi.
  • Yumuşak peynir:  Krem ​​peynir gibi, kıyılmış, ufalanmış ve dilimlenmiş peynir gibi. Bu aynı zamanda küf ile yapılan fakat imalat sürecinin parçası olmayan başka bir küf tarafından işgal edilen peynirleri de içeriyor.
  • Ekmek ve pişmiş ürünler: Küf kolayca yüzeyin altında çoğalabilir.
  • Pişmiş yiyecekler: Et, makarna ve tahılları içerir.
  • Reçel ve jöleler: Bu ürünler küflüyse, mikotoksin içerebilirler.
  • Fıstık ezmesi, baklagiller ve fıstıklar: Koruyucu olmayan işlenmiş ürünler küfün çoğalması açısından daha yüksek risk altındadır.
  • Izgara etler, sosisli sandviç
  • Yoğurt ve ekşi krema

Sonuç olarak;

Küf, doğada her yerde bulunur. Yiyecek üzerinde çoğalmaya başladığında, çürümesine neden olur.

Küf, her çeşit gıdada zararlı mikotoksin üretebilir ancak mikotoksin seviyeleri sıkı bir şekilde düzenlenir. Küçük miktarlara maruz kalma olasılığı sağlıklı bireylere zarar vermez.

Ayrıca, mikotoksinler küf olgunluğa ulaştığında oluşur. O zamana kadar, muhtemelen yemeğini atmışsınızdır zaten.

Küflü gıdalardan mümkün olduğunca kaçınmalısınız, özellikle de küfe solunum yolu alerjiniz varsa.


 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın