Kronik Yorgunluk Sendromunu Biliyor musunuz?


 

Kronik yorgunluk sendromu,dinlenme ile geçmeyen yorgunluk,aşırı halsizlik olarak tanımlanan zayıflatıcı bir rahatsızlıktır ve altta yatan hiçbir tıbbi neden yoktur.Kronik yorgunluk sendromu aynı zamanda myaljik ensefalomiyelit (ME) veya sistemik egzersiz intoleransı hastalık (SEID) olarak da adlandırılabilir.

Kronik yorgunluk sendromunun nedenleri tam olarak bilinememektedir.Bazı kuramlar,viral enfeksiyon,psikolojik stres gibi faktörlerin bir kombinasyonunu içerdiğini iddia ediyor.Tek bir neden tespit edilemediği ve diğer birçok hastalıklarla benzer belirtilere neden olduğundan kronik yorgunluk sendromunu teşhis etmek zordur.

Kronik yorgunluk sendromu,geçmişte tartışmalı bir konu olmasına rağmen günümüzde tıbbi bir durum olarak kabul edilmiştir.40’lı 50’li yaşlar arasındaki kadınlar arasında çokça yaygın olmasına rağmen her yaştan insanı etkileyebilir.Geçerli bir tedavi mevcut değildir,bu nedenle belirtileri hafifletmeye odaklanmak gerekir.

 

 

 

 

Kronik Yorgunluk Sendromunun Nedenleri

Nedeni tam olarak bilinmeyen bir durumdur. Araştırmacılar, virüslerin, hipotansiyonun (alışılmadık derecede düşük kan basıncı),zayıflamış bir bağışıklık siteminin ve hormonal dengesizliklerin hepsinin katkıda bulunabileceğini düşünüyor.Bazı insanlar genetik olarak da bu durumu geliştirebilir.

Kronik yorgunluk sendromu,bazen bir viral enfeksiyon sonrasında gelişmesine rağmen bu duruma neden olan hiçbir tek tip enfeksiyon bulunamamıştır.
Kronik yorgunluk sendromu ile ilgili olarak incelenen bazı virüsler arasında Epstein-Barr virüsü (EBV), insan herpes virüsü 6, Ross River virüsü (RRV), kızamıkçık, Coxiella burnetti ve mikoplazma bulunur. Araştırmacılar, en az üç patojenle enfekte olmuş bir kişinin kronik yorgunluk sendromunu geliştirme şansının yüksek olduğunu bulmuşlardır.

Kronik yorgunluk sendromuna yakalanan insanların bazen bağışıklık sistemi zayıflar.Ancak doktorlar bunun hastalığa neden olup olamayacağını tam olarak bilmiyorlar.Ayrıca kronik yorgunluk sendromu olan insanlar,bazen anormal hormon düzeyine sahiptir ancak bu konuyla bir ilgisinin olup olmadığı tam olarak tespit edilememiştir.

Kronik Yorgunluk Sendromu Risk Faktörleri

Kronik yorgunluk sendromu 40 ve 50’li yaşlar arasında yaygındır.Cinsiyet bu rahatsızlıkta önemli rol oynamaktadır.Kadın hastalar,erkek hastalardan iki kat daha fazladır.Genetik yatkınlık,alerji,stres ve çevresel faktörler riski artırabilir.

Kronik Yorgunluk Sendromunun Belirtileri

Belirtiler kişiden kişiye değişir ve durumun ciddiyetine bağlıdır.En yaygın belirti,günlük faaliyetlerinizi etkileyecek kadar ağır bir yorgunluktur.Kronik yorgunluk sendromu tanısının konabilmesi için,en az altı ay süren bir yorgunluk olmalı ve yatak istirahat ile geçmemelidir.Bununla birlikte en az dört belirti daha olmalıdır.

Kronik yorgunluk sendromunun diğer belirtileri şunlardır:

  • Hafıza kaybı ve konsantrasyon eksikliği
  • Gece uykusundan yorgun kalkma
  • Kronik uykusuzluk veya diğer uyku bozuklukları
  • Kas ağrısı
  • Sık baş ağrısı
  • Boyun ve koltuk altı bölgelerinde lenf düğümleri
  • Fiziksel ve zihinsel faaliyetlerden sonra aşırı yorgunluk(bu etkinlikten sonra 24 saatten fazla sürer.)

Kimileri bazen döngüsel olarak kronik yorgunluk sendromundan etkilenebilir.Bu,duygusal olarak kötü hissedilen dönemlere denk gelir ve belli bir süre sonra iyileşir.Belirtiler bazen tamamen kaybolur.Daha sonraları tekrarlaması mümkündür.Bu düzelme ve tekrarlama döngüsü belirtileri fark etmeyi zorlaştırır.

Kronik Yorgunluk Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Kronik yorgunluk sendromuna tanı koymak zordur.Bu durumu taramak için laboratuar testleri yoktur ve birçok hastalıkla belirtileri ortaktır.Kronik yorgunluk sendromunun belirtileri net olmadığı için,bir çoğu hasta olarak görünmemektedir ve doktorlar hasta olduklarını fark edemezler.

Yukarıda da belirtildiği gibi yatak istirahatıyla iyileşemeyen ve açıklanamayan en az altı ay süren bir yorgunluk göstermeniz ve listelenen en az dört belirtinin olması gerekir.

Yorgunluğun diğer olası sebeplerini ortadan kaldırmak tanı sürecinin önemli bir parçasıdır.Belirtileri kronik yorgunluk sendromuna benzeyen durumlar şunlardır:

Mononükleoz
Lyme hastalığı
çoklu skleroz
Lupus (SLE)
Hipotiroidizm
Fibromiyalji
Majör depresif bozukluk

Şiddetli obez durumlarında,depresif veya uyku bozukluklarınız varsa kronik yorgunluk sendromu belirtileri yaşayabilirsiniz. Antihistaminler ve alkol gibi bazı ilaçların yan etkileri de kronik yorgunluk sendromu belirtileri gösterebilir.

Kronik yorgunluk sendromunun belirtileri diğer bazı durumlara benzediğinden kendi kendinize teşhis edemezsiniz.Bir doktora danışmanızda fayda vardır.

Kronik Yorgunluk Sendromu Tedavisi

Şu anda
kronik yorgunluk sendromu için özel bir tedavi yoktur.Hastalığı geliştiren kişilerin her biri farklı semptomlara sahiptir ve bu nedenle belirtilerin hafifletilmesi amacıyla farklı tedavi türlerinden yararlanılabilir.

Evde Tedavi Yöntemleri ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Yaşam biçiminizde bazı değişiklikler yapmak semptomlarınızı azaltmanıza yardımcı olabilir. Kafein alımınızı sınırlandırmak veya ortadan kaldırmak, uykusuzluğunuzu azaltmanız ve daha iyi uyumanızda size yardımcı olacaktır. Nikotin ve alkol alımını da sınırlamalısınız. Gün boyunca uyuklamayı önlemeye çalışın. Bir uyku rutini oluşturun. Her gece aynı saatte yatın ve her sabah aynı saatte uyanmayı amaçlayın.
Faaliyetleriniz sırasında hızınızı ayarlamanız da önemlidir. Aşırı hız ve hareketlilik belirtilerinizi daha da kötüleştirebilir ve yorgunluğu tetikleyebilir. Duygusal ve fiziksel streslerden kaçının. Dinlenin veya keyif aldığınız etkinliklere vakit ayırın.

Terapi
Kronik yorgunluk sendromu olan insanlara iki tür terapi uygulanır. Birincisi, bu durum ile baş etmenize ve yaşam tarzınızı değiştirmenize yardımcı olacak psikolojik danışma. Diğeri fizik tedavi. Fiziksel bir terapist sizi değerlendirebilir ve sizin için yavaş yavaş yoğunluğunu arttıran bir egzersiz rutini oluşturabilir. Bu kademeli egzersiz terapisi veya GET olarak bilinir.

İlaç Tedavisi
Hiçbir ilaç tüm belirtilerinizi tedavi edemez. Ayrıca belirtileriniz zamanla değişebilir. Çoğu durumda, kronik yorgunluk sendromu depresyonu tetikleyebilir ve bununla mücadele etmek için bir antidepresan gerekebilir. Yaşam tarzı değişiklikleri size huzurlu bir gece uykusu vermezse, doktorunuz bir uyku yardımı önerebilir. Ağrı kesici ilaçlar, kronik yorgunluk sendromunun neden olduğu ağrı ve eklem ağrısı ile baş etmenize de yardımcı olabilir.

Alternatif tıp
Akupunktur, tai chi, yoga ve masaj, kronik yorgunluk sendromu ile ilişkili ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir. Alternatif veya tamamlayıcı tedavilere başlamadan önce daima doktorunuzla konuşun.

Uzun Dönemde Kronik Yorgunluk Sendromu

Araştırma çabalarının artmasına rağmen,kronik yorgunluk sendromu,tedavisi olmayan,anlaşılamamış bir durumdur.Bu nedenle kronik yorgunluk sendromunu kontrol etmek zordur.Kronik yorgunluğunuza uyum sağlamak için büyük yaşam tarzı değişiklikleri yapmanız gerekecek.Kronik yorgunluk sendromuna sahip bazı kişiler;depresyon,endişe,soysal ortamlardan kaçma gibi belirtiler gösterebilir.Bu nedenle bu kişilerin bir destek grubuna katılması düşünülebilir.

Kronik yorgunluk sendromu farklı kişilerde farklı şekillerde ilerler.Bu nedenle tedavi planı için mutlaka doktorunuza başvurmalısınız.

Kronik yorgunluk sendromunu geliştirmenizi sağlayan ve günlük hayatta dikkat edilmeyen bazı durumlar olabilir.Bunlar uzun sürede hastalığın habercisi olabilirler.Aşağıda belirtilen ve kronik yorgunluğu tetikleyebilecek davranışlar,yaşam tarzı haline getirmeniz gereken durumlardır.

Kronik Yorgunluk Sebepleri

Yorulunca hareket etmemek

İşten çıkınca yapmayı planladığımız ilk şey kanepeye uzanıp televizyon izlemektir.Böylece yorgunluğu pekiştirir,kendinizi daha da yorgun hissedersiniz.Düzenli yapılan egzersiz kardiyovasküler sistemin daha verimli çalışmasını,hücrelere oksijen gönderimini sağlar.Yani kanepede uyuklamak yerine yürüyüşe gidin.

Yeterince su içmemek

Vücudumuzda yaşadığınız hafif susuzluk problemi-normalden %2 daha az-tehlike çanlarının çalmasına neden olur.Kan hacmi düşer,kan kaslara ve organlara ulaşım hızını azaltır ve kalp verimli pompalama gerçekleştiremez.Bu durum yorgunluğun temel sebebidir.Günlük sıvı alım hesabınızı yaparak yeterli sıvı tüketin.

Yeterince demir tüketmemek

Demir eksikliği halsizlik ve sinirlilik yapabilir.Demir eksiği olan kişilerde daha az oksijen kaslara ve hücrelere geçeceği için yorgunluk yapar.Yağsız sığır eti,fasulye,yumurta,yeşil yapraklı sebzeler,fındık ve fıstık ezmesi tüketebileceğiniz demir bakımından zengin besinlerdir.Ancak unutmayın,demir eksikliği durumunda mutlaka doktora gidin çünkü bunun başka sebepleri olabilir.

Mükemmeliyetçi olmak

Mükemmel olmaya çalışmak zor ve uzun bir çalışmayı gerektirir.Bunu da sürekli yorgunluk takip eder.İşinizde zaman sınırlaması yapın ve buna uyun.

Deveyi pire yapmak

Küçük olayları abartarak hep kötü olacağını düşünmek zihinsel olarak bitkinlik yaratır.Endişe ve kaygı, kendinizi yorgun hissettirir.Böyle durumlarda derin bir nefes alın.Açık havada egzersiz yapın yada bir arkadaşınızla kaygılarınızı paylaşın.

Kahvaltıyı atlamak

Vücut uykuda fonksiyonlarını devam ettirdiği için kalktığında yakıta ihtiyaç duyar.Kahvaltıyı atlarsanız vücut yakıtsız kalır ve halsiz hissedersiniz.Gün boyu zinde kalmak için kepekli tahıllar ve protein içeren bir kahvaltı iyi bir seçenektir.

Abur cubur yemek

Karbonhidrat ve şeker –glisemik indeksi yüksek gıdalar-kan şekerinin hızla artışına neden olur.Gün boyu ani yükselen kan şekeri yorgunluk yapar.Kan şekerinizi dengelemek için her öğünde protein ve tahıl almaya çalışın.

Hayır diyememek

Karşıdakini kırmamak veya hoş görünmek için isteklerini kabul ederiz.Bu da yorgunluk yaratır.Her şeye evet demek zorunda değilsiniz.Kendinizi hayır demek konusunda eğitin.Yalnız kaldığınızda yüksek sesle hayır kelimesini tekrarlayın.

Dağınık ortamda çalışmak

Dağınık bir büro veya işyeri zihinsel yeteneğinizi kısıtlar,odaklanmanızı zorlaştırır yani sizi yorar.Ertesi güne daha iyi başlamak için her günün sonunda işyerinizdeki kişisel eşyalarınızı düzene sokun.

Tatilde çalışmak

Havuz başında maillerinizi okumak ya da iş görüşmeleri yapmak sizi yorar.Tatilde bütün elektronik aletlerinizi ortadan kaldırın.İşe döndüğünüzde daha üretken olabilmek için tatilin keyfini çıkarın.

Yatmadan önce alkol almak

Alkol adrenalin sisteminde ani dalgalanmalara neden olur ve gecenin yarısında uyandırır.Yatmadan 3-4 saat önce alkol almayı bırakın.

Yatmadan önce maillere bakmak

Tablet,telefon veya bilgisayarın aydınlatmalı ışığı melatonin hormonunu baskılayarak uyku ritminizi bozabilir.Uyumadan birkaç saat önce teknolojik aletleri bırakın ve yatağınızdan en az 14 cm uzağa bırakın.

Gün boyu kafein almak

Çalışmalar gün boyu aşırı miktarda alınan kafeinin uykuyu etkilediğini göstermiştir.Günde en fazla 3 bardak kafein tüketmek sağlıklıdır ve uyumadan 6 saat önce kafein almayı bırakın.

Hafta sonları geç kalkmak

Cumartesi geç yatıp pazar sabahı geç kalkmak, pazartesi günü uykusuzluk ve yorgunluğa neden olur.Pazartesinin sendrom haline gelmemesi için geçte yatsanız pazar normal saatlerde uyanmaya çalışın ve öğleden sonra biraz şekerleme yaparak bunu telafi edin.

 

 

Enter your email address:

Delivered by FeedBurner

Bumerang - Yazarkafe
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

%d blogcu bunu beğendi: