Karaciğer Yağlanması Nasıl Tedavi Edilir?

 

 

Karaciğer yağlanması, dünya genelinde gittikçe yaygınlaşmakta ve küresel olarak insanların yaklaşık % 25’ini etkilemektedir.

 

Obezite, tip 2 diyabet ve insülin direnci ile alakalı bu durum, bazı diğer bozukluklara da neden olabilmektedir. Eğer karaciğer yağlanması tedavi edilmezse daha ciddi karaciğer hastalıklarına ve diğer sağlık sorunlarına davetiye çıkarabilir.

 

 

Karaciğer Yağlanması Nedir?

Karaciğer yağlanması; karaciğer hücrelerinde çok fazla yağ biriktiğinde ortaya çıkar. Bu hücrelerde bulunan ufak bir yağ miktarı normal olsa da, karaciğerin% 5’inden fazlasının yağlı olması durumunda karaciğer yağlanması olduğu kabul edilir.

 

Çok fazla alkol tüketimi yağlı karaciğere yol açabilirken, başka birçok faktör de bu durumda rol oynayabilir. 

 

Yetişkin ve çocuklarda karaciğer rahatsızlığının en yaygın olanı alkolsüz karaciğer rahatsızlığıdır. NAFLD yani alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması, karaciğer hastalığının ilk ve geri döndürülebilir evresidir. 

 

Ne yazık ki, bu dönemde genellikle tanı konulamaz. Zamanla NAFLD, alkolsüz steatohepatit veya NASH olarak bilinen daha ciddi bir karaciğer rahatsızlığına neden olabilir.

 

NASH, karaciğer hücrelerine zarar veren daha fazla yağ birikimi ve iltihaplanma olması demektir. Bu, karaciğer hücreleri tekrar tekrar yaralandığı ve öldüğü için fibrozis veya yara dokusuna neden olabilir.

 

Ne yazık ki, karaciğer yağlanmasının, NASH’e ilerleyip ilerleyemeyeceğini tahmin etmek zordur; bu da siroz ( karaciğer fonksiyonunu bozan ciddi skarlaşma ) ve karaciğer kanseri riskini artırmaktadır.

 

NAFLD; kalp rahatsızlığı, diyabet ve böbrek hastalığı gibi diğer hastalıkların da risk oranının artmasına neden olur. Karaciğer yağlanmasına neden olan veya yağlı karaciğer gelişmesine katkıda bulunan bazı faktörler vardır. Bunlar:

 

Obezite:  Obezite, karaciğerde yağ birikmesini kolaylaştırır ve  düşük dereceli iltihaplanmayı tetikler. Obez yetişkinlerin% 30-90’ında NAFLD olduğu ve çocukluk çağındaki obezite salgını nedeniyle çocuklarda da arttığı tahmin edilmektedir.

 

Fazla göbek yağları:  Bel çevresinde çok fazla yağ taşıyan kişiler normal kiloya sahip olsalar bile karaciğer yağlanması geliştirebilirler.

 

İnsülin direnci:  İnsülin direnci ve yüksek insülin düzeyleri, tip 2 diyabetli ve metabolik sendromlu kişilerde karaciğerde yağ depolanmasını artırır.

 

Rafine karbonhidratların yüksek miktarda alınması: Rafine karbonhidratlar, beyaz un, beyaz şeker, beyaz pirinç ve beyaz makarna da dahil olmak üzere besleyici ve sağlıklı lif içeriklerinin çoğunu ya da tamamını kaybetmiş gıdalardır.Rafine karbonhidratlar yüksek glisemik indekse sahiptirler ve kan şekerinde ani yükselmelerine sebep olurlar.

 

Rafine karbonhidratların sıkça alınması, özellikle aşırı kilolu veya insülin direnci olan kişilerde karaciğerde yağ birikimini tetikler.

 

Şekerli içecek tüketimi:  Soda ve enerji içeceği gibi şekerli ve tatlandırıcılı içecekler yüksek miktarda fruktoz  içerir,bu nedenle çocuk ve yetişkinlerde karaciğerde yağ birikmesine neden olur.

 

Bağırsak sağlığının bozulması :  Son araştırmalar bağırsak bakterisinde dengesizliğin, bağırsak bariyer fonksiyonu (sızıntı bağırsak) veya diğer bağırsak sağlığı sorunlarının, NAFLD gelişimine katkıda bulunabileceğini gösteriyor.

 

 

 

 

Karaciğer Yağlanmasının Belirtileri

Karaciğer yağlanmasının çeşitli belirti ve semptomları vardır, ancak karaciğerinde yağlanma olan herkeste bütün belirtiler görülmeyebilir. Belki  karaciğerinizin yağlı olduğunu bile fark etmeyebilirsiniz.

 

Karaciğer yağlanmasının belirtileri şöyledir:

 

  • Yorulma ve halsizlik
  • Sağ veya orta karın bölgesinde hafif ağrı veya şişlik
  • AST ve ALT dahil olmak üzere karaciğer enzimlerinin seviyelerinin artması
  • İnsülin seviyelerinin artması
  • Yüksek trigliserit seviyeleri

 

Karaciğer yağlanması NASH’e ilerliyorsa, aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir:

 

  • İştah kaybı
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Orta ila şiddetli karın ağrısı
  • Gözlerin ve cildin sararması

 

Karaciğerinizin yağlı olduğunu erken,geri dönüşümlü aşamada teşhis edebilmek için standart muayene ve kan testleri için düzenli olarak doktorunuzu görmek önemlidir.

 

 

Karaciğer Yağlanmasından Kurtulmak İçin Beslenme Stratejileri

Kilo vermek ve karbonhidratları kesmek gibi yağlı karaciğerden kurtulmak için yapabileceğiniz bazı stratejiler mevcut. Dahası, bazı gıdalar karaciğer yağını kaybetmenize de yardımcı olabilir.

 

 

Kilo verin

Eğer kilolu veya obezseniz kilo kaybı yağlı karaciğeri tersine çevirmenin en iyi yollarından biridir.

 

Kilo vermek için diyet,egzersiz ve kilo kaybı cerrahisinin bir kombinasyon halinde uygulanması, kilo vermek başarısızlığa uğramış olsa bile NAFLD’li erişkinlerde karaciğer yağ kaybını teşvik ettiği belirlenmiştir.

 

500 kalori azaltarak kilolu yetişkinler üzerinde yapılan üç aylık bir çalışmada, vücut ağırlığının %8’i kayboldu ve karaciğer yağlanmasında önemli derecede iyileşme gözlemlendi.

 

Karaciğer yağındaki ve insülin hassasiyetindeki iyileşmelerin, kilo vermeye bağlı olarak iyileşme gösteriyor.

 

 

Özellikle rafine edilmiş karbonhidratlar olmak üzere, karbonhidratları azaltın

Karaciğer yağlanmasına yönelik en mantıklı yol diyetteki yağları azaltmak gibi görünüyor olabilir. Bununla birlikte, araştırmalar NAFLD’li insanlardaki karaciğer yağının yalnızca% 16’sının yağdan geldiğini gösteriyor.

 

Daha ziyade, çoğu karaciğer yağları yağlı asitlerden gelir ve karaciğer yağının yaklaşık% 26’sı (DNL) adı verilen bir süreçle oluşur.

 

DNL sırasında aşırı karbonhidrat yağa dönüştürülür. DNL’nin oluşma oranı, fruktoz açısından zengin gıdalar ve içeceklerin yüksek alımlarıyla birlikte artmaktadır.

 

Bir çalışmada, üç haftadır kalori ve rafine karbonhidrattan yüksek beslenen obez yetişkinler, ağırlıkları yalnızca % 2 artarken bile, ortalama olarak karaciğer yağında % 27’lik bir artış yaşadı.

 

Araştırmalar rafine karbonhidratları düşük tüketen diyetlerin NAFLD’yi tersine çevirmesine yardımcı olabileceğini göstermiştir. Düşük karbonhidratlı diyetler, Akdeniz diyeti ve düşük glisemik indeksli diyetler bunlara dahildir .

 

 

Karaciğer Yağı Kaybını Destekleyen Yiyecekleri Tüketin

Karbonhidrat alımını azaltmanın yanı sıra,aşırı kalori alımını önlemek için aşağıdaki besin ve besin gruplarını ön plana çıkarabilirsiniz.

 

Tekli doymamış yağlar: Araştırmalar,zeytinyağı,avokado ve fıstık gibi tekli doymamış yağ asitleri bakımından zengin yiyecekleri yemenin karaciğerde yağ kaybını teşvik edebileceğini göstermektedir.

 

Peynir altı suyu proteini: Peynir altı suyu proteininin obez kadınlarda karaciğer yağını% 20’ye kadar düşürdüğü belirtilmiştir Buna ek olarak, karaciğer enzim düzeylerini düşürmeye yardımcı olabilir ve daha gelişmiş karaciğer hastalığı olan insanlarda başka yararlar sağlayabilir.

 

Yeşil çay: Bir çalışma, yeşil çayda kateşinler olarak adlandırılan antioksidanların, NAFLD’li insanlarda karaciğer yağını ve iltihaplanmayı azalttığını keşfetti.

 

Çözünür lif: Bazı araştırmalar günde 10-14 gram çözünebilir lif tüketmenin karaciğer yağının azalmasına, karaciğer enzim düzeylerinin düşmesine ve insülin duyarlılığının yükselmesine yardımcı olabileceğini belirtmektedir.

 

 

Karaciğer Yağını Azaltmaya Yardımcı Olabilecek Egzersizler

Fiziksel aktivite karaciğer yağını azaltmanın etkili yollarından biridir.

 

Çalışmalar, dayanıklılık egzersizi veya haftada birkaç kez direnç eğitiminin,kilo kaybı olup olmadığına bakılmaksızın,karaciğer hücrelerinde depolanan yağ miktarını önemli ölçüde azaltabileceğini göstermiştir.

 

Dört haftalık bir çalışmada haftada beş gün 30-60 dakika egzersiz yapan NAFLD’li 18 obez yetişkinin, vücut ağırlığı dengede kalmasına rağmen karaciğer yağında% 10’luk bir azalma yaşandı.

 

Yüksek yoğunluklu aralık eğitimi (HIIT) ‘nin karaciğer yağının azaltılması için faydalı olduğu da belirtilmiştir.

 

Tip 2 diyabetli 28 kişinin katıldığı bir çalışmada 12 hafta süreyle HIIT uygulanması, karaciğer yağında% 39’luk etkileyici bir azalmaya yol açtı.

 

Bununla birlikte, düşük yoğunluklu egzersiz bile karaciğer yağını hedeflemede etkili olabilir.

 

Düzenli olarak çalışmak karaciğer yağını azaltmak için önemli olduğundan, yapmayı sevdiğiniz ve yapabileceğiniz bir egzersiz türü seçmek en iyi stratejilerden biridir.

 

 

Karaciğer Yağlanmasını Azaltan Takviyeler

Çeşitli çalışmalardan elde edilen sonuçlar, bazı vitaminlerin, otların ve diğer takviyelerin karaciğer yağının azalmasına ve karaciğer hastalığının ilerleme riskini azaltabileceğine işaret ediyor.

 

Bununla birlikte,çoğu durumda, uzmanlar, bunu doğrulamak için daha fazla araştırmanın yapılması gerektiğini söylüyorlar.

 

Buna ek olarak, herhangi bir takviye almadan önce, özellikle de ilaç alıyorsanız,doktorunuzla konuşmanız önemlidir.

 

 

Deve dikeni

Deve dikeni veya silymarin, karaciğeri koruyucu etkileri ile bilinen bir bitkidir.

 

Bazı çalışmalar, tek başına veya E vitamini ile kombinasyon halinde iken deve dikenlerinin NAFLD’li insanlarda insülin direncini ,iltihap ve karaciğer hasarını azaltmaya yardımcı olabileceğini bulmuştur.

 

Karaciğer yağlanması olan insanlarla yapılan 90 günlük bir çalışmada, bir silymarin-E vitamini takviyesi kullanan ve düşük kalorili bir diyet izleyen grup, takviyeleri almadan diyet takiben gruptakilerden karaciğer boyutunda iki kat daha fazla azalma yaşadı.

 

Bu çalışmalarda kullanılan deve dikeni özütünün dozu, günde 250-376 mg idi.

 

 

Berberin

Berberin , diğer sağlık göstergeleri ile birlikte kan şekeri ,insülin ve kolesterol düzeylerini  önemli ölçüde düşürdüğü gösterilen bir bitki bileşiğidir.

 

Birçok çalışma yağlı karaciğeri olan kişilere fayda sağlayabileceğini de göstermektedir.

 

16 haftalık bir araştırmada, NAFLD olan 184 kişi, kalori alımını azalttı ve haftada en az 150 dakika egzersiz yaptı.  Bir grup berberin aldı, biri insülin duyarlılaştırıcı bir ilaç aldı ve diğer gruba ek madde ya da ilaç verilmedi.

 

Yemekte günde üç kez 500 mg berberin alanlar, karaciğer yağında% 52’lik bir azalma, insülin duyarlılığında ve diğer sağlık sorunlarında diğer gruplara göre daha fazla iyileşme yaşadı.

 

Araştırmacılar, bu teşvik edici sonuçlara rağmen, berberinin NAFLD için etkinliğini doğrulamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu söylüyor.

 

 

Omega-3 yağ asitleri

Omega-3 yağ asitleri pek çok sağlık faydası ile bilinir . Uzun zincirli omega-3 yağları, EPA ve DHA, somon, sardalya, ringa balığı ve uskumru gibi yağlı balıklarda bulunur.

 

Birçok çalışma omega-3 alınmasının yetişkinlerde ve yağlı karaciğeri olan çocuklarda karaciğer sağlığını iyileştirdiğini göstermiştir.

 

NAFLD olan 51 aşırı kilolu çocuğun kontrollü bir çalışmasında, DHA alan grupta karaciğer yağında% 53’lük bir azalma vardı; buna karşılık plasebo(farmakolojik olarak etkisiz bir ilacın enjekte edilmesi)grubunda % 22’lik bir azalma oldu. DHA grubu da kalp çevresinde daha fazla yağ kaybetti.

 

Ayrıca, yağlı karaciğeri olan 40 erişkin üzerinde yapılan bir araştırmada, diyet değişiklikleri yapmanın yanı sıra balık yağı kullananların % 50’sinde karaciğer yağında azalma oldu.

 

Bu çalışmalarda kullanılan omega-3 yağ asitlerinin dozu, çocuklarda günde 500-1000 mg, yetişkinlerde günde 2-4 gramdı.

 

Yukarıdaki tüm çalışmalar balık yağı kullanmış olsa da, haftada birkaç kez omega-3 yağından yüksek balık tüketerek aynı yararları elde edebilirsiniz .

 

Önemlisi,bu çalışmalar, bazı takviyelerin yaşam tarzı değişikliklerinin etkilerini arttırdığını göstermektedir. Onları sağlıklı bir diyet izlemeden alıp düzenli egzersiz yapmak, karaciğer yağı üzerinde çok az etkili olacaktır.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın