Çölyak Hastalığının En Yaygın Belirtileri

 

 

Glüten, buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunan bir protein türüdür. Çölyak hastalığı, glüten tüketildiğinde vücutta bir bağışıklık tepkisini tetikleyen, bağırsak iltihabı ve hasara yol açan bir hastalıktır.

 

Çölyak hastalığı, sindirim sorunları ve beslenme yetersizlikleri de dahil olmak üzere bir dizi olumsuz belirtiye neden olabilen ciddi bir durumdur. Bu yazıda, çölyak hastalığının en sık görülen belirtileri anlatılacaktır.

 

 

 

İshal

Gevşek, sulu dışkı, birçok insanın çölyak hastalığı teşhisi konmadan önce yaşadığı ilk belirtilerden biridir. Küçük bir çalışmada, çölyak hastalarının % 79’u tedaviden önce ishal yaşadığını bildirmiştir. Tedaviden sonra, hastaların sadece % 17’sinde kronik ishal devam etmiştir.

 

215 kişinin oluşturduğu başka bir araştırma, ishalin tedavi edilmemiş çölyak hastalığının en sık semptomu olduğunu belirtti. 

 

Çoğu hasta için, tedaviden birkaç gün sonra ishal azalmış, ancak semptomları tam olarak gidermek için geçen ortalama süre dört haftayı bulmuştur.

 

Bununla birlikte, enfeksiyon, gıda intoleransı veya diğer bağırsak sorunları gibi ishalin olası birçok nedeni olduğunu unutmayın.

 

 

 

 

Şişkinlik

Şişkinlik, çölyak hastalarının yaşadığı başka bir yaygın semptomdur. Çölyak hastalığı, sindirim sisteminde iltihaplanmaya neden olabilir ve bu da şişkinliğin yanı sıra diğer birçok olumsuz sindirim sorunlarına da neden olabilir.

 

Çölyak hastalığı olan 1,032 erişkinle yapılan araştırmada şişkinlik en yaygın semptomlardan biriydi.  Bir başka çalışmada çölyak hastalarının çoğunda şişkinlik yaşandı.

 

Bu belirti glüteni beslenmelerinden çıkardıktan sonra etkili bir şekilde giderildi.

 

Glütenin çölyak hastalığı olmayan insanlar için de şişkinlik gibi sindirim sorunlarına neden olduğu belirtilmektedir. 

 

Bir çalışmada çölyak hastalığı olmayan 34 kişi sindirim sorunları yaşıyordu. Bu semptomlar glütensiz bir diyetle iyileşti. Katılımcılar altı haftalık bir süre için her gün 16 gram glüten veya bir plasebo aldı.

 

Sadece bir hafta içinde, glüteni yiyenlerin, önceden deneyimli olduklarından şişkinlik ihtimali de dahil olmak üzere çeşitli belirtilerin kötüleştiğini gördüler. 

 

Çölyak hastalığının yanı sıra şişkinlik iöim diğer yaygın durumlar kabızlık, bağırsak tıkanıklığı, kronik gaz ve sindirim bozukluklarıdır.

 

 

 

Gaz

Fazla gaz, tedavi edilmemiş çölyak hastalığı olanların yaşadığı yaygın bir sindirim sorunudur. Küçük bir çalışmada, gaz, çölyak hastalığı olanlarda glüten tüketiminin neden olduğu en yaygın semptomlardan biriydi.

 

Benzer şekilde, kuzey Hindistan’da çölyak hastalığı olan 96 yetişkine bakan bir araştırma, olguların % 9.4’ünde aşırı gaz ve şişkinlik olduğunu bildirdi.

 

Bununla birlikte, gaz sorununun birçok nedeni olduğunu unutmayın. Bir çalışma, artmış gazdan şikayetçi olan 150 kişiyi test etti ve yalnızca iki tanesinde çölyak hastalığı için pozitif sonuç bulundu.

 

Gazın diğer yaygın nedenleri arasında kabızlık, hazımsızlık, laktoz intoleransı ve irritabl bağırsak sendromu (IBS) gibi durumlar bulunur.

 

 

 

Yorgunluk

Azalmış enerji seviyeleri ve yorgunluk çölyak hastalığı olanlarda görülür. 51 çölyak hastasının bir çalışması, tedavi edilmeyenlerin glütensiz diyetle karşılaştırıldığında daha ciddi yorgunluk ile ilgili sorunları olduğunu buldu.

 

Bir başka çalışmada, çölyak hastalığı olanların yorgunluğa katkıda bulunabilecek uyku bozukluklarına sahip olma olasılığının daha fazla olduğu tespit edildi.

 

Ayrıca, tedavi edilmemiş çölyak hastalığı ince bağırsağa zarar verebilir, bu da yorgunluğa yol açabilecek vitamin ve mineral eksikliklerine neden olabilir.

 

Diğer yorgunluk nedenleri arasında enfeksiyon, tiroid sorunları, depresyon ve anemi bulunur. Kronik Yorgunluk Sendromunu Biliyor musunuz?” okuyun.

 

 

 

Kilo Verme

Kiloda keskin bir düşüş çoğunlukla çölyak hastalığının erken belirtileridir. Bunun nedeni vücudunuzun besleyici maddeleri absorbe etme yeteneğinin yetersiz olması, bunun potansiyel olarak yetersiz beslenme ve kilo kaybına yol açmasıdır.

 

Çölyak hastalığı olan 112 katılımcının bir çalışmasında, kilo kaybının hastaların % 23’ünü etkilediği ve ishal, yorgunluk ve mide ağrısı sonrasında en sık rastlanan semptomlardan biri olduğu tespit edildi.

 

Çölyak hastalığı tanısı konan yaşlı hastalara bakan bir başka küçük çalışma, kilo vermenin en yaygın semptomlardan biri olduğuna dikkat çekti.

 

Tedaviyi takiben, semptomlar tamamen çözülmüş olmakla kalmadı, katılımcılar ortalama 7,75 kg aldı.

 

Benzer şekilde, bir başka çalışmada çölyak hastalığı olan 42 çocuğa bakıldığında, glutensiz bir diyetle beslenmenin vücut ağırlığını önemli derecede arttığını bulmuştur. 

 

Açıklanamayan kilo kaybı , diyabet, kanser, depresyon veya tiroid sorunları gibi durumlardan da kaynaklanabilir.

 

 

 

Demir Eksikliğine Bağlı Anemi

Çölyak hastalığı, besinlerin emilimini bozabilir ve demir eksikliği anemisine yol açabilir, bu vücutta alyuvarların eksikliğinden kaynaklanır. 

 

Demir eksikliği anemisinin belirtileri yorgunluk, güçsüzlük, göğüs ağrısı, baş ağrısı ve baş dönmesini içerir.

 

Bir çalışma çölyak hastalığı olan 34 çocuğa baktı ve yaklaşık % 15’inin hafif-orta şiddette demir eksikliği anemisi olduğunu buldu.

 

Demir eksikliği anemisi olan ve nedeni bilinmeyen 84 kişinin bulunduğu bir çalışmada,% 7’nin çölyak hastası olduğu tespit edildi. Glütensiz bir diyetten sonra demir seviyeleri önemli ölçüde arttı.

 

727 çölyak hastasıyla yapılan bir başka araştırmada ise % 23’ün anemik olduğu bildirildi. Buna ek olarak, anemi bulunanların çölyak hastalığından kaynaklanan düşük kemik kitlesi ve ince bağırsakta ciddi hasar oluşma ihtimali iki kat fazladır.

 

Bununla birlikte, demir eksikliği anemisinin zayıf bir diyet, aspirin gibi ağrı kesici ilaçların uzun süreli kullanımı veya ağır menstrüel kanama veya peptik ülserler yoluyla kan kaybı gibi birçok potansiyel nedenleri vardır.

 

 

 

Kabızlık

Çölyak hastalığı bazı insanlarda ishale neden olsa da, bazılarında kabızlığa neden olabilir. Çölyak hastalığı, besinleri emmekten sorumlu küçük bağırsakta parmak benzeri projeksiyonlar olan bağırsak villusuna zarar verir.

 

Gıda, sindirim sistemi yoluyla dolaşırken, bağırsak villusu besin maddelerini tam olarak ememez ve bunun yerine dışkıdan ekstra nemi absorbe edebilirler. Bu sertleşmiş dışkılara yol açmakta ve kabızlığa neden olmaktadır.

 

Bununla birlikte, glüten içermeyen sıkı bir diyet olsa bile, çölyak hastalığı olan kişilerde kabızlıktan kaçınılması zor olabilir.

 

Bunun nedeni, glütensiz bir diyet, tahıl gibi yüksek lifli gıdaları keserek lif alımının azalması sonucu dışkı sıklığının azalmasıdır. Fiziksel hareketsizlik, dehidrasyon ve kötü beslenme de kabızlığa neden olabilir.

 

 

 

Depresyon

Çölyak hastalığının birçok fiziksel belirtisi ile birlikte, depresyon gibi psikolojik belirtiler de yaygındır. 29 çalışmanın bir analizi, depresyonun genel popülasyondan çok çölyak hastalığı olan erişkinlerde daha sık ve şiddetli olduğunu bulmuştur.

 

48 katılımcıyla yapılan bir başka küçük çalışma, çölyak hastalığı olanların sağlıklı bir kontrol grubuna göre depresif belirtilere sahip olma olasılığının daha fazla olduğunu tespit etmiştir.

 

2,265 çölyak hastası üzerine yapılan bir araştırmada, kendiliğinden bildirilen depresyonun % 39’u bulduğu ancak glutensiz bir diyetin uzun vadede yapışmasının depresif belirtiler riskinde azalma ile ilişkili olduğu belirtildi.

 

Bununla birlikte, hormon düzeyleri, stres , keder ve hatta genetik dalgalanmalar da dahil olmak üzere depresyonun diğer birçok potansiyel nedeni vardır.

 

 

 

Kaşıntı

Çölyak hastalığı, dermatit herpetiformis’e, dirseklerde, dizlerde veya kalçalarda oluşabilen kaşıntılı, kabarcık deri döküntülerine neden olabilir.

 

Çölyak hastalarının yaklaşık % 17’sinde bu döküntü yaşanır ve teşhise yol açan belirti semptomlarından biridir. Tanı konduktan sonra tedaviye kötü bir bağlılığın işareti olarak gelişebilir.

 

İlginçtir, bazı insanlar genellikle çölyak hastalığı ile ortaya çıkan diğer sindirim belirtileri olmadan bu deri döküntüsünü geliştirebilir.

 

Aslında, dermatit herpetiformis gelişen çölyak hastalarının % 10’dan azında çölyak hastalığının sindirim belirtileri görülmektedir.

 

Çölyak hastalığının yanı sıra kaşıntılı deri döküntüsü için diğer potansiyel nedenler egzama, sedef hastalığı, deri iltihabını içerir.

 

 

 

Çölyak Hastalığının Belirtileri Nasıl Yönetilir?

Çölyak, tedavisi olmayan bir ömür boyu süren bir hastalıktır. Bununla birlikte, bu durumdaki insanlar, sıkı bir denetimle,glütensiz bir diyet uygulayarak, semptomlarını etkin bir şekilde yönetebilirler.

 

Bu, buğday, arpa, çavdar gibi glüten içeren ürünlerden herhangi birinin, çapraz kontaminasyona uğramış gıdalar da dahil olmak üzere elimine edilmesi gerektiği anlamına gelir.

 

 

 

Kaçınılması Gereken Yiyecekler

Burada özellikle glütensiz olarak etiketlenmedikçe kaçınmanız gereken bazı yiyecekler vardır.

 

  • Makarna
  • Ekmek
  • Kekler
  • Pastalar
  • Kraker
  • Kurabiye
  • Bira
  • Soslar

 

 

 

Yenilebilecek Gıdalar

Neyse ki, bol bol besleyici ve doğal glüten içermeyen gıdalar da var. İşlenmiş gıdaları kesmek ve etiket okumak glütensiz bir diyet izlemeyi çok daha kolay hale getirebilir.

 

İşte sağlıklı ve glutensiz bir diyet izlerken yiyebileceğiniz bazı gıdalar:

 

  • Et, kümes hayvanları ve deniz ürünleri
  • Yumurta
  • Mandıra ürünleri
  • Meyve
  • Glütensiz tahıllar, örneğin, kinoa, pirinç, buğday ve darı
  • Sebzeler
  • Bakliyat
  • Kuruyemişler
  • Sağlıklı yağlar
  • Otlar ve baharatlar

 

Çölyak hastalığınız olduğundan şüpheleniyorsanız, test yaptırın ve glütensiz bir diyetin sizin için gerekli olup olmadığını belirlemek için doktorunuza danışın.

 

Çölyak hastalığı için test yapılıncaya kadar glütensiz bir diyet başlamamaya dikkat edin çünkü test sonuçlarınızı çarpıtabilir.

 

Sonuç olarak;

Çölyak hastalığı, bağışıklık sisteminin glüten yemeye yanıt olarak ince bağırsağa saldırdığı ciddi bir durumdur.

 

Tedavi edilmediğinde, çölyak hastalığı, sindirim sorunları, beslenme yetersizlikleri, kilo kaybı ve yorgunluk gibi birçok yan etki ile sonuçlanabilir.

 

Çölyak hastalığınız olduğundan kuşkulanıyorsanız, test yaptırmak konusunda doktorunuzla konuşun. Çölyak hastalığı olanlar için, glütensiz bir diyeti takip etmek, bu semptomları gidermek ve azaltmaya yardımcı olabilir.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın