BPA Nedir, Sağlığa Zararlı mı?

 

BPA, insanların yemeğine girebilecek endüstriyel bir kimyasaldır.

 

Bazı uzmanlar BPA’nın zehirli olduğunu iddia ediyorlar.

 

Ancak BPA gerçekten o kadar kötü mü ve her ne pahasına olursa olsun kaçınmanız gerekir mi? Bu yazıda, BPA’nın sağlık etkileri hakkında ayrıntılı bilgi bulacaksınız.

 

 

BPA nedir?

BPA (bisfenol-A), gıda kapları ve hijyen ürünleri de dahil olmak üzere birçok ticari ürüne eklenen bir kimyasaldır.

 

İlk önce 1890’larda keşfedildi ancak 1950’lerde kimyagerler, güçlü ve esnek polikarbonat plastikler üretmek için diğer bileşiklerle karıştırılacağını fark etti.

 

Günümüzde, BPA içeren plastik maddeler gıda kaplarında, bebek şişelerinde ve diğer şeylerde yaygın olarak kullanılmaktadır.

 

BPA, aynı zamanda, metalin paslanmasını ve kopmasını önlemek için konserve gıda kaplarının iç astarına konan epoksi reçineleri yapmak için kullanılır.

 

 

 

 

Hangi Ürünler En Çok BPA İçerir?

BPA içerebilen yaygın ürünler arasında şunlar bulunur:

 

  • Plastik kutularla paketlenmiş ürünler
  • Konserveler
  • Banyo malzemeleri
  • Diş hijyen ürünleri
  • Termal yazıcı makbuzları
  • CD’ler ve DVD’ler
  • Ev elektroniği
  • Gözlük camları
  • Spor ekipmanları
  • Diş dolgu macunları

 

Birçok üreticinin artık BPA’nın bisfenol-S (BPS) veya bisfenol-F (BPF) ile değiştirildiği BPA içermeyen ürünlere geçtiğini belirtmek gerekir.

 

Bununla birlikte, son araştırmalar, küçük konsantrasyonlarda BPS ve BPF’nin bile hücrelerin işlevini BPA’ya benzer şekilde bozabileceğini bildirmektedir. Böylece, BPA içermeyen şişeler çözüm olmayabilir.

 

 

BPA Vücuda Nasıl Giriyor?

BPA maruziyetinin ana kaynağı beslenmenizdir.

 

Bunun nedeni, BPA kapları yapıldığında, tüm BPA ürüne mühürlenmez. Bu, bir kısmının yiyecek veya sıvılar eklendikten sonra serbest kalmasına ve kabın içerikleri ile karışmasına izin verir.

 

Örneğin, yakın tarihli bir araştırma, paketlenmiş gıdalardan kaçınarak 3 gün boyunca idrarda BPA düzeylerinin % 66 oranında azaldığını ortaya koydu.

 

Bir başka çalışmada katılımcılar 5 gün boyunca her gün  bir taze veya bir konserve çorba yedi. BPA’nın idrar seviyeleri, konserve çorbayı tüketenlerde % 1,221 daha yüksekti.

 

Buna ek olarak, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) anne sütüyle beslenen bebeklerin BPA düzeylerinin, BPA içeren şişelerden sıvı formülüyle beslenen bebeklerinkinden 8 kat daha düşük olduğunu bildirmiştir.

 

 

BPA kötü mü?

Birçok uzman BPA’nın zararlı olduğunu iddia ediyor ancak bazıları buna katılmıyor.

 

 

BPA’nın Biyolojik Mekanizmaları

BPA’nın östrojen hormonunun yapısını ve işlevini taklit ettiği söylenir.

 

Östrojen benzeri şekli nedeniyle BPA, östrojen reseptörlerine bağlanabilir ve büyüme, hücre onarımı, fetal gelişim, enerji seviyeleri ve çoğalma gibi bedensel işlemleri etkileyebilir.

 

Buna ek olarak, BPA da tiroit hormonu reseptörleri gibi diğer hormon reseptörleri ile etkileşime girme yeteneğine sahip olabilir, böylece işlevlerini değiştirir.

 

Vücudunuz hormon düzeylerindeki değişikliklere duyarlıdır, bu yüzden BPA’nın östrojeni taklit etme kabiliyetinin sağlığınızı etkilediğine inanılıyor.

 

 

BPA Tartışması

Yukarıdaki bilgiler göz önüne alındığında, birçok kişi BPA’nın yasaklanması gerekip gerekmeyeceğini merak ediyor.

 

Kullanımı özellikle AB, Kanada, Çin ve Malezya’da, özellikle de bebekler ve küçük çocuklar için olan ürünlerde sınırlandırılmıştır.

 

2014’te FDA, 1980’lerin günlük orijinal maruz kalma limitini 50 mcg / kg olarak doğrulayan son raporunu yayınladı ve BPA’nın muhtemelen şu anda izin verilen seviyelerde güvende olduğu sonucuna vardı.

 

Bununla birlikte, kemirgenlerde yapılan araştırmalar BPA’nın günlük 10 mcg / kg gibi çok daha düşük seviyelerde negatif etkileri olduğunu göstermektedir. Ayrıca, maymun araştırmaları, şu an insanlarda ölçülen düzeylere eş değer seviyelerin üreme üzerinde olumsuz etkilere sahip olduğunu göstermektedir.

 

2006 yılındaki bir gözden geçirme tutarsızlıkların açıklanmasına yardımcı olabilir. Sanayi tarafından finanse edilen tüm çalışmaların BPA maruziyetinin hiçbir etkisinin bulunmadığını ortaya koyarken, sanayi tarafından finanse edilmeyen çalışmaların % 92’si önemli negatif etkiler buldu.

 

 

BPA Erkeklerde ve Kadınlarda İnfertiliteye Neden Olabilir

BPA, doğurganlığın çeşitli yönlerini etkileyebilir.

 

Bir çalışma, sık düşük yapan kadınların kanında, başarılı şekilde hamile kalan kadınlara göre kanında yaklaşık 3 kat fazla BPA bulunduğunu gözlemledi.

 

Dahası, doğurganlık tedavisi gören kadınlara yönelik araştırmalar BPA düzeyleri yüksek olanların oransal olarak daha düşük yumurta üretmesine ve gebe kalma olasılığının 2 kat daha düşük olduğunu ortaya koydu.

 

In vitro fertilizasyon (IVF) uygulanan çiftler arasında en yüksek BPA düzeylerine sahip erkeklerin düşük kaliteli embriyo üretme olasılıkları % 30-46 daha yüksekti.

 

Ayrı bir çalışma, BPA düzeyleri yüksek olan erkeklerin düşük bir sperm konsantrasyonuna ve düşük sperm sayısına sahip olma ihtimalinin 3-4 kat fazla olduğunu bulmuştur.

 

Buna ek olarak, Çin’deki BPA imalat şirketlerinde çalışan erkekler diğer erkeklerden 4.5 kat daha fazla erektil zorluk ve genel cinsel yaşam memnuniyeti bildirdiler.

 

Bununla birlikte, yukarıdaki etkiler dikkate değer olsa da, yakın tarihli birkaç incelemede, kanıtların güçlendirilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğu kabul etmektedir.

 

 

BPA’nın Bebekler Üzerindeki Negatif Etkileri

Çalışmaların çoğunda BPA’ya maruz kalan annelerin çocuğunun doğumda, maruz kalmayan annelerin çocuklarına göre doğum kilolarının 0,2 kg daha az olduğu gözlenmiştir.

 

BPA’ya maruz kalmış ebeveynlerden doğan çocuklar aynı zamanda daha kısa bir anogenital mesafeye sahip olma eğilimindeydi ve bu gelişme sırasında BPA’nın hormonal etkilerine işaret ediyordu.

 

Buna ek olarak, BPA düzeyleri yüksek annelerden doğan çocuklar hiperaktif , endişeli ve depresifti. Ayrıca, 1.5 kat daha fazla duygusal tepki ve 1.1 kat daha fazla agresiflik gösterdiler.

 

Son olarak, erken yaşta BPA’ya maruz kalmanın, prostat ve göğüs dokusu gelişimini kanser riskini artırıcı şekillerde etkilediği düşünülmektedir.

 

Bununla birlikte, bunu destekleyecek geniş hayvan çalışmaları mevcutken, insan çalışmaları azdır.

 

 

BPA maruziyeti Kalp Hastalığı ve Tip 2 Diyabet ile Bağlantılıdır

İnsan araştırmaları BPA düzeyleri ile kan basıncı arasındaki bağlantıyı inceledi.

 

BPA düzeyleri yüksek kişilerde yüksek tansiyon riskinin % 27-135 daha fazla olduğu bildirildi.

 

Ayrıca, 1.455 Amerikalı ile yapılan bir araştırmada yüksek BPA düzeyleri kalp hastalığı riskinde % 18-63 ve diyabet riski % 21-60 oranında arttı.

 

Sonraki bir çalışmada, daha yüksek BPA düzeyleri, tip 2 diyabet geliştirme riski % 68-130 daha yüksekti.

 

Son olarak, BPA düzeyleri en yüksek olan katılımcılar , metabolik sendrom ve tip 2 diyabetin önemli bir belirteci olan insülin direncine sahip olma olasılığı % 37 daha yüksekti.

 

Bununla birlikte, bazı çalışmalar BPA ve bu hastalıklar arasında hiçbir bağlantı bulamamıştır.

 

 

BPA, Obezite Riskini Artırabilir

Obez kadınların normal ağırlıktaki hemcinslerine göre % 47 daha yüksek BPA düzeyleri olduğu gözlemlendi.

 

Birçok çalışma, BPA düzeyinin en yüksek olduğu katılımcıların obez olma olasılığının % 50-85, büyük bir bel çevresine sahip olma olasılılığının % 59 olacağını bildirmektedir. Ancak tüm çalışmalar bu bulguları doğrulamamıştır.

 

İlginçtir, benzer sonuçlar çocuklar ve ergenlerde gözlenmiştir.

 

Bununla birlikte, BPA’ya prenatal maruziyet , hayvan modellerinde artan kilo artışı ile bağlantılı olmasına rağmen , insanlarda kuvvetli bir şekilde teyit edilmemiştir.

 

 

BPA, Diğer Sağlık Sorunlarına Neden Olabilir

BPA’ya maruz kalma ayrıca aşağıdaki sağlık sorunlarıyla bağlantılı olabilir:

 

Polikistik over sendromu (PCOS): PCOS’lu kadınlarda BPA düzeyleri sağlıklı gruplara kıyasla % 46 daha yüksekti.

 

Prematüre doğum: Gebelik sırasında BPA düzeyleri yüksek olan kadınların 37 haftadan önce doğum oranı % 91 daha yüksekti.

 

Astım: BPA’ya, özellikle 16. haftada doğum öncesi yüksek maruz kalma, 6 aydan küçük bebeklerde % 60 daha fazla hırıltı yapma riski taşımaktadır. Erken çocuklukta BPA maruziyeti, daha sonraki çocukluk döneminde hırıltılı solunumla bağlantılıdır.

 

Karaciğer fonksiyonu: Daha yüksek BPA düzeyleri anormal karaciğer enzim seviyeleri için % 29 daha yüksek bir risk ile bağlantılıdır.

 

Bağışıklık fonksiyonu: BPA seviyeleri daha kötü bağışıklık fonksiyonuyla bağlantılı olabilir.

 

Tiroid fonksiyonu: Daha yüksek BPA düzeyleri tiroid hormonlarının anormal seviyelerine bağlıydı ve tiroid fonksiyonlarında bozulma olduğunu gösteriyordu.

 

Beyin fonksiyonu: EPA tarafından güvenli olarak değerlendirilen BPA düzeylerine maruz kalan Afrika yeşil maymunları beyin hücreleri arasındaki bağlantı kaybını gösterdi.

 

 

BPA Maruziyeti Nasıl En Aza İndirilir?

Birçok çalışmadaki olumsuz etkileri göz önüne aldığınızda, BPA’yı önlemek isteyebilirsiniz.

 

Her şeyden kaçınılması imkânsız olabilir ancak çoğundan kurtulmanın bazı yolları vardır.

 

BPA’ya maruz kalmanızı en aza indirmenin birkaç etkili yolu şunlardır:

 

Paketlenmiş gıdalardan kaçının: Çoğunlukla taze, doğal gıdaları tüketin. Geri dönüşüm numarası 3, 7 veya “PC” harfleriyle etiketlenmiş plastik kutularda paketlenmiş konserve gıdalardan veya gıdalardan uzak durun.

 

Cam şişelerden içme: Plastik şişeler veya teneke kutular yerine cam şişelerde bulunan sıvıları alınız ve plastik şişeler yerine cam  şişeleri kullanınız.

 

BPA ürünlerinden uzak durun: Mümkün olduğunca, temasınızı makbuzlarla sınırlayın.

 

Oyuncaklarlda seçici olun: Çocuğunuz için satın aldığınız plastik oyuncakların özellikle küçük parçaların çiğnemek veya emmek üzere olan oyuncaklar için BPA içermeyen bir malzemeden yapılmış olduğundan emin olun.

 

Mikrodalgada plastik kullanmayın: Mikrodalga fırın ve yiyecekleri plastik yerine camla saklamaya özen gösterin.

 

Toz bebek mamalarını satın alın: Bazıları, sıvının BPA kaplarından daha fazla emilmesini muhtemel olduğundan, toz önerir.

 

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın