Antibiyotik Kullanırken Ne Yenmeli, Ne Yenmemeli?

 

Antibiyotik, bakteriyel enfeksiyonlara karşı güçlü bir savunma hattıdır. Ancak bazen ishal ve karaciğer hasarı gibi yan etkilere neden olabilir.

 

Bazı gıdalar bu yan etkileri azaltabilirken bazıları daha da kötüleştirebilir. Bu yazı, antibiyotik kullanırken ve kullandıktan sonra neler yemeniz ve yememeniz gerektiği hakkında bilgi vermektedir.

 

 

 

Antibiyotik Nedir?

Antibiyotik, bakteriyel enfeksiyonları tedavi etmek için kullanılan bir ilaç türüdür. Enfeksiyonu öldürerek veya yayılmasını önleyerek çalışır.

 

Birçok farklı antibiyotik türü vardır.

 

Bazıları geniş spektrumludur, yani geniş bir yelpazede hastalıklara neden olan bakteriler üzerinde etkilidirler. Diğerleri bazı bakteri türlerini öldürmek için tasarlanmıştır.

 

Antibiyotikler, ciddi enfeksiyonların tedavisinde çok önemli ve etkilidir. Yine de, bazı olumsuz yan etkilere neden olabilirler.

 

Örneğin, aşırı antibiyotik kullanımı karaciğerinize zarar verebilir. Bir çalışma, antibiyotiklerin karaciğer hasarına neden olan en yaygın ilaç olduğunu göstermiştir.

 

 

Antibiyotik, aynı zamanda bağırsakta yaşayan trilyonlarca bakteri ve diğer mikroplar üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir. Bu bakteriler, topluca bağırsak mikrobiyotası olarak bilinir.

 

Hastalık yapan bakterileri öldürmenin yanı sıra, antibiyotikler sağlıklı bakterileri de öldürebilir.

 

Çok fazla antibiyotik kullanmak, özellikle erken yaşlarda bağırsak mikrobiyotası içerisindeki bakteri miktarlarını ve tiplerini büyük ölçüde değiştirebilir.

 

Sadece bir hafta süreyle antibiyotik kullanmak, bağırsak mikrobiyota düzenini bir yıla kadar değiştirebilir.

 

Bazı çalışmalar, erken yaşamda aşırı antibiyotik kullanımının neden olduğu bağırsak mikrobiyota değişikliklerinin kilo alımı ve obezite riskini arttırabileceğini göstermiştir.

 

Ayrıca, antibiyotiklerin aşırı kullanımı antibiyotik direncine yol açarak hastalıklara neden olan bakterileri öldürmede etkisiz hale getirir.

 

Antibiyotikler bağırsaklarda yaşayan bakteri türlerini değiştirerek, ishal de dahil olmak üzere bağırsaklarda yan etkilere neden olabilir.

 

 

 

Tedavi Sırasında ve Sonrası Probiyotik Alın

Antibiyotik kullanımı, özellikle çocuklarda antibiyotikle ilişkili ishalle sonuçlanabilecek bağırsak mikroorganizmasını değiştirebilir.

 

Neyse ki, bir takım çalışmalar, probiyotiklerin veya sağlıklı canlı bakterilerin alınmasının antibiyotikle ilişkili ishal riskini azaltabileceğini gösterdi.

 

Yaklaşık 400 çocuğu içeren 23 çalışmanın bir derlemesinde, probiyotiklerin antibiyotiklerle aynı anda alınmasının ishal riskini % 50’den daha fazla azaltabileceği bulundu.

 

11.000’den fazla kişiyi de içeren 82 çalışmanın daha geniş bir gözden geçirmesi, yetişkinlerde ve çocuklarda benzer sonuçlar verdi.

 

Bu çalışmalar, “Lactobacilli” ve “Saccharomyces” probiyotiklerinin özellikle etkili olduğunu göstermiştir.

 

Bununla birlikte, probiyotiklerin genellikle bakteri olduğu göz önüne alındığında, birlikte alındığında antibiyotikler tarafından öldürülebilirler. Bu nedenle birkaç saat arayla antibiyotik ve probiyotik almak önemlidir.

 

Bağırsakta öldürülen sağlıklı bakterilerin bazılarını eski durumuna getirmek için bir takım antibiyotiklerden sonra da probiyotikler alınmalıdır.

 

Bir çalışma, probiyotiklerin mikrobiyotayı, antibiyotik almak gibi yıkıcı bir olaydan sonra orijinal durumuna getirebileceğini gösterdi.

 

 

 

Fermente Gıdalar

Bazı gıdalar, antibiyotiklerin neden olduğu hasardan sonra bağırsak mikrobiyotasının geri gelmesine yardımcı olabilir.

 

Fermente gıdalar, bakteriler tarafından üretilmekte ve yoğurt, peynir, lahana turşusu gibi gıdaları içermektedir.

 

Antibiyotiklerden sonra bağırsak mikrobiyotasının sağlıklı bir duruma gelmesine yardımcı olabilecek “Lactobacilli” gibi sağlıklı bakteri türlerini içerirler.

 

Çalışmalar, yoğurt veya fermente süt tüketen kişilerin bağırsaklarında daha yüksek miktarda Lactobacilli’ye ve Enterobacteria ve Bilophila wadsworthia gibi hastalıklara neden olan bakterilerin daha düşük miktarına sahip olduğunu göstermiştir.

 

Mayalanmış soya sütü de benzer yararlı etkilere sahiptir ve bağırsakta Bifidobakteriler gibi sağlıklı bakterilerin geliştirilmesine yardımcı olabilir.

 

Bu nedenle fermente gıdalar tüketmek antibiyotik aldıktan sonra bağırsak sağlığını iyileştirmeye yardımcı olabilir.

 

Diğer çalışmalar, mayalanmış gıdaların antibiyotik tedavisi sırasında yararlı olabileceğini de bulmuştur.

 

 

 

Yüksek Lifli Gıdalar Yiyin

Lif, vücudunuz tarafından sindirilemez ancak büyümelerini teşvik etmeye yardımcı olan bağırsak bakterileri tarafından sindirilebilir.

 

Sonuç olarak, lif bir dizi antibiyotikten sonra sağlıklı bağırsak bakterilerini iyileştirmeye yardımcı olabilir.

 

Yüksek lifli gıdalar şunlardır:

  • Tam tahıllar (kepekli ekmek, kahverengi pirinç vb.)
  • Fındık
  • Tohumlar
  • Fasulye
  • Mercimek
  • Meyveler
  • Brokoli
  • Bezelye
  • Muz
  • Enginar

 

Çalışmalar diyet lifi içeren gıdaların bağırsaklarda sağlıklı bakterilerin büyümesini uyarmakla kalmayıp, aynı zamanda bazı zararlı bakterilerin çoğalmasını azaltabilir.

 

Bununla birlikte, diyet lifi, midenin boşalma hızını yavaşlatabilir. Ancak, bu ilaçların emilim hızını da yavaşlatabilir.

 

Bu nedenle, antibiyotik tedavisi sırasında geçici olarak yüksek lifli gıdalardan uzak durmak ve bunun yerine antibiyotik kullanımını bitirdikten sonra yemeye başlamak en iyisidir.

 

 

 

Prebiyotik Gıdalar Yiyin

Yaşayan mikroplar olan probiyotiklerin aksine, prebiyotikler, bağırsağınızdaki iyi bakterileri besleyen gıdalardır.

 

Birçok yüksek lifli gıdalar prebiyotiktir. Lif sindirilir ve sağlıklı bağırsak bakterileri tarafından fermente edilerek büyümelerini sağlar.

 

Bununla birlikte, bazı gıdalar lif bakımından yüksek değildir ancak “Bifidobakteriler gibi sağlıklı bakterilerin büyümesine yardımcı olarak prebiyotikler gibi davranırlar.

 

Örneğin, kırmızı şarap , insan hücreleri tarafından sindirilemeyen fakat bağırsak bakterileri tarafından sindirilen antioksidan polifenoller içerir.

 

Bir çalışma, dört hafta boyunca kırmızı şarap polifenolü ekstraktlarının tüketilmesinin, bağırsaktaki sağlıklı Bifidobakterilerin miktarını önemli ölçüde artırabileceğini ve kan basıncını ve kan kolesterolünü azaltabileceğini buldu.

 

Benzer şekilde, kakao, bağırsak mikrobiyotası için yararlı prebiyotik etkilere sahip antioksidan polifenoller içerir.

 

Birkaç çalışma, kakao polifenollerinin bağırsakta sağlıklı Bifidobakteri ve Lactobacillus’u arttırdığını ve Clostridia da dahil olmak üzere bazı sağlıksız bakterileri azalttığını göstermiştir.

 

Böylece, antibiyotiklerden sonra prebiyotik gıdalar yemek, antibiyotikler tarafından hasar gören faydalı bağırsak bakterilerinin çoğalmasına yardımcı olabilir.

 

 

 

Antibiyotik Etkinliğini Azaltacak Bazı Gıdalardan Kaçının

Birçok gıda antibiyotik kullanımı esnasında ve sonrasında faydalı olmakla birlikte bazılarından kaçınmanız gerekir.

 

Örneğin, çalışmalar , antibiyotikler de dahil olmak üzere bazı ilaçları alırken greyfurt ve greyfurt suyu tüketmenin zararlı olabileceğini göstermiştir.

 

Bunun nedeni, greyfurt suyunun ve birçok ilacın sitokrom P450 denilen bir enzim tarafından parçalanmasıdır.

 

Antibiyotik kullanırken greyfurt yerseniz, vücudunuz ilacın düzgün şekilde parçalanmasını engelleyebilir. Bu, sağlığınıza zararlı olabilir.

 

Altı sağlıklı erkekte yapılan bir araştırma, antibiyotik eritromisinin alınması sırasında greyfurt suyunun içilmesinin, kandaki antibiyotik miktarını suyla alanlara kıyasla arttırdığını buldu.

 

Kalsiyum takviyeli gıdalar antibiyotik emilimini etkileyebilir.

 

Çalışmalar, kalsiyum ile desteklenmiş gıdaların, siprofloksasin ve gatifloksasin de dahil olmak üzere çeşitli antibiyotiklerin emilimini azaltabileceğini göstermiştir.

 

Bununla birlikte, diğer çalışmalar, yoğurt gibi kalsiyum içeren gıdaların aynı emilim etkisine sahip olmadığını göstermiştir.

 

Yüksek dozda kalsiyumlu gıdalardan antibiyotik kullanırken kaçınılması gerekir.

 

Sonuç olarak;

 

Bakteri enfeksiyonunuz olduğunda antibiyotik kullanımı önemlidir.

 

Bununla birlikte, bazen ishal, karaciğer hastalığı ve bağırsak mikrobiyota değişiklikleri gibi yan etkilere neden olabilirler.

 

Bir antibiyotik kullanımı süresince ve sonrasında probiyotik kullanımı ishal riskini azaltmanıza ve bağırsak mikrobiyotanızı sağlıklı bir duruma getirmenize yardımcı olabilir.

 

Dahası, yüksek lifli gıdalar, fermente gıdalar ve prebiyotik gıdaları, antibiyotik kullandıktan sonra yemek sağlıklı bir bağırsak mikrobiyotasının yeniden kurulmasına yardımcı olabilir.

 

Ancak, antibiyotiklerin emilimini etkileyebileceğinden, antibiyotikler sırasında greyfurt ve kalsiyum destekli gıdalardan kaçınmak en iyisidir.


 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın