Anoreksiya ve Bulimia Arasındaki Farklar Nelerdir?

 

 

Anoreksiya nervoza ve bulimia nervoza her ikisi de yeme bozukluğudur. Bozuk vücut görüntüsü gibi benzer semptomlara sahiptirler. Bununla birlikte, gıda ile ilgili farklı davranışlar geliştirdikleri için birbirinden farklıdırlar.

 

Örneğin, anoreksiyası olan kişiler kilo vermek için ciddi şekilde gıda tüketimini azaltır. Bulimiası olan kişiler ise kısa bir süre içinde aşırı miktarda yiyecek yerler, daha sonra kilo almayı önlemek için yediklerini kusma ya da vücuttan atmak için başka yöntemler kullanırlar.

 

Yeme bozuklukları yaşa veya cinsiyete özgü olmasa da, en çok kadınlar etkilenir.

 

Hastalıkla ilgili koşulların neler olduğu, nasıl teşhis edildiği, mevcut tedavi seçenekleri ile iki hastalık arasındaki farkı bu yazıda ayrıntılı bir şekilde bulacaksınız.

 

 

 

Belirtileri nedir?

 

Yeme bozuklukları genellikle gıda ile yoğun bir şekilde meşgul olma ile karakterizedir. Yeme bozukluğu olan birçok insan, vücut görüntülerinden memnun değildir. Diğer belirtiler genellikle kişiye özgüdür.

 

 

 

Anoreksiya

 

Anoreksiya genellikle duygusal travma, depresyon veya anksiyeteden kaynaklanabilecek çarpık bir vücut imajından kaynaklanır. Bazı insanlar kilo vermek veya kilolarını korumak için aşırı diyet yaparlar.

 

Anoreksiyi gösterebilen birçok farklı duygusal, davranışsal ve fiziksel belirti vardır. Fiziksel belirtiler şiddetli ve hayatı tehdit edici olabilir. İşte o belirtiler:

 

  • Şiddetli kilo kaybı
  • Uykusuzluk hastalığı
  • Susuzluk
  • Kabızlık
  • Halsizlik ve yorgunluk
  • Baş dönmesi ve bayılma
  • Saçların incelmesi ve kırılması
  • Parmaklarda mavimsi renk
  • Kuru, sarımsı cilt
  • Soğuğa tahammülsüzlük, aşırı üşüme
  • Adet döngüsünün yokluğu
  • Vücut, kol ve yüzde kıllanma
  • Aritmi veya düzensiz kalp atışı

 

 

 

 

Anoreksiya olan birisi, fiziksel semptomlar görülmeden önce belirli davranış değişiklikleri sergileyebilir. Bu davranışlar şunlardır:

 

  • Öğün atlamak
  • Yediği yemek miktarı hakkında yalan söylemek
  • Genellikle düşük kalorili  yemek
  • Alışılmadık yeme alışkanlıkları benimsemek, tabakta yiyecekleri sıralamak ya da yiyecekleri minik parçalara ayırmak gibi
  • Vücutlarıyla ilgili kötü konuşmak
  • Bedenlerini kıyafetlerle saklamaya çalışmak
  • Diğer insanların önünde yemek yemeyi gerektirebilecek durumlardan kaçınmak, bu da sosyal geri çekilmeye neden olabilir
  • Vücudunun ortaya çıkacağı durumlardan kaçınmak, plaj gibi
  • Salata yedikten sonra bile, bir saat uzun bir koşu gibi çok uzun ya da çok yoğun şekilde egzersiz yapmak

 

Bozukluk ilerledikçe anoreksinin duygusal belirtileri artabilir:

 

  • Zayıf benlik saygısı ve vücut imajı
  • Sinirlilik, ajitasyon veya diğer ruh hali değişiklikleri
  • Sosyal izolasyon
  • Depresyon
  • Kaygı

 

 

 

Bulimia

 

Bulimia olan biri zamanla yemekle sağlıksız bir ilişki geliştirir. Bu insanlar yemenin cazibesine kapılarak aşırı yerler ve arkasından pişman olarak tükettikleri kaloriler hakkında paniğe kapılırlar. Bu kilo alımını önlemek için farklı davranışlara yönelmelerine neden olur.

 

İki farklı tür bulimia vardır. Tasfiye girişimleri onları ayırmak için kullanılır. Zihinsel Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabının yeni baskısı (DSM-5) şimdi “uygunsuz telafi edici davranışlar” olarak tasfiye etme girişimlerini ifade etmektedir:

 

Arındırıcı bulimia:

Bu tipte bir kişi, düzenli olarak yeme yemekten sonra kusar. Ayrıca diüretikler, müshil veya lavmanları da ihtiyaç dışında kullanabilir.

 

Arındırıcı olmayan bulimia:

Bu tipte bir kişi, vücudu arındırmak yerine aşırı yemekten sonra kilo alımını önlemek için aşırı bir şekilde egzersiz yapar.

 

Bulimia olan pek çok insan, yeme davranışının kontrolden çıkması nedeniyle endişe yaşar.

 

Anoreksiyada olduğu gibi bulimiayı da belli eden birçok farklı duygusal, davranışsal ve fiziksel belirti vardır. Fiziksel belirtiler şiddetli ve hayatı tehdit edici olabilir. İşte o belirtiler:

 

  • Bir haftada kiloda 2 ila 10 kg arasında önemli miktarlarda artış ve azalma olur.
  • Dehidrasyon nedeniyle dudaklar çatlar.
  • Sürekli gözler kanlanmış bir durumdadır.
  • kıkırdamalar, yaralar ya da kusmalara sebep olan yara izleri
  • Muhtemelen diş minesinin aşınmasına ve diş etlerinin çıkarılmasına bağlı olarak ağız hassasiyeti.
  • Şişmiş lenf düğümleri

 

Bulimialı birisi, fiziksel semptomlar görülmeden önce belirli davranış değişiklikleri sergileyebilir. İşte o davranışlar:

 

  • Sürekli kilo veya görünümü hakkında endişe
  • Rahatsızlık noktasında yemek
  • Yedikten hemen sonra tuvalete gitmek
  • Özellikle bir oturuşta çok yemek yedikten sonra çok fazla egzersiz yapmak
  • Kalorileri kısıtlamak veya belirli gıdalardan kaçınmak
  • Başkalarının önünde yememek

 

Bozukluk ilerledikçe duygusal belirtiler artabilir:

 

  • Zayıf benlik saygısı ve vücut imajı
  • Sinirlilik, ajitasyon veya diğer ruh hali değişiklikleri
  • Sosyal izolasyon
  • Depresyon
  • Kaygı

 

 

 

Böyle bir yeme bozukluğuna ne sebep olur?

 

Anoreksiya veya bulimianın neden geliştiği belli değildir. Birçok tıp uzmanı bunun karmaşık biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlerin birleşiminden kaynaklanabileceğine inanmaktadır. Bunlar şunları içerir:

 

Genetik:

2011 yılında yapılan bir çalışmaya göre, ailenizde böyle bir durumu olan varsa, sizin de yeme bozukluğu geliştirme olasılığınız daha yüksektir. Bunun nedeni, mükemmeliyetçilik gibi yeme bozuklukları ile ilişkili özelliklerin genetik bir yatkınlığı olabilir. Gerçekten genetik bir bağlantının olup olmadığını belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

 

Duygusal hassasiyet:

Travma geçirmiş veya anksiyete ya da depresyon gibi ruhsal sağlık sorunları yaşayan kişilerde bir yeme bozukluğu gelişmesi daha muhtemeldir. Stres ve düşük benlik saygısı duyguları da bu davranışlara katkıda bulunabilir.

 

Toplumsal baskılar:

Televizyon gibi görsel medyada dayatılan vücut imajı algısı bu tür rahatsızlıkları tetikleyebilir.

 

 

 

Yeme bozuklukları nasıl teşhis edilir?

 

Doktorunuz yeme bozukluğunuz olduğundan şüpheleniyorsa, teşhis koymaya yardımcı olmak için birkaç test yapacaktır. Bu testler ayrıca ilgili komplikasyonları da değerlendirebilir.

 

İlk adım, fiziksel bir sınav olacaktır. Doktorunuz vücut kitle indeksinizi (BMI) belirlemek için sizi tartacak. Doktorunuz muhtemelen yeme ve egzersiz alışkanlıklarınız hakkında sorular soracaktır. Ayrıca sizden bir ruh sağlığı anketi doldurmanızı isteyebilir.

 

Bu aşamada, doktorunuz muhtemelen laboratuvar testleri isteyecektir. Bu, kilo kaybının diğer nedenlerini belirlemeye yardımcı olabilir. Olası bir yeme bozukluğu nedeniyle herhangi bir komplikasyon olmadığından emin olmak için genel sağlığınızı da izleyebilir.

 

Testler semptomlarınız için başka tıbbi nedenleri ortaya çıkarırsa, doktorunuz sizi ayakta tedavi için bir terapiste sevk edebilir. Beslenmenizi tekrar izleyebilmeniz için sizi bir beslenme uzmanına da yönlendirebilir.

 

Şiddetli komplikasyonlar ortaya çıktıysa, doktorunuz bunun yerine yatarak tedavi olmanızı önerebilir. Bu, doktorunuzun veya başka bir tıp uzmanının ilerlemenizi izlemesini sağlayacaktır. Ayrıca başka komplikasyon belirtileri de izleyebilir.

 

Her iki durumda da, terapistiniz yiyecek ve kilo ile ilişkiniz hakkında konuştuktan sonra belirli bir yeme bozukluğunu teşhis eden kişi olacaktır.

 

 

 

Tedavi seçenekleri neler?

 

Yeme bozukluğu için hızlı bir tedavi yoktur. Ancak hem anoreksiya hem de bulimiada bir dizi tedavi vardır.

 

Doktorunuz her iki durumu tedavi etmek için konuşma terapisi, reçeteli ilaçlar ve rehabilitasyonun bir kombinasyonunu önerebilir.

 

Tedavinin genel amacı:

 

  • Durumun temel nedenini ele almak
  • Gıda ile ilişkinizi geliştirmek
  • Sağlıksız davranışları değiştirmek

 

 

 

Komplikasyonlar Olur mu?

 

Tedavi edilmezse, anoreksi ve bulimia hayatı tehdit eden komplikasyonlara yol açabilir.

 

 

Anoreksiya

 

Zamanla, anoreksiya şunlara neden olabilir:

 

  • Anemi
  • Elektrolit dengesizliği
  • Aritmi
  • Kemik kaybı
  • Böbrek yetmezliği
  • Kalp yetmezliği

 

Ağır vakalarda ölüm meydana gelebilir. Normal kilonun altında olmasanız bile bu mümkündür. Aritmi veya elektrolit dengesizliğinden kaynaklanabilir.

 

 

Bulimia

 

Zaman içinde bulimia şunlara neden olabilir:

 

  • Diş çürüğü
  • İltihaplı veya hasarlı yemek borusu
  • Yanaklara yakın iltihaplı bezler
  • Ülserler
  • Pankreatit
  • Aritmi
  • Böbrek yetmezliği
  • Kalp yetmezliği

 

Ağır vakalarda ölüm meydana gelebilir. Bu, aşırı zayıf olmasanız bile mümkündür. Aritmi veya organ yetmezliğinden kaynaklanabilir.

 

Sonuç olarak;

Yeme bozuklukları, davranış değişiklikleri, terapi ve ilaç kombinasyonu ile tedavi edilebilir. Bu hastalıklardan kurtulmak uzun bir süreç gerektirir.

 

Çünkü yeme bozuklukları yemeğin etrafında dönüyor – bu kaçınılması imkansızdır – iyileşme zor olabilir. Tekrarlaması mümkündür.

 

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın