Zayıflamada Sınır Tanımayan Hastalık-Anoreksiya Nervoza-

 

 

Anoreksiya nervoza, anormal derecede düşük vücut ağırlığı ve kilo alma korkusu olarak tarif edilen bir yeme bozukluğudur. Anoreksiya olan insanlar vücut şekline aşırı derecede önem verirler.

 

Kilo almamak, hatta kilo vermeye devam etmek için anoreksiya hastaları genellikle yediği yiyecek miktarını ciddi şekilde sınırlar.

 

Yemek yedikten sonra kusma, müshil ilaçları, diüretik kullanma, diyet yardımcıları gibi yanlış yollarla kilolarını korumaya çalışırlar. Aşırı egzersiz de bu yöntemlerden biridir.

 

Anoreksi olarak aşırıya kaçan bazı kişilerde bulumia görülür. Kilo verme konusunda ne kadar başarılı olursa olsunlar anoreksiya hastalarında kilo alma korkusu vardır.

 

Anoreksiya gıda veya gıdadan tiksinme gibi durumlarla bağlantılı değildir. Duygusal sorunlarla baş etmeye çalışmanın sağlıksız bir yoludur. Anoreksiya olanların tek düşüncesi ince olmak ve ince kalabilmektir.

 

Anoreksiya nervoza üstesinden gelinmesi zor bir durumdur. Ancak tedaviyle sağlıklı beslenme alışkanlıklarına dönülebilir.

 

 

 

 

 

Anoreksiya Nervoza Belirtileri

Bu yeme bozukluğu, fiziksel olarak kendini gösterir ancak kilo alma korkusundan dolayı da duygusal ve davranışsal sorunları da içerir.

 

 

Fiziksel belirtiler

  • Aşırı kilo kaybı
  • İnce görünüm
  • Anormal kan sayımı
  • Yorgunluk
  • Uykusuzluk
  • Baş dönmesi veya bayılma
  • Parmaklardaki mavi renk değişikliği
  • Saçların incelmesi ve dökülmesi
  • Adet görmeme
  • Kabızlık
  • Kuru ve sarımtırak cilt
  • Düzensiz kalp ritimleri
  • Düşük kan basıncı
  • Osteoporoz
  • Kollarda ve bacaklarda şişme
  • Duygusal ve davranışsal belirtiler
  • Diyetle veya oruç yoluyla aşırı miktarda gıda alımını kısıtlama
  • Aşırı egzersiz
  • Yemek yememek için kusma müshil kullanma diyet yardımcıları kullanma gibi davranışlar

 

 

Duygusal ve Davranışsal Belirtiler

  • Yiyecekle meşgul olma
  • Yemeği reddetme
  • Açlığın inkarı
  • Kilo almaktan korkma
  • Yedikleri hakkında yalan söyleme
  • Duygusuzluk
  • Sosyal hayattan uzaklaşma
  • Sinirlilik
  • Karşı cinse ilgisizlik
  • Depresyon hali
  • İntihar düşünceleri

 

Anoreksiya, diğer yeme bozukluklarında olduğu gibi kişilerin hayatını yönetir. Ne yazık ki anoreksiya olanlar başlangıçta tedaviyi kabul etmezler. Onların zayıf olma arzuları, sağlıkla ilgili endişelerinin önüne geçer.

 

 

Belirtileri izleyin

Anoreksiya belirtilerini fark etmek zor olabilir. Çünkü anoreksi olan insanlar genellikle yeme alışkanlıklarını ve fiziksel sorunlarını gizlerler.

 

Sevdiklerinizden birinin anoreksiya olmasından endişeleniyorsanız aşağıdaki belirtilere dikkat etmelisiniz.

 

 

  • Öğün atlamak
  • Yemek yememek için mazeretler bulmak
  • Genellikle düşük yağlı ve kalorili yiyecekleri tercih etmek
  • Başkaları için özenle yemek hazırlayıp,yemek yemeyi reddetmek
  • Sürekli tartılmak
  • Aynada sık sık fiziksel kusurlarını incelemek
  • Şişmanlıktan şikayetçi olmak
  • Toplulukla birlikte yemek istememek
  • Eklemlerde nasırlaşma ve dişlerin aşınmasına neden olacak kusma
  • Kat kat giysilere bürünmek

 

 

 

Anoreksiya Nervoza Nedenleri

Anoreksiya nevroza’nın kesin nedeni bilinmemektedir. Birçok hastalıkta olduğu gibi, muhtemelen biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonudur.

 

Biyolojik: Hangi genlerin neden olduğu henüz belli olmamasına rağmen,bazı insanları anoreksiyanın gelişmesine karşı daha savunmasız hale getiren genetik değişiklikler olabilir.


Bazı insanlar mükemmeliyetçilik, hassasiyet ve azim için genetik bir eğilime sahip olabilir.Tüm bu özellikler anoreksi ile ilişkilidir.

 

Psikolojik: Bazı duygusal özellikler anoreksiya nervozaya katkıda bulunabilir. Genç kadınlar aç kalarak yapılan diyetlere sadık kalmayı kolaylaştıran obsesif-kompülsif kişilik özelliklerine sahiptirler. Mükemmeliyetçilik işin içine girince yeterince ince olmadıklarını düşünebilirler. Bu endişeler onları yeme kısıtlaması içine girmeye itebilir.

 

Çevresel: Günümüzün modern dünyası ince olmayı öne çıkarır. İnce olanların başarılı ve değerli olduğuna dair bir yargı oluşturur. Akran baskısı, özellikle genç kızlarda ince olma isteğini artırabilir.

 

 

Anoreksiya Nervoza için Risk Faktörleri

Aşağıdaki durumları içeren bazı faktörler anoreksiya riskini artırır.

 

Kadın olmak: Anoreksiya kızlarda ve kadınlarda daha sık görülür. Bununla birlikte, çocuklar ve erkekler belki artan toplumsal baskılar yüzünden giderek yeme bozukluğu geliştirmektedir.

 

Genç yaş: Anoreksiya gençler arasında daha sık görülür. Yine de her yaştan insan bu hastalığı geliştirebilir ancak 40 yaşın üstünde nadir görülür. Gençler, ergenlik döneminde vücutlarındaki değişimler yüzünden daha hassas olurlar. Akran baskısı ile karşılaşabilir ve vücut şekli hakkındaki yorumlara karşı duyarlı olabilir.

 

Genetik: Bazı genlerde meydana gelen değişikliklerin bazı insanları bu konuda daha duyarlı hale getirdiği düşünülmektedir.

 

Aile öyküsü: Birinci dereceden akrabası anoreksiyaya yakalananlar risk taşır.

 

Kilo değişimleri: İnsanlar kilo aldıklarında,kilo verme konusunda diğerlerinden olumsuz yorumlar aldıklarında,bu onlar da aşırı diyet yapmaya neden olabilir. Açlık ve kilo kaybı, hassas kişilerin beynin çalışma biçimini değiştirerek normal yeme alışkanlıklarına dönmesini zorlaştırabilir.

 

Değişimler: Yeni bir okul,ev,iş veya sevilen bir kişinin hastalığı,ölümü gibi duygusal durumlar stres yaratabilir ve anoreksi riskini artırabilir.

 

Spor, iş ve sanat etkinlikleri: Sporcular, aktörler, dansçılar ve modeller anoreksiya konusunda daha yüksek risk altındadır. Antrenörler ve ebeveynler, genç sporcuların kilo vermelerini önermek suretiyle riski yanlışlıkla artırabilir.

 

Medya ve toplum: TV ve moda dergileri gibi medya, sıska modellerin ve aktörlerin geçit törenlerine sık sık yer veriyor. Bu görüntüler, inceliği başarı ve popülerlik ile eşleştirmiş gibi görünebilir.

 

 

 

 

Anoreksiya Nervozanın Vücuda Etkileri

Anoreksiya nervozanın çeşitli komplikasyonları olabilir. En şiddetli olduğu zaman, ölümcül olabilir. Ölüm aniden ortaya çıkar.

 

Bu anormal kalp ritimlerinden veya vücuttaki sıvı dengesini koruyan sodyum, potasyum ve kalsiyum gibi minerallerden oluşan bir dengesizlikten kaynaklanır. Anoreksiyanın diğer etkileri şunlardır.

 

  • Anemi
  • Kalp problemleri,anormal kalp ritimleri veya kalp yetmezliği
  • Kemik kaybı(daha sonraki yaşamda kırık riski artar.)
  • Erkeklerde azalmış testesteron
  • Şişkinlik veya bulantı gibi gastrointestinal problemler
  • Elektrolit anormallikleri, örneğin düşük kan potasyumu, sodyum ve klorür
  • Böbrek sorunları
  • İntihar

 

Anoreksi olan bir kişinin beslenmesi yetersizleştiğinde, beyin, kalp ve böbrekler de dahil olmak üzere vücudun her organı zarar görebilir. Anoreksi kontrol altına alınsa dahi bu hasar tersine çevrilmeyebilir.

 

Fiziksel komplikasyonlar daha belirgin olmasına karşılık, anoreksi olan insanlarda yaygın olarak zihinsel rahatsızlıklar da görülür. Bunlar:

 

  • Depresyon, anksiyete ve diğer duygudurum bozuklukları
  • Kişilik bozuklukları
  • Obsesif kompulsif bozukluklar
  • Alkol ve madde kullanımı

 

 

Anorekksiya Nervoza nasıl teşhis edilir?

Doktorunuz anoreksiya nervoza olduğunuzdan şüphelenirse, tanı koymak, kilo kaybı için tıbbi nedenleri ortadan kaldırmak ve herhangi bir komplikasyon olup olmadığını kontrol etmek için birkaç test uygulayabilir.

 

Fiziksel durum: Bu boy ve kilonuzun ölçülmesini içerir. Kalp hızı, kan basıncı ve sıcaklık gibi yaşamsal bulgularınızı kontrol eder. Kalbinizi ve akciğerinizi dinleyerek, karnınızı inceler.

 

Laboratuar testleri: Tam kan sayımı, böbrek ve tiroidinizin işleyişi gibi elektrolitleri ve proteinleri kontrol etmek için daha özel kan testleri gerekir. Bir idrar tetkiki de yapılabilir.

 

Psikolojik değerlendirme: Bir doktor veya sağlık görevlisi büyük olasılıkla düşüncelerinizi, duygularınızı ve yeme alışkanlıklarınızı soracaktır. Psikolojik öz değerlendirme anketlerini doldurmanız istenebilir.

 

Diğer çalışmalar: Kemik yoğunluğunu, pnömoni ve kalp sorunlarını kontrol etmek için röntgen istenebilir.
Kalp düzensizliklerini için elektrokardiyogram yapılabilir. Beslenme gereksinimlerinin planlanmasında vücudunuzun ne kadar enerjiyi kullandığını belirlemek için test de yapılabilir.

 

 

Anoreksi nervoza tanısı aşağıdaki ölçütlere göre konur.

Yemek alımını kısıtlama – Yaşınız ve boyunuz için asgari normal ağırlığın altında bir vücut ağırlığı sağlamak ve gereken miktardan daha az yemek.

 

Zayıf olduğunuz halde kilo alma korkusuyla, kusma veya müshil kullanma gibi kilo alımını engelleyen kalıcı davranışlar.

 

Vücut görüntüsü ile ilgili sorunlar – vücut ağırlığının düşük olduğunu, görünümünün veya şeklinin bozulmuş görüntüye sahip olduğunu inkar etme

 

 

 

 

Anoreksiya Nervoza Tedavisi

Tedavideki en büyük engellerden biri yardıma ihtiyacınız olduğunu anlamak ve kabullenmektir. Anoreksiya nervozalı kişilerin çoğu bir problem olduğunu düşünmez ve bu durum tedaviyi zorlaştırabilir.

 

Tedavinin ana amacı, vücudu normal bir ağırlığa getirmek ve normal yeme alışkanlığı kazandırmaktır. Bir diyetisyen uygun şekilde yemeyi öğrenmenize yardımcı olur.

 

Ayrıca ailenizin de sizinle tedaviye katılması önerilir. Çoğu kişi için anoreksiya nervoza yaşam boyu süren bir mücadeledir.

 

Siz ve aileniz anoreksiyayı yenmek için çok çalışmalısınız. Bunun için aşağıdaki yöntemlere başvurulur.

 

 

Bireysel Tedavi

Anoreksiya nervozayı tedavi etmek için sıklıkla kognitif davranışsal tedavi denilen bir tedavi şekli kullanılır. Sağlıksız düşünceler ve davranışları değiştirmeye yardımcı olur.

 

Amacı güçlü duygularla başa çıkmayı öğrenmenize ve kendinize saygı geliştirmeye yardımcı olmaktır.

 

 

Aile Tedavisi

Aile tedavisi sağlıklı beslenme ve yaşam tarzını sürdürmeniz için aile üyelerini olaya katar. Aile tedavisi ayrıca aile içindeki çatışmaları gidermeye yardımcı olur.

 

 

Grup Tedavisi

Grup tedavisi anoreksiya nervozalı kişilerin aynı bozukluğu olan başkalarıyla etkileşimde bulunmasını mümkün kılar.

 

Ancak bazen en ince olmak için rekabete neden olabilir. Bundan kaçınmak üzere vasıflı bir tıbbi uzmanın liderliğindeki grup tedavilerine katılmanız önemlidir.

 

 

İlaç Tedavisi

Şu anda anoreksiya nervozayı tedavi ettiği ispatlanmış bir ilaç olmasa da anoreksik hastalarda sık olan anksiyete ve depresyon için antidepresanlar verilebilir.

 

Bunlar kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlar. Ancak antidepresanlar kilo kaybetme isteğini azaltmaz.

 

 

Hastaneye Yatma

Kilo kaybınızın şiddetine bağlı olarak doktorunuz anoreksiya nervoza etkilerini tedavi etmek için sizi birkaç gün hastanede tutmak isteyebilir.

 

Kilonuz çok azsa veya dehidrate iseniz bir besleme tüpü ve intravenöz sıvılar kullanılabilir. Eğer yemek yemeyi halen reddederseniz veya psikiyatrik sorunlarınız ortaya çıkarsa doktorunuz sizi yoğun tedavi için hastaneye yatırabilir.

 

 

Uzun dönemde anoreksiya nervoza

Birçok kişi anoreksiyanın üstesinden gelir.Ancak küçük bir yüzde iyileşmez.Bazılarında bu bozukluk ölümcül olabilir.

 

Bazıları zamanla başka yeme bozuklukları geliştirebilir.Bazı kişilerde anoreksiyayı yenmek yaşam boyu tedavi gerektirir. Bunun için bir destek grubuna katılmak yararlı olabilir.

 

 

Anoreksiyayı önleme

Anoreksiya nervozayı önlemenin bilinen hiçbir yöntemi yoktur. Ancak hastalığın belirtileri açısından dikkatli olmak hızlı tanı, tedavi ve iyileşme konusunda yardımcı olabilir.

 

Kendinizin veya sevdiğiniz birinin kilo konusuna çok düştüğünü, aşırı egzersiz yaptığını veya görünümünden mutlu olmadığını görürseniz bir profesyonelin yardımını almalısınız.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın